بهترین مرجع مسجد غدیر باباعلی مشهد

حضرت معصومه(س) با اسم اساسی فاطمه، دختر امام کاظم(ع) و خواهر امام رضا(ع) میباشد. وی برگزیدگان دختر امام کاظم(ع) دانسته گردیده و گفته‌اند دربین فرزندان امام کاظم(ع)، بعد از امام رضا(ع) کسی هم‌پای معصومه وجود ندارد. در منابع تاریخی داده ها متعددی دربارهٔ معاش‌طومار حضرت معصومه(س) مثلا تاریخ ولادت و وفات او تصویب نشده میباشد. دربارهٔ تزویج وی نیز داده ها چندانی در چنگ وجود ندارد، البته معروف میباشد که هیچ زمان تزویج مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نکرد.

معصومه و کریمه اهل‌بیت(س) کنیه‌های دارای شهرت فاطمه دختر امام کاظم(ع) می‌باشند. طبق حدیثی امام رضا(ع) از وی با اسم معصومه حافظه آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نموده است.

حضرت معصومه به درخواست برادرش امام رضا(ع) و برای دیدار وی از مدینه راهی کشور‌ایران شد؛ البته در منش مریض شد و به درخواست هم محلی قم به آن شهر رفت و در منزل فردی به اسم موسی بن خَزْرَج اَشعری سکونت کرد و بعداز ۱۷ روز درگذشت. لاشه او در قبرستانی به اسم بابِلان (بقعه کنونی) دفن شد. سید جعفر مرتضی عاملی (درگذشت: ۱۴۴۱ق) بر این اعتقاد و باور میباشد حضرت معصومه(س) در ساوه مسموم و در قم شهید رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد شد‌ه‌است.

شیعه‌ها، فاطمه معصومه(س) را بلندمرتبه می‌دارا هستند و برای زیارت وی مداقه قائل‌اند. همینطور روایاتی دربارهٔ وی نقل می‌نمایند که از شفاعت او برای شیعه‌ها حرف بیان شده و پردیس جایزه زیارت وی دانسته گردیده‌است. نقل شده بعد از حضرت فاطمه(س)، وی صرفا زنی میباشد که از امامان برای وی زیارتنامه داستان شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد گردیده‌است.

داده ها معدود دربارهٔ حضرت معصومه
به گفته ذبیح‌الله محلاتی در کتاب ریاحین الشریعه، داده ها چندانی دربارهٔ معاش حضرت معصومه(س) در اختیار وجود ندارد؛ مثلا تاریخ ولادت و وفات، ترازو قدمت، اینکه چه وقتی از مدینه جنبش کرده و آیا قبل از شهیدشدن امام رضا(ع) فوت کرده یا این که بعد از آن، در تاریخ تصویب نشده میباشد.[۱]

علی‌اصغر فقیهی قدمت آن حضرت را کمتر از ۲۳ سال ندانسته میباشد؛ چون امام کاظم(ع) از سال ۱۷۹ تا نقطه نهایی حیات، زندانی بود و وفات حضرت معصومه سال ۲۰۱ق چهره اعطا کرد.[۲]

دودمان
فاطمه دختر امام کاظم(ع) و خواهر امام رضا(ع)، ملقب به معصومه میباشد. روضه خوان اثر گذار در کتاب الارشاد فی مابین دختران امام کاظم(ع) از دو دختر به اسم‌های فاطمهٔ کبری و فاطمهٔ صغری مذکور، ولی معین نکرده کدام‌یک حضرت معصومه میباشد.[۳] ابن‌جوزی از علمای اهل‌سنت در قرن ششم قمری، به چهار دختر به اسم فاطمه فی مابین دختران امام کاظم اشاره کرده، ولی وی نیز از اینکه حضرت معصومه کدام‌یک بوده، صحبت نگفته میباشد.[۴] به‌گفته محمد بن جریر، تالیف کننده دلائل‌الامامة، مامان حضرت معصومه، نجمه‌خاتون اسم دارااست که مامان امام رضا(ع) نیز می باشد.[۵]

نبو
امام موسی کاظم (ع)
فرستاده اکرم
حضرت فاطمه‌ امام علی
امام حسین
امام سجاد
امام محمد باقر
امام جعفر راست گو
امام موسی کاظم
پسران دختران
امام رضا ابراهیم احمد اسحاق حسین حمزه زید
عبدالله قاسم محمد اسماعیل هارون عباس
جعفر عبیدالله حسن فضل و ادب سلیمان
حضرت معصومه فاطمه صغری حکیمه رقیه ام‌أبیها رقیه صغری کلثوم
ام‌ جعفر لبابه زینب خدیجه علیه آمنه حسنه
بریهه عایشه ام سلمه میمونه ام‌کلثوم
ت

فردای رخداد
یک روز بعد از اتفاق اساسی فیضیه که مجلس عزای امام درست گو(ع) با زد و خورد مأموران به هم خورد، روز ۳ فروددین ماه، مکتب فیضیه در محاصره بی نقص نیروهای نظامی و ساواک قرارگرفت و ورود غیر شیخ به مکتب ممنوع شد. بعدازظهر روز سوم، برخی از طلاب برای توده‌آوری کتاب‌ها و وسایل و گروهی نیز برای دیدن موقعیت خون ریزی‌ها، غارتگری‌ها و کتاب‌ها و قرآن‌های سوخته در فیضیه، گردآمده بودند که توشه دیگر هجوم وحشیانه دژخیمان فرمانروا استارت شد. به گفته شاهدان، این توشه «فیضیه» خزینه خون شد، هیچ کس را تندرست نگذاشتند، طلاب جوان را به خاک وخون کشیدند و کهنسالان را، در شرایطی‌که شعار جاویدشاه سرمی‌دادند، با کتک خارج می‌انداختند وگرنه مصدوم مسجد غدیر بلوار معلم مشهد می‌ساختند.[۱۶]

گفتنی میباشد طلابی که توانگری داشتند نیز در مقابل مهاجمان از خویش حمایت می‌کردند و بعضی از آن‌ها توانستد از مکتب بگریزند.

برخورد‌ها
هجوم به مکتب فیضیه نقش مهمی در صورت‌گیری نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی داشت. به‌دنبال بی آبرویی مراسم عزاداری امام راستگو(ع) و مکتب فیضیه، مراجع شیعه در باطن و بیرون جمهوری اسلامی ایران پیام‌های تسلیت رسول و دست‌اندرکاران آن رخداد را محکوم کردند.[۱۷] در منبرها و مجالس نیز تا اسم فیضیه برده میشد صدای فغان و فغان مستمعین بلند می شد. عموم سوگوار فیضیه شدند. بازارها را بستند و به سوگ و عزا نشستند. امام خمینی در همین قضیه پیامی خطاب به علمای طهران، صادر کرد و از پیامدهای این فاجعه خبر مسجد غدیر فلاحی مشهد بخشید.[یادداشت ۲]

پیرو این داستان، دولت وقت، یک‌شنبه ۱ اردیبهشت ماه ۱۳۴۲ش امر اعزام اجباری روحانیان به سربازی را گفت و عده ای از طلاب را نیز به سربازی مسجد بابا غدیر مشهد بردند.

عواقب
نوشته‌علمیٔ مهم: سخنرانی امام خمینی در عاشورای سال ۱۳۴۲ هجری خورشیدی
امام خمینی روز دو‌شنبه، بعدازظهر عاشورای ۱۳۸۳ق (۱۳ خرداد ماه سال ۴۲) عازم فیضیه گردیده و بین جمعیت یکسری هزار نفری، فرمان روا و اسرائیل را مبنا دغدغه‌های ملت، اظهار کرد.[یادداشت ۳] این سخنرانی منجر شد فردا شب ساعت ۲:۳۰ صبح زود امام خمینی بازداشت و به زندان قصر طهران منتقل خواهد شد. در ادامه این مبادرت فرمانروا، عموم به پا خاستند و قیام ۱۵ خرداد ماه ۱۳۴۲ش (۱۲ محرم ۱۳۸۳ق) رویداد. با اعتراض علما و عموم، امام ۱۵ فروددین ماه ۱۳۴۳ش آزاد شد و به قم برگشت و عموم قم به شادمانی پرداختند. همینطور جشنی در روز چهارشنبه ۲۰ فروددین ماه (۲۵ ذی‌القعده ۱۳۸۳ق) در مکتب فیضیه برگزار شد. امام خمینی بعد از سخنرانی در ۴ آبان علیه کاپیتولاسیون، چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۳۴۳ش (۲۹ جمادی الثانی۱۳۸۴ق) به ترکیه و بعد از آن عراق، مسجد بابا قدرت مشهد تبعید شد.

پانویس
«نگارگری: «فیضیه» - اثری فیگوراتیو از قیام ۱۵ خرداد ماه»
صحیفه امام خمینی (ره)، ج۱، ص۱۴۳
صحیفه امام خمینی، ج۱، ص۱۵۳ و ۱۵۴.
روضه خوان،‌ تحقیق و تحلیلی از نهضت امام خمینی در کشور‌ایران، ۱۳۵۸ش، ج۱، ص۳۳۶-۳۳۴.
داستان یک سروان ارتشی از فاجعه خونین فیضیه، راءس ورقه ها انقلاب اسلامی.
شیخ،‌ تحقیق و تحلیلی از نهضت امام خمینی در کشور‌ایران، ۱۳۵۸ش، ج۱، ص۳۳۶-۳۳۴.
حسینیان، سه سال ستیز مرجعیت شیعه، ۱۳۸۴ش، ص۲۵۱.
معاش‌طومار آیت‌الله العظمی گلپایگانی به داستان سندها، ص۹۹.
حسینیان، سه سال ستیز مرجعیت شیعه، ۱۳۸۴ش، ص۲۵۱.

قیام اسحاق سوراخ
اسحاق شکاف از سایر مدعیان خونخواهی ابومسلم بود که در ارتباط اصل و نسب وی شک و تردید وجود داراست. به حیث می رسد وی نیز مانند سنباد طرفدار تمایل‌های مانوی و زرتشتی بود. نهضت اسحاق رخنه‌ دوام نداشت البته قضیه قابل قبولی برای قیام سفید جامگان که وسیع ترین مدعیان خون ابومسلم بودند مسجد غدیر بلوار معلم مشهد مهیا کرد.[مستلزم منبع]

حرکت راوندیه
از مهم‌ترین تکان‌هایی میباشد که در انتقام از ابومسلم صورت گرفت. راوندیان دارنده اعتقادات مذهبی التقاطی بودند و در حالی که ظاهراً از عشق و علاقه به منصور عباسی دم می‌زدند، در صدد سرنگون کردن وی بودند. آن‌ها بیشتر از همسایه خراسان گران قدر بودند و می‌خواستند همانطور که منصور، ابومسلم را غافلگیر کرد و فریب اعطا کرد، آنها نیز با ادعای عشق و علاقه به منصور اورا به قتل مسجد غدیر فلاحی مشهد برسانند.[مستلزم منبع]

از سایر کودتا‌های این زمان می‌قدرت به کودتا استاذیس (از مجوسان خراسان که خویش را موعود زرتشت می‌دانست و ادعای پیامبری داشت) و کودتا‌های خوارج اشاره نمود که با سرکوبی بوسیله لشکریان خلیفه نقطه پایان مسجد بابا غدیر مشهد یافت.[۲۷]
عکس العمل با امام درستگو
احضارهای دسیسهّر امام
قسمت پایان معاش امام درست گو(ع)، با زمان حکومت منصور عباسی مصادف بود. امام درستگو در بین بنی هاشم تحت عنوان یک شخصیت معنوی منحصربه‌فرد مطرح بود. اسد حیدر در کتاب الامام الصادق و المذاهب الاربعه مسجد بابا قدرت مشهد می‌نویسد:

«محبوبیت امام درستگو(ع) روز آپ دیت میان عموم مرزو بوم‌های اسلامی بیشتر می شد. فقها و رجال حدیث، علی‌رغم اختلافاتی که بینشان بود، به آن حضرت مراجعه می‌نمودند و در مسائل متعدد از وی سوال می‌کردند. محبوبیت و عظمت امام راستگو همواره بر بیم و نگرانی منصور می‌خاطر نشان کرد و به همین جهت هر از چندی به عذر‌ای امام را به عراق احضار می کرد و همواره فکر قتل آن حضرت را در رمز می‌پروراند.»[۲۸]
سید بن طاوس نیز در کتاب مهج الدعوات و منهج العبادات آورده میباشد که منصور بارها امام درستگو(ع) را به نزد خویش در بغداد و کوفه و غیر آن احضار کرد.[۲۹]

غربت کردن امام از دستگاه خلافت
امام درستگو (ع) معمولا از رفت و آمد به دربار منصور -جز در مواقعی- سرباز می‌زد و به همین باعث از طرف منصور آیتم اعتراض قرار می‌گرفت.[۳۰] روزی منصور به آن حضرت اعلام‌کرد چرا مانند بقیه افراد به دیدار وی نمی‌رود؟ امام در پاسخ فرمود:

«لَیْسَ لَنا ما نَخافُکَ مِنْ أجْلِهِ وَ لاعِنْدَکَ مِنْ أمرِ الآخرةِ ما نَرجوکَ لَهُ وَ لا أنْتَ فی نِعمَةٍ فَنُهَنِّئُکَ وَ لاتَراها نِقْمَةً فَنُعَزّیکَ بِها، فَما نَصْنَعُ عِنْدَکَ؟»[۳۱]
«ما کاری نکرده‌ایم که به دلیل آن از تو بترسیم و از دستور آخرت چیزی نزد تو وجود ندارد که بخاطر آن به تو امیدوار باشیم و این منزلت تو، نعمتی وجود ندارد که آن را به تو تهنیت بگوییم و تو آن را مصیبتی برای خویش نمی‌دانی تا به تو تسلیت بگوییم، پس پیش تو چه کاری داریم؟»
به این سیرتکامل بود که امام نارضایتی خویش را نسبت به حکومت منصور ابراز می‌داشت.[۳۲]

به شهید شدن رساندن امام درست گو(ع)
منصور با دقت به کینه‌ای که نسبت به علویان داشت، امام راستگو(ع) را به شدت پایین حیث داشت و اذن معاش آزادانه به وی نمی‌بخشید. از سویی امام درست گو(ع) نیز همچون پدرانش اطمینان خویش را مطابق اینکه امامت حق مخصوص وی بوده و دیگر افراد آن را غصب کرده‌اند، مخفی نمی‌داشت. این طریق برای منصور بسیار خطرناک بود. به‌این جهت منصور درانتظار فرصتی بود تا به عذر‌ای امام را به شهیدشدن برساند.[مستلزم منبع] ابن عنبه می‌نویسد: منصور بارها قصد به قتل آن حضرت گرفت، اما آفریدگار او‌را نگهداری کرد.[۳۳]

سخنان منصور درباره فضیلت ها امام علی(ع):
منصور خطاب به اعمش: دوستی علی ایمان و دشمنی با وی نفاق میباشد... ای اعمش فی مابین عموم برو و از فضايل علی بن ابی طالب هر چه خواستی بگو و یک صحبت را هم کتمان نکن. *

*منبع: خوارزمی، المناقب، ۱۴۱۱ق.

در منابع آمده میباشد که منصور، امام درست گو(ع) را مقاوم و تسلیم‌ناپذیر و "استخوان گلوگیر"، می‌نامد.[۳۴] همینطور بیان شده که منصور قسم خورد امام راستگو(ع) را به قتل خواهد رساند.[۳۵]

آخر و عاقبت امام راستگو(ع) در ۲۵ شوال سال ۱۴۸ قمری به شهیدشدن رسید. ابن شهرآشوب در مناقب نوشته میباشد که منصور امام راست گو را مسموم کرد.[۳۶]

تاج الموالید (کتاب)
تاجُ المَوالید فی مَوالید الائمّة و وَفَیاتهم کتابی مختصر به گویش عربی از امین‌الاسلام طبرسی (متوفای ۵۴۸ق) درباره تاریخ زندگانی چهارده معصوم میباشد. این تاثیر به فارسی ترجمه گردیده و نیز همپا با یک سری رساله دیگر، به کوشش آیت‌الله مرعشی نجفی در دسته‌ای عده مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد گردیده‌است.

درباره مؤلف
نوشته‌ی‌علمیٔ مهم: ادب بن حسن طبرسی
ابو علی، ادب بن حسن بن ادب طبرسی، دارای شهرت به امین‌الاسلام طبرسی نزدیک به سال‌های ۴۶۰ تا ۴۷۰ هجری قمری در مشهد متولد شد. مجمع البیان و جامعه ها الجامع، اعلام الوری از تألیفات وی میباشند. طبرسی در سال ۵۴۸ق درگذشت و در مجاورت مرقد امام رضا(ع) آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد به‌خاک ودیعه شد.

محتوای کتاب

کتاب «مجموعة نفیسة فی تاریخ الائمه»
مؤلف درین تاثیر به اختصار از یکسری پایه در معاش امامان شیعه صحبت میگوید: اسم و نسب و لقب‌ها، فرصت به دنیاآمدن و شهیدشدن، دوران قدمت و خلفای معاصر، محل دفن و اسم فرزندان. ولی مولف در مفاد اندکی از این محورها بیرون گردیده و مطالب دیگری را رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ذکر نموده است.

فصل‌ها
فصل اولیه: در اسامی و القا‌ب و لقب‌ها.
فصل دوم: فرصت میلاد.
فصل سوم: مقطع مجال قدمت و با هریک از خلفا.
فصل چهارم: مجال وفات، انگیزه آن و جای قبور آنها.
فصل پنجم: در بیان تعداد اولاد و ماد‌رها آن ها.[۱]
طبرسی بعداز پیشگفتار کوتاه باب اولیه کتابش را که دارنده پنج فصل میباشد با اسم‌ها و لقب‌ و لقب ها رسول(ص) آغاز نموده است احمد و محمد را تحت عنوان اسم‌ها و ابوالقاسم را تحت عنوان لقب‌اش معرفی نموده است و مصطفی، فرستاده، پیامبر، مزمل، مدثر، شاهد، مبشر، نذیر، ماحی، عاقِب، حاشِر، و خاتم النبیین را تحت عنوان مشهورترین کنیه‌هایش برشمرده میباشد.[۲] فصل نهایی کتاب درباره فرزندان امام مجال(ع) میباشد و ذکر این که در احادیث به وجود فرزندانی برای وی اشاره شد‌ه‌است و احتمال این که اینک دارنده فرزندانی باشد یا این که بعداز قیامش این رخداد خواهد به‌زمین‌خورد دلیلی قطعی بر هیچ یک شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نیست.[۳]

خصوصیت‌ها
طبرسی مطالب خویش را فارغ از بیان منبع یا این که راوی و سلسله اوراق ذکر کرده و صرفا در موردها استثنائی به راوی اشاره می‌نماید.

تفاوت این تاثیر با کتاب ها شبیه در نصیب هم‌عصری ائمه با خلفاست که مولف با نگاه ویژه تاریخی خویش به آن پرداخته و علاوه بر ذکر سال‌های هم‌بعد از ظهر بودن امام با خلفا، به بعضی رویدادهای زمانه وی نیز اشاره می‌نماید.[۴]

ترجمه تاج الموالید
ترجمه و چاپ
تاج الموالید به‌وسیله سید ابوفاضل رضوی اردکانی با تیتر «زندگانی چهارده معصوم(ع)» به فارسی ترجمه گردیده است.[۵]
این تاثیر اولیه توشه در بیروت در سال ۱۴۲۲ق به‌وسیله انتشارات دار القاری چاپ شد.[۶] همینطور این رساله یار و همدم با تعدادی رساله و کتاب دیگر در زمینه تاریخ ائمه مانند: مسارالشیعه نوشته روضه خوان اثر گذار، تاریخ الائمه از ابن ابی ثَلْج بغدادی، توضیح المقاصد تاثیر روحانی بهایی و... در کتابی با تیتر مجموعة نفیسة فی تاریخ الائمة در سال ۱۳۸۰ق به‌کوشش آیت‌الله مرعشی نجفی منتشر گردیده است.[۷]

پانویس

پرداختن به کارها عبادی به‌ویژه نماز
بر اساس آموزه‌های قرآن و احادیث، اجرا عبادت خداوند به‌ویژه قرائت نماز تحت عنوان مهم ترین برهان تقرب به معبود، می تواند خواص بازدارندگی از بی عفتی و منکر داشته باشد.[۲۳] به گفته بعضی دانشمندان شرعی پایین آیه ۴۵ سوره عنکبوت، واقعیت نماز با بی عفتی در تضادومغایرت میباشد و طبیعتا درصورتی که نمازگزار به واقعیت نماز دست پیدا نماید، از بی عفتی و منکر بازداشته مسجد غدیر بلوار معلم مشهد می‌گردد.[۲۴]

احکام فقاهتی
در متن ها شرعی به‌ویژه در قرآن، احکامی در مورد با بی عفتی و مرتکبان آن صادر شد‌ه‌است. اما این احکام بیشتر ناظر بر گناه زنا تحت عنوان مهم ترین مصداق بی عفتی صادر گردیده است. ضرورت شهید شدن چهار شاهد بر ارتکاب گناه زنا، آزردن مرتکبان زنا و بی عفتی، افترا زنا از والا‌ترین گناهان، حرمت رواج بی عفتی، عدم تایید صلاحیت زور کنیزان پاکدامن به بی عفتی و حرمت نسبت دادن بی عفتی به عموم برای مثال این احکام مسجد غدیر فلاحی مشهد میباشد.

روش ثابت بی عفتی و جزای آن
در یک سری آیه قرآن برای مثال آیه ۱۵ سوره نساء و آیه ۴ سوره نوروروشنایی، منش ثابت بی عفتی را به شهید شدن چهار نفر از مؤمنان دانسته میباشد؛ که به گفته فقها بایستی عادل باشند.[۲۵] درپی این نشانه‌ها، به مورد کیفر مرتکبان بی عفتی پرداخته گردیده مسجد بابا غدیر مشهد است.[۲۶]

حرمت نسبت دادن بی عفتی به عموم
نسبت بی عفتی دادن به عموم و بی‌آبرو کردن آن‌ها، در آیاتی از سوره روشنایی به شدت منع شده و گناهی گران قدر معرفی و مجازات سنگینی برای اتهام واردکنندگان رقم خورده میباشد.[۲۷] این نهی شدید و انتخاب مجازات برای اتهام بی عفتی را به جهت پیامدهای ناگواری می دانند که برای معاش خانوادگی و اجتماعی اشخاص در ادامه داراست.[۲۸] همینطور با اینکه در جُحافظه موقت‌هایی مانند قتل دو شاهد کافی میباشد، به جهت عنایت نگهداری آبروی اشخاص در جامعه، برای ثابت شغل بی عفتی، وجود چهار شاهد را مایحتاج مسجد بابا قدرت مشهد دانسته‌اند.[۲۹]

حرمت رواج بی عفتی
نوشته‌علمیٔ اساسی: رواج بی عفتی
رواج بی عفتی را هرگونه گفتار و کرداری دانسته‌اند که موجب رواج و یا این که امداد به نشر گناهان کبیره دربین مؤمنان گردد.[۳۰] در آیه ۱۹ سوره نوروفروغ خیر فقط برای رواج کنندگان بی عفتی، حتی افرادی که در دل این فعالیت را دوست دارا‌هستند، ولو اینکه اقدامی نکرده‌اند، وعده عذاب دردناک در جهان و آخرت داده میباشد.[۳۱] در احادیث، رواج کننده فحشاء همانند ایفا دهنده آن معرفی گردیده‌است.[۳۲]

پانویس
راغب اصفهانی، المفردات، ۱۴۰۴ق، ص۳۷۳-۳۷۴.
دهخدا، لغت‌طومار دهخدا، پایین کلمه و واژه.
طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۱، ص۴۶۰.
مغنیه، الکاشف، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۲۵۹.
معینی، «فاحشه/فحشاء/فواحش»، ص۱۵۳۱.
جوهری، الصحاح، زیر کلمه.
سیدکریمی، «معناشناسی کلمه بی عفتی از منظر تفاسیر»، ص۹۶-۹۷.
قمی، فرهنگ وتمدن واژگان قرآن کریم و مهربان، پایین کلمه و واژه.
مغنیه، الکاشف، ۱۴۲۴ق، ج۴، ص۵۴۵.
سیدکریمی، «معناشناسی کلمه بی عفتی از منظر تفاسیر»،

کشتگان سرشناس
در بین کشته‌شدگان فاجعه منا، بعضا از روحانیان و فیس‌های شناخته‌گردیده سیاسی جمهوری اسلامی ایران و دیگر کشورها چشم میشود. غضنفر رکن‌آبادی، سفیر گذشته کشور‌ایران در بیروت، محمدرحیم آقایی‌پور، سفیر گذشته جمهوری اسلامی ایران در اسلونی، احمد فهیما، نائب رئیس اداره تشریفات وزارت خارجه، مهدی صفری، سفیر قبلی جمهوری اسلامی ایران در چین، مرجان نازقلیچ، فرمان دار بندر ترکمن، روحانیانی مثلا محمدصادق اخوان، نائب رئیس راس شورای حل اختلاف قوه قضاییه، سید حسین مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد حسینی،

ارزیاب روحانیان بعثه آیت الله خامنه‌ای ، مسلم قلی‌پور گیلانی از اساتید حوزه علمیه قم، و محمدرضا مؤیدی قمی، عضو بعثه آیت الله حکیم[۲۸] و همینطور ۵ بدن از اعضای کاروان فعالان قرآنی، به عنوان مثال قاری در میان‌المللی محسن حاجی‌حسنی کارکنان، از این دست آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد می باشند.[۲۹]

عکس العمل‌ها و اظهارنظرها
آیت الله خامنه‌ای رهبر کشور‌ایران، حدود 1سال بعد از فاجعه منا، ۱۵ شهریور ۱۳۹۵، در پیامی به مسلمان ها دنیا به مناسبت فرارسیدن موسم حج، رخداد منا را مُدهش و واهمه‌آور خواند و حکام سعودی را تقصیر‌کار آن دانست و طفره و کوتاهی در نجات مجروحان نصفه‌جان را قطعی و مسلم قلمداد کرد. او در‌این پیام، مسئولان ایالات متحده عربی سعودی را حاکمان بی‌آیین و بی‌وجدانی دانست که «فاجعه منا را پدید آورده و با اسم خادمین حرمین، حریم بقاع امن الهی را شکسته و میهمانان خدای رحمان را در روز عید در منا و قبل از آن در مسجدالحرام قربانی کرده‌اند.» آیت الله خامنه‌ای در‌این پیام از مسلمان‌ها خواست حقیقت هتاک، بی‌ایمان، متعلق و دنیوی حاکمان سعودی را بشناسند و به خیال جنایاتی که در دنیا اسلام به توشه آورده‌اند، یقه آنان‌را رها نکنند و فکری برای رئیس حرمین شریفین و مورد رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد حج نمایند

او همینطور از مکان خالی حجاج اهل ایران در حج همین سال کلام خاطرنشان کرد و تاکید کرد که آنها دعا می‌نمایند که «شجره ملعونه طواغیت نتوانند گزندی به آنها شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد برسانند.»[۳۰]
این پیام گزینه دقت یوزرها کانال‌های اجتماعی مانند توییتر قرار گرفت و قسمت‌هایی از کلمات آیت الله خامنه‌ای با هشتگ «الشجرة الملعونة» در کانال توییتر و بعضی کانال‌های اجتماعی بازنشر شد.[۳۱] در همین قضیه، چندین بیلبورد با اشاره به عبارت «شجره ملعونه» در بغداد نصب شد.[۳۲]

جستارهای متعلق
حج خونین
پانویس
پیام به مسلمان ها عالم به مناسبت فرارسیدن موسم حج، مقر اینترنتی محل کار آیت‌الله خامنه‌ای.
رییس جمهور سنگال برای قربانیان فاجعه منا سه روز عزای همگانی اعلام‌کرد، خبرگزاری ایرنا.
روایتی مجاورت از اتفاقات خیابان ۲۰۴ منا، خبرگزاری ایسنا.
روایتی مجاورت از اتفاقات خیابان ۲۰۴ منا، خبرگزاری ایسنا.
روایتی مجاورت از اتفاقات خیابان ۲۰۴ منا، خبرگزاری ایسنا.
روایتی مجاورت از اتفاقات خیابان ۲۰۴ منا، خبرگزاری ایسنا.
روایتی مجاورت از اتفاقات خیابان ۲۰۴ منا، خبرگزاری ایسنا.
روایتی مجاورت از اتفاقات خیابان ۲۰۴ منا، خبرگزاری ایسنا.
روایتی مجاورت از اتفاقات خیابان ۲۰۴ منا، خبرگزاری ایسنا.
داده های عددی کشته‌های کشورها در منا، خبرگزاری ایسنا.
واپسین داده های عددی جان‌باختگان فاجعه منا به تفکیک کشورها، خبرگزاری عجم.؛ داده های عددی کشته‌های کشورها در منا، خبرگزاری ایسنا.

طریق علمی و روش کتابت
به‌گفته آقابزرگ تهرانی، آخوند خراسانی بیش تر از روضه خوان انصاری، صاحب و مالک‌ْفصول و مالک‌ْضوابط مسائل فلسفی را وارد اصول نموده است.[۱۱] گفته‌اند وی در کفایه از هفتاد قاعده فلسفه اسلامی استعمال مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نموده است.[۱۲]

از خصوصیت‌های نگارشی کفایه، به کار گیری از عبارت‌های کوتاه و واژگان اندک میباشد. به‌گفته کفایی خراسانی، آخوند در کفایه با عبارت‌های کوتاه آٰراء اصولیان قبل را نقل کرده، آن‌گاه به ذکر نقاط قوت و ضعف آن ها پرداخته و بعداز آن، با بیان استدلال، طریقه خویش را ذکر آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نموده است.[۱۳]

محتوا
کفایةالاصول یک زمان بی نقص از مباحث اصول فقه را در کنار جدیدترین آراء اصولی تا بعدازظهر مؤلف و انتقاد و رسیدگی آنان را در بر گرفته میباشد.[۱۴]

این کتاب از یک پیشگفتار، هشت مقصد (قسمت) و یک خاتمه (قسمت نهایی) رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد تشکیل‌شده میباشد:

پیشگفتار: مشمول موضوعاتی زیرا دانش، قضیه دانش اصول فقه، کیفیت و گونه های وضع و اوضاع لغت ها و معانی، به کار گیری حقیقی و واقعی و مجازی، اشتراک و تَرادُف، واقعیت شرعیه، درست و اعم و مشتق اصولی.
مقصد اولیه: دستورها (مباحثی مانند اینکه آیا واقعیت دستور مطلق طلب میباشد یا این که طلب شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد وجوبی؟)
مقصد دوم: نواهی (مباحثی به عنوان مثال آیا جاری ساختن‌دادن عملی که در یک عبادت یا این که عقد دینی منع شده، موجب بطلان آحاد آن عبادت یا این که معامله میگردد؟)
مقصد سوم: مفاهیم (مانند معنی شرط، مضمون‌ وصف، مضمون‌ نهایت، مضمون‌ استثنا و معنا عدد در گزاره).
مقصد چهارم: عام و خاص.
مقصد پنجم: مطلق و مقید، مجمل و مبین.
مقصد ششم: امارات دارای اعتبار دینی و عقلی (مانند احکام انقطاع و ظن، اجماع، خبر واحد، قیاس).
مقصد هفتم: اصول عملیه (برائت، تخییر، احتیاط و استصحاب).
مقصد هشتم: تعارض دلیل شرعیه (تعادل و تراجیح).
خاتمه: اجتهاد و تبعیت.[۱۵]
تکثیر
هم‌فعلا ورژن مهم کفایة‌الاصول به‌خط آخوند خراسانی مو جود میباشد که در کتابخانه مجلس شورای اسلامی کشور‌ایران نگه‌داری می‌گردد.[۱۶] ورژن‌ای از آن در حین حیات مولف نیز چاپ گردیده است. این ورژن را فرزند آخوند براساس ورژن‌ای که آخوند درس دادن می کرد، تصحیح نموده است.[۱۷]

همینطور کفایةالاصول بارها هم به‌شکل غیر وابسته و هم یاور با تفصیل‌ها و کناره‌هایی چاپ گردیده است.[۱۸] این کتاب به فارسی، اردو، انگلیسی و ژاپنی نیز ترجمه شد‌ه‌است.[مستلزم منبع]

مؤسسه آل‌البیت در سال ۱۴۰۹ق کفایه را در ۵۵۴ کاغذ تصحیح نموده است. در‌این تصحیح، آیه ها، احادیث و آراء اصولیان مستندسازی شد‌ه‌است. همینطور سیدجواد شهرستانی پیشگفتار‌ای ۳۴صفحه‌ای بر آن نوشته و در آن، از تاریخچه دانش اصول در حیطههای علمیه، کتاب و مؤلف آن کلام گفته میباشد.[۱۹]

تفصیل‌، کناره و تعلیقه
به‌گفته آقا تعالی تهرانی کتابشناس شیعه در قرن چهاردهم، کفایه متن درسی حوزه علمیه نجف بوده و ازاین‌رو تفصیل‌ها و کناره‌های متعددی بر آن درج شده میباشد. برخی از آنان به چاپ نرسیده و شناسایی بعضا از آن ها هم ممکن وجود ندارد.[۲۰] در کتاب المصلح المجاهد که درباره آخوند خراسانی مندرج، از ۶۰ لبه بر کفایه حافظه شد‌ه‌است.[۲۱] همینطور ناصر باقری هندی در نوشته‌ی علمی «کتابشناسی کتاب ها درسی حوزه- کفایة الاصول» حدود ۲۰۰ گستردن‌، لبه و تعلیقه بر کفایه را معرفی نموده است.[۲۲] برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

تعلیقة القوچانی علی کفایة الاصول، تاثیر علی قوچانی، طلبه آخوند خراسانی
الحاشیه علی الکفایة، تاثیر ابوالحسن مشکینی اردبیلی (درگذشته ۱۳۵۸ق)، از شاگردان آخوند خراسانی و علی قوچانی
تفصیل کفایةالاصول، تاثیر علی محمدی خراسانی، به گویش فارسی در پنج جلد
حاشیةالکفایة، تاثیر علامه طباطبایی
عنایة الاصول فی گستردن کفایة الاصول، اثرسید مرتضی فیروزآبادی (درگذشته ۱۴۰۹ق)، از شاگردان میرزا ابوالحسن مشکینی
افزون بر این، آقابزرگ تهرانی سیدابراهیم حسینی نجفی (متولد ۱۳۰۸ق)، محمدابراهیم کلباسی (متولد ۱۳۲۲ق)، میرزا احمد فرزند آخوند خراسانی و سیداحمد بن سید علی‌اصغر شهرستانی را در شمار افرادی مذکور که بر کفایه لبه نوشته‌اند.[۲۳]

کفایه منظوم
به‌نوشته کتاب آرامش‌الطَّف، روحانی علی الجُشّی از عالمان قَطیف، کفایه را به‌ شعر درآورده میباشد.[۲۴]

سعید بن نمران همدانی ناعطی
سعید بن نِمران هَمْدانی ناعطی (درگذشت حدود ۷۰ق) از تابعین کوفه و از کارگزاران امیرالمؤمنین (ع) در یمن بود. زمانی که بسر بن ارطاة به یمن یورش پیروزی، وی متواری شد و برای همین آیتم شماتت حضرت علی (ع) قرار گرفت. وی از یاران حجر بن عدی نیز بود که زیاد بن ابیه، آنها‌را بازداشت کرد. البته با میانجی گری حمزة بن صاحب همدانی نجات یافت. مصعب بن زبیر مدتی منصب قضاوت کوفه را به مسجد غدیر بلوار معلم مشهد وی سپرد.

زیست طومار
سعید بن نمران در بعد از ظهر نبی اکرم(ص) دیده به جهان گشود.[۱] و حدود ۷۰ق درگذشت[۲] وی در نزاع یرموک حضور داشت.[۳] بعد از آن برای کمک اهل قادسیه به عراق رفت و در کوفه اقامت مسجد غدیر فلاحی مشهد گزید.[۴]

پسرش مسافر بن سعید از یاران مختار به شمار آمده میباشد.[۵] سعید بن نمران از ابوبکر ماجرا کرده و عامر بن سعد از وی قصه کرده است.[۶]

حکومت امام علی (ع)
سعید بن نمران کاتب امام علی (ع) بود[۷] در حکومت امیرالمومنین (ع) به فرمانداری حوزه‌ جَنَد از مملکت یمن منصوب شد.[۸] وقتی که بُرمز بن ارطاة به فرمان معاویه به یمن یورش موفقیت. سعید بن نمران بعد از اندکی مقاومت به سوی کوفه متواری گشت. حضرت علی (ع) طی طومار‌ای به عبیدالله بن عباس و سعید بن نمران، هر دو را به باعث کوتاهی کردن در نگهداری قلمرو خود و عدم مقاومت در قبال سپاه بسر، شماتت کردند.[۹] وقتی که کوفه سرویس آمدند حضرت در خطبه‌ای نیز آن ها را نکوهش مسجد بابا غدیر مشهد کرد.[۱۰]

بعداز امام علی (ع)
سعید از یاران حجر بن عدی نیز به شمار آمده که زیاد بن ابیه او را به حایل کشید و به سوی شام ارسال کرد. ولی سعید به پادرمیانی حمزة بن صاحب همدانی آزاد شد، اما حجر بن عدی و بقیه یارانش به شهیدشدن رسیدند.[۱۱] در تاریخ جرجان آمده میباشد سعید بعد از آنجا به جرجان رفت و در آنجا سکونت گزید.[۱۲] وقتی که مصعب بن زبیر بر کوفه مسلط شد. سعید را منصب قضاوت بخشید[۱۳] ولی به منجر دوستی سعید با حضرت علی (ع) خیلی زود اورا بیرون مسجد بابا قدرت مشهد کرد.[۱۴]

پانویس
ابن عبدالبر، ج۲، ص۶۲۶؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۴۷-۲۴۸
الاصابه، ج۲، ص۲۱۲
الاصابه، ج۳، ص۲۱۲؛ اعلام، ج۲؛ ص۱۰۳
اسدالغابه، ج۲، ص۲۴۷-۲۴۸
ابن سعد، طبقات الکبری، ج۶، ص۱۴۶
ابن عبدالبر، ج۲، ص۶۲۶؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۴۷-۲۴۸
اعلام، ج۲؛ ص۱۰۳؛ ابن عبدالبر، ج۲، ص۶۲۶؛ اسدالغابه، ج۲، ص۲۴۷-۲۴۸؛ ابن سعد، طبقات الکبری، ج۶، ص۱۴۶؛ الغارات، ج‏۲، ص۵۹۳
انساب الاشراف، ج۲، ص۴۵۳؛ ابن سعد، طبقات الکبری، ج۶، ص۱۴۶
گستردن نهج‌البلاغه، ج۲، ص۵؛ الغارات، ج‏۲، ص‌۵۹۳
نهج‌البلاغه، خطبه‌۲۵، ج۱، ص۶۶-۶۷
اسدالغابه، ج۲، ص۲۴۷-۲۴۸
اعلام، ج۲؛ ص۱۰۳؛ الاصابه، ج۲، ص۲۱۲
اعلام، ج۲، ص‌۱۰۳
اسدالغابه، ج۲، ص۲۴۷-۲۴۸: قس: الاصابه، ج۲، ص۲۱۲

امامزاده جعفر (پیشوا)
جعفر الخواری، پسر موسی بن جعفر و اخوی علی بن موسی الرضا، به ترتیب امامان هفتم و هشتم شیعه دوازده‌امامی، از شخصیت‌های آیتم احترام شیعه ها میباشد. آرامگاه وی در شهر پیشوا در ۴۵ کیلومتری جنوب شرقی طهران جای دارد.[۲] بنای این آرامگاه در سال ۱۳۱۷ به شمارهٔ ۳۱۹ تصویب ملی مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد شده است.[۳]
شخصیت و معاش
موسی کاظم نسبت به دیگر امامان شیعه فرزندان بیشتری داشت. بیشتر مورخان تاریخ تعداد فرزندان اورا ۳۷ بدن شمرده‌اند[۴] امامزاده جعفر بن موسی الکاظم که او را «خواری» و اولاد اورا «خواریون» نیز میخوانند.وی دو پسر با نامهای حسن و موسی داشت و موسی فرزندی بنام حسن الحق داشت و حسن الحق فرزندی بنام محمد ملیطه داشت و محمد ملیطه را مددی و قوتی بود و وی شخصی شجاع و اهل پیکار بود و از فارسان عرب بوده و با شوکت در حجاز و عراق معاش آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد می‌کرد .

جعفر بعداز رویش و نمو، برادرش علی بن موسی الرضا را کمک کرد. بعد از آنکه رضا دعوت مأمون را به عهده گرفت و از مدینه راهی شهر مرو شد، او نیز با کاروانی به سرپرستی خویش و با فرزندان و فرزندزادگان موسی کاظم همانند ابراهیم و ابوالجواد از بغداد به ولایت خراسان رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد رفت.
در وسطٔ روش به حیطه ساوجبلاغ رسیدند و بعداز زد خورد با سپاهیان مأمون، حسن بن موسی الکاظم مورد قتل واقع شده و برخی دیگر از همراهانش، زخمی شدند و بعد از این نبرد با فرارسیدن شب، تمامی در حوالی این حیطه دور از هم شدند. جعفر بن موسی الکاظم که در حوزه‌ٔ ساوجبلاغ در طول هواخواهی آسیب دیده گردیده بود، در روستای «سناردک» شهرستان پیشوا، در خانه جلال‌الدین اسم (شاید همین قتلگاه فعلی باشد)[مستلزم منبع] بر تاثیر شدت جراحات وارده در تاریخ ۱۵ جمادی‌الثانی سال ۲۱۷ هجری قمری درگذشت و در قبرستان محل، شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد دفن شد.[۳]
همینطور وی میتواند جعفر بن محمد بن جعفر بن حسن بن علی بن قدمت بن علی بن حسین باشد که در جنگی در بین احمد بن عیسی علوی و عبدالله بن عزیز دلیل محمد بن طاهر در ری کشته شد.[۵]
اثرها تاریخی و معماری بنای آرامگاه
حرمٔ امامزاده جعفر در طول سلطنت سلطان طهماسب صفوی ساخته شد و محراب داخلی بقعه در نصیب جنوب بنای بقاع جای‌دارد؛ ازارهٔ داخلی بقاع تا طول ۱٫۵ متری با کاشی‌های معرق فیروزه‌ای، مشکی، زردرنگ و سپید بر موضوعٔ لاجوردی با نقوش دکوری اسلامی تزئین گردیده و در اواخر روزگار پهلوی، بالای ازارهٔ باطن بقاع و گنبد نیز به طور کاملً آینه‌کاری شده است.
بارگاه این بقاع در میانه گنبد منزل بر روی شالوده‌ای ۳۰ سانتیمتری از سنگ مرمر سبز رنگ جای دارد و بارگاه از کالا طلا و جواهرات و نقره‌میباشد که با میناکاری تزیین گردیده و کتیبه‌های آن با خط ثلث و نستعلیق نوشته و در سال ۱۳۷۱ هجری خورشیدی ساخته و نصب شده است؛ در نقطه نهایی کتیبه‌ای که روی در بارگاه قدیمی حرم جان دار میباشد، تاریخ سال ۹۴۴ هجری قمری حک گردیده و در تحت کتیبه باطن بقاع که به خط ثلث میباشد، اسم فرمان روا طهماسب صفوی و تاریخ ۹۵۶ هجری قمری تصویب شده است.
گنبد این سازه، ۲۱ متر طول و ۹٫۵ متر قطر داراست که به طرزٔ دو پوش درست شده و مسافتٔ در بین پوش اولیه و دوم آن هفت متر میباشد و بر روی محور شانزده ضلعی با هشت پنجره میباشد که چهار پنجره آن شیشه رنگی داراست. کاشی‌های فیروزه‌ای بخش فرنگی گنبد، با نقوش هندسی و کتیبه‌هایی به خط ثلث، نستعلیق و کوفی بنایی تزیین گردیده و ضمن جنبهٔ تزئینی، نقش عایق برای هواخواهی از برف و باران دارااست که در سال ۱۳۵۴ سازمان ملی جانبداری اثر ها باستانی آن را نوسازی و تعمیر کرده‌میباشد.
تراس غربی صحن این سازه در سال ۱۲۲۷ هجری قمری به فرمان فتحعلی سلطان قاجار در هنگام تعمیرات سازه اضافه شد که بعد ها آن ۷× ۸٫۲۰ متر میباشد و کف و ازارهٔ آن تا طول ۱٫۵ متری، در سال‌های اخیر با سنگ مرمر پوشانده گردیده و پوشش سطح تراس توسط گچ، سفیدکاری و در نصیب طاق، به طور قانونی بندی تزیین شده است؛ طاق تراس به صورت جناغی درست شده و از پاکار قوس طاق، کتیبه‌ای به خط نستعلیق سپید بر روی ۵۰ لوح و ۴۵۰ قطعه کاشی لاجوردی وجود داراست که شامل ۲۵ بیت شعر از فتحعلی‌خان صبا میباشد و هر مصرع آن باطن کادری معلوم مندرج و فواصل فی مابین کادرها را با کاشی‌های زردرنگ و سبز و طرح‌های گل و برگ پُر کرده‌اند؛ بر روی واپسین کاشی از کاشی‌های ذکر شده که از نوع کاشی خشتی مجال قاجاریه‌میباشد، تاریخ تعمیر سازه به سال ۱۲۲۷ هجری قمری حک شده است.[۳] بیت ماده تاریخ تعمیرات از صبا:[۶]
کلک صبا رقم زد ز بهر سال تاریخ بنیاد شد ز دادار این ضریح جعفر
از سال ۱۳۷۱ به‌این سو بناهای جدیدی به بنای اساسی اضافه گردیده‌اند.[۶] در قبل و درحال حاضر، از صحن این جای تحت عنوان آرامستان به کارگیری میشود البته قبور به طور همسطح ساماندهی گردیده و همچون ایوان صحن‌های بقیه امامزادگان و مساجد بخشها متعدد کشور‌ایران، در میانه سطح صحن، یک آبگینه تعالی جای دارد.

درگذشت
شرف‌الدین در ۸ جمادی‌الثانی سال ۱۳۷۷ق[۲۷] (۱۰ دی سال ۱۳۳۶ش) در ۸۷ سالگی، در لبنان از جهان رفت. پیکر وی به نجف منتقل و در مسجد عمران بن شاهین در مقبره امام علی(ع) به خاک مسجد غدیر بلوار معلم مشهد ودیعه شد.[۲۸]

اساتید
برخی از استادان پررنگ وی عبارت‌اند از:

محمدرضا مسجدشاهی (متوفای ۱۳۲۲ق)
محمدطه نجف (متوفای ۱۳۲۳ق)
محمدکاظم خراسانی (متوفای ۱۳۲۹ق)
فتح‌الله غروی اصفهانی (متوفای ۱۳۳۹ق)
عبدالله مازندرانی (متوفای ۱۳۳۰ق)
سید محمدکاظم طباطبایی یزدی (متوفای ۱۳۳۷ق)
میرزا مسجد غدیر فلاحی مشهد حسین نوری (متوفای ۱۳۲۰ق)[۲۹]

المراجعات
اثر ها
نوشته‌علمیٔ مهم: فهرست اثر ها سید عبدالحسین شرف‌الدین
شرف‌الدین اثر ها فراوانی در موضوعات گوناگون تألیف کرده، که برخی از آن ها آیتم اعتنا عالمان و اندیشمندان شیعه و سنی قرار گرفته میباشد. بخشی از تألیفات وی به فارسی و دیگر گویش‌ها ترجمه گردیده و بعضی دیگر از کتاب ها و مقاله ها وی مفقود میباشد.[۳۰] از مشهورترین اثر ها وی می‌قدرت به دو کتاب المراجعات و النص و الاجتهاد مسجد بابا غدیر مشهد اشاره نمود.

شرف‌الدین در اواخر سال ۱۳۲۹ ق برای دیدار از مصر و شناخت با علمای فقهی، محققان، متفکران و نویسندگان آن دیار و ساخت و ساز موضوع اتحاد مسلمانها راهی آن مرزوبوم گردیده و با روحانی سلیم بشری مُفتی دانش کده الازهر آشنا شد. این دو فقیه شیعه و سنی در مسئله جانشینی فرستاده اکرم(ص) ۱۱۲ طومار رد و بدل کردند که با غایت متانت و احترام به صورتی به طور کامل علمی شکل گرفت. این مکاتبات ۲۵ سال آن‌گاه مسجد بابا قدرت مشهد در پوسته کتاب المراجعات منتشر شد.

این کتاب شامل ۱۱۲ مکاتبه شرف الدین با مُفتی دانش کده الازهر مصر، روضه خوان سلیم بشری مالکی میباشد. مورد طومار‌ها «خلافت و امامت از حیث شیعه» میباشد که با مراجعه به آیه ها قرآن و منابع مقبول اهل سنت، دلیل‌های شیعه و اهل سنت گزینه تحقیق و عیب گیری قرار گرفته میباشد.[۳۱]

پانویس
آقا بلندمرتبه تهرانی، نقباءالبشر، ج۳، ص۱۰۸۰.
امامی، رهبری امام علی در قرآن وسنت، ۱۳۸۶ش، ص۲۰.
سلطانی رنانی، مصلح بیدار(علامه سید بنده الحسین شرف الدین عاملی)، ص۹۸.
قبیسی، حیاة الإمام شرف‌الدین، ۱۴۰۰ق، ص۱۳۰.
معلم تبریزی، ریحانة الأدب، چاپخانه شفق، ج۳، ص۱۹۴.
قبیسی، حیاة الإمام شرف‌الدین، ۱۴۰۰ق، ص۳۲.
قبیسی، حیاة الإمام شرف‌الدین، ۱۴۰۰ق، ص۳۲.
رجبی، علمای مجاهد، ۱۳۸۲ش، ص۲۵۶-۲۵۵.
قبیسی، حیاة الامام شرف الدین، ۱۴۰۰ق، ص۸۵.
شرف‌الدین، اجتهاد در مقابل نص، ۱۳۸۳ش، ص۲۴.
رجبی، علمای مجاهد، ۱۳۸۲ش، ص۲۵۸.
«سید عبدالحسین شرف الدین موسوی عاملی»، وبگاه پاتوق کتاب فردا.
حکیمی، محمدرضا، شرف الدین، ۱۳۸۳ش، ص۲۶۰ـ۲۶۱.
شرف‌الدین، النص والاجتهاد، ص۱۴؛ شرف‌الدین، ص۱۷۵.
المراجعات، شرف الدین، پیشگفتار روحانی مرتضی آل یاسین، ص۱۹.
شرف‌الدین، اجتهاد در مقابل نص، ۱۳۸۳ش، ص۳۶.
حکیمی، محمدرضا، شرف الدین، ۱۳۸۳ش، ص۲۵۷-۲۵۸.
قبیسی، حیاة الامام شرف الدین، ۱۴۰۰ق، ص۹۱؛ حکیمی، شرف‌الدین، ۱۳۸۳ش، ص۲۲۷-۲۲۸.
«شخصیت‌شناسی سید عبدالحسین شرف الدین عاملی»، وبگاه راس کامپیوتری علم ها اسلامی.
«شخصیت‌شناسی سید عبدالحسین شرف الدین عاملی»، وبگاه راس کامپیوتری علم ها اسلامی.
«شخصیت‌شناسی سید عبدالحسین شرف الدین عاملی»، وبگاه راءس کامپیوتری علم ها اسلامی.
رجبی، علمای مجاهد، ۱۳۸۲ش، ص۲۵۸.
طیبی، «ابزار و طرز‌های تبلیغ فقاهتی»، ص۳۷.
پشتیبانی از حریم تشیع، مقر آگهی حوزه.
امان از حریم تشیع، مقر آگهی حوزه.
عبدالله الحسن، مناظرات فی العقائد و الاحکام، شرکه دارالمصطفی لاحیاء التراث، ج ۲، ص۱۶۰-۱۶۱؛ ثم اهتدیت، ص۶۸؛ حکایات و مناظرات، ص۳۷۵.
حائری، روزشمار قمری، ۱۳۸۱ش، ص۱۵۸.