فردای رخداد
یک روز بعد از اتفاق اساسی فیضیه که مجلس عزای امام درست گو(ع) با زد و خورد مأموران به هم خورد، روز ۳ فروددین ماه، مکتب فیضیه در محاصره بی نقص نیروهای نظامی و ساواک قرارگرفت و ورود غیر شیخ به مکتب ممنوع شد. بعدازظهر روز سوم، برخی از طلاب برای تودهآوری کتابها و وسایل و گروهی نیز برای دیدن موقعیت خون ریزیها، غارتگریها و کتابها و قرآنهای سوخته در فیضیه، گردآمده بودند که توشه دیگر هجوم وحشیانه دژخیمان فرمانروا استارت شد. به گفته شاهدان، این توشه «فیضیه» خزینه خون شد، هیچ کس را تندرست نگذاشتند، طلاب جوان را به خاک وخون کشیدند و کهنسالان را، در شرایطیکه شعار جاویدشاه سرمیدادند، با کتک خارج میانداختند وگرنه مصدوم مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میساختند.[۱۶]
گفتنی میباشد طلابی که توانگری داشتند نیز در مقابل مهاجمان از خویش حمایت میکردند و بعضی از آنها توانستد از مکتب بگریزند.
برخوردها
هجوم به مکتب فیضیه نقش مهمی در صورتگیری نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی داشت. بهدنبال بی آبرویی مراسم عزاداری امام راستگو(ع) و مکتب فیضیه، مراجع شیعه در باطن و بیرون جمهوری اسلامی ایران پیامهای تسلیت رسول و دستاندرکاران آن رخداد را محکوم کردند.[۱۷] در منبرها و مجالس نیز تا اسم فیضیه برده میشد صدای فغان و فغان مستمعین بلند می شد. عموم سوگوار فیضیه شدند. بازارها را بستند و به سوگ و عزا نشستند. امام خمینی در همین قضیه پیامی خطاب به علمای طهران، صادر کرد و از پیامدهای این فاجعه خبر مسجد غدیر فلاحی مشهد بخشید.[یادداشت ۲]
پیرو این داستان، دولت وقت، یکشنبه ۱ اردیبهشت ماه ۱۳۴۲ش امر اعزام اجباری روحانیان به سربازی را گفت و عده ای از طلاب را نیز به سربازی مسجد بابا غدیر مشهد بردند.
عواقب
نوشتهعلمیٔ مهم: سخنرانی امام خمینی در عاشورای سال ۱۳۴۲ هجری خورشیدی
امام خمینی روز دوشنبه، بعدازظهر عاشورای ۱۳۸۳ق (۱۳ خرداد ماه سال ۴۲) عازم فیضیه گردیده و بین جمعیت یکسری هزار نفری، فرمان روا و اسرائیل را مبنا دغدغههای ملت، اظهار کرد.[یادداشت ۳] این سخنرانی منجر شد فردا شب ساعت ۲:۳۰ صبح زود امام خمینی بازداشت و به زندان قصر طهران منتقل خواهد شد. در ادامه این مبادرت فرمانروا، عموم به پا خاستند و قیام ۱۵ خرداد ماه ۱۳۴۲ش (۱۲ محرم ۱۳۸۳ق) رویداد. با اعتراض علما و عموم، امام ۱۵ فروددین ماه ۱۳۴۳ش آزاد شد و به قم برگشت و عموم قم به شادمانی پرداختند. همینطور جشنی در روز چهارشنبه ۲۰ فروددین ماه (۲۵ ذیالقعده ۱۳۸۳ق) در مکتب فیضیه برگزار شد. امام خمینی بعد از سخنرانی در ۴ آبان علیه کاپیتولاسیون، چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۳۴۳ش (۲۹ جمادی الثانی۱۳۸۴ق) به ترکیه و بعد از آن عراق، مسجد بابا قدرت مشهد تبعید شد.
پانویس
«نگارگری: «فیضیه» - اثری فیگوراتیو از قیام ۱۵ خرداد ماه»
صحیفه امام خمینی (ره)، ج۱، ص۱۴۳
صحیفه امام خمینی، ج۱، ص۱۵۳ و ۱۵۴.
روضه خوان، تحقیق و تحلیلی از نهضت امام خمینی در کشورایران، ۱۳۵۸ش، ج۱، ص۳۳۶-۳۳۴.
داستان یک سروان ارتشی از فاجعه خونین فیضیه، راءس ورقه ها انقلاب اسلامی.
شیخ، تحقیق و تحلیلی از نهضت امام خمینی در کشورایران، ۱۳۵۸ش، ج۱، ص۳۳۶-۳۳۴.
حسینیان، سه سال ستیز مرجعیت شیعه، ۱۳۸۴ش، ص۲۵۱.
معاشطومار آیتالله العظمی گلپایگانی به داستان سندها، ص۹۹.
حسینیان، سه سال ستیز مرجعیت شیعه، ۱۳۸۴ش، ص۲۵۱.
فردای رخداد
یک روز بعد از اتفاق اساسی فیضیه که مجلس عزای امام درست گو(ع) با زد و خورد مأموران به هم خورد، روز ۳ فروددین ماه، مکتب فیضیه در محاصره بی نقص نیروهای نظامی و ساواک قرارگرفت و ورود غیر شیخ به مکتب ممنوع شد. بعدازظهر روز سوم، برخی از طلاب برای تودهآوری کتابها و وسایل و گروهی نیز برای دیدن موقعیت خون ریزیها، غارتگریها و کتابها و قرآنهای سوخته در فیضیه، گردآمده بودند که توشه دیگر هجوم وحشیانه دژخیمان فرمانروا استارت شد. به گفته شاهدان، این توشه «فیضیه» خزینه خون شد، هیچ کس را تندرست نگذاشتند، طلاب جوان را به خاک وخون کشیدند و کهنسالان را، در شرایطیکه شعار جاویدشاه سرمیدادند، با کتک خارج میانداختند وگرنه مصدوم مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میساختند.[۱۶]
گفتنی میباشد طلابی که توانگری داشتند نیز در مقابل مهاجمان از خویش حمایت میکردند و بعضی از آنها توانستد از مکتب بگریزند.
برخوردها
هجوم به مکتب فیضیه نقش مهمی در صورتگیری نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی داشت. بهدنبال بی آبرویی مراسم عزاداری امام راستگو(ع) و مکتب فیضیه، مراجع شیعه در باطن و بیرون جمهوری اسلامی ایران پیامهای تسلیت رسول و دستاندرکاران آن رخداد را محکوم کردند.[۱۷] در منبرها و مجالس نیز تا اسم فیضیه برده میشد صدای فغان و فغان مستمعین بلند می شد. عموم سوگوار فیضیه شدند. بازارها را بستند و به سوگ و عزا نشستند. امام خمینی در همین قضیه پیامی خطاب به علمای طهران، صادر کرد و از پیامدهای این فاجعه خبر مسجد غدیر فلاحی مشهد بخشید.[یادداشت ۲]
پیرو این داستان، دولت وقت، یکشنبه ۱ اردیبهشت ماه ۱۳۴۲ش امر اعزام اجباری روحانیان به سربازی را گفت و عده ای از طلاب را نیز به سربازی مسجد بابا غدیر مشهد بردند.
عواقب
نوشتهعلمیٔ مهم: سخنرانی امام خمینی در عاشورای سال ۱۳۴۲ هجری خورشیدی
امام خمینی روز دوشنبه، بعدازظهر عاشورای ۱۳۸۳ق (۱۳ خرداد ماه سال ۴۲) عازم فیضیه گردیده و بین جمعیت یکسری هزار نفری، فرمان روا و اسرائیل را مبنا دغدغههای ملت، اظهار کرد.[یادداشت ۳] این سخنرانی منجر شد فردا شب ساعت ۲:۳۰ صبح زود امام خمینی بازداشت و به زندان قصر طهران منتقل خواهد شد. در ادامه این مبادرت فرمانروا، عموم به پا خاستند و قیام ۱۵ خرداد ماه ۱۳۴۲ش (۱۲ محرم ۱۳۸۳ق) رویداد. با اعتراض علما و عموم، امام ۱۵ فروددین ماه ۱۳۴۳ش آزاد شد و به قم برگشت و عموم قم به شادمانی پرداختند. همینطور جشنی در روز چهارشنبه ۲۰ فروددین ماه (۲۵ ذیالقعده ۱۳۸۳ق) در مکتب فیضیه برگزار شد. امام خمینی بعد از سخنرانی در ۴ آبان علیه کاپیتولاسیون، چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۳۴۳ش (۲۹ جمادی الثانی۱۳۸۴ق) به ترکیه و بعد از آن عراق، مسجد بابا قدرت مشهد تبعید شد.
پانویس
«نگارگری: «فیضیه» - اثری فیگوراتیو از قیام ۱۵ خرداد ماه»
صحیفه امام خمینی (ره)، ج۱، ص۱۴۳
صحیفه امام خمینی، ج۱، ص۱۵۳ و ۱۵۴.
روضه خوان، تحقیق و تحلیلی از نهضت امام خمینی در کشورایران، ۱۳۵۸ش، ج۱، ص۳۳۶-۳۳۴.
داستان یک سروان ارتشی از فاجعه خونین فیضیه، راءس ورقه ها انقلاب اسلامی.
شیخ، تحقیق و تحلیلی از نهضت امام خمینی در کشورایران، ۱۳۵۸ش، ج۱، ص۳۳۶-۳۳۴.
حسینیان، سه سال ستیز مرجعیت شیعه، ۱۳۸۴ش، ص۲۵۱.
معاشطومار آیتالله العظمی گلپایگانی به داستان سندها، ص۹۹.
حسینیان، سه سال ستیز مرجعیت شیعه، ۱۳۸۴ش، ص۲۵۱.
راهنمای کامل آشنایی با مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد، خدمات و نقش آن در توسعه فرهنگی محله