ناسازگاری شرور با باورهای فقهی
زمینه شر در منطقههای متفاوت الهیات اسلامی مثل اصل وجود معبود، یگانگی آفریدگار، دانش، توان و خیرخواهی مطلق معبود، و عدل الهی با آموزههای ادیان ناسازگار انگاشته مسجد غدیر بلوار معلم مشهد گردیده است.
ناسازگاری با وجود پروردگار
موضوع شرور و سختیهای معاش تحت عنوان یک بحران اصلی در قبال وجود خداوند مطرح می شود. با این توضیح که وجود شر در عالم با وجود خدایی که دینداران به آن اعتقاددارند، در تضاد و مغایرت و تناقض میباشد چون یا این که می بایست خدایی وجود داشته باشد که جهانی عاری از شرور اخلاق کردهباشد، یااینکه وجود شرور دلیلی بر نبود خداست.[۴۰] این قضیه با اسم دلیل شرّ علیه آفریدگار یا این که مورد قرینهای شر نیز مطرح مسجد غدیر فلاحی مشهد شدهاست.
زمینه شر به هر نوع بیعدالتی، بدی، مشقت و دردی اشاره داراست که در دنیا وجود داراست و با وجود خدایی که دارنده صفات مطلق همانند دانش، توان، عدل و داد و خیرخواهی میباشد، ناسازگار به حیث میرسد، به سیرتکاملای که حضور یکی از می تواند حضور دیگری را نفی مسجد بابا غدیر مشهد نماید.[۴۱]
ناسازگاری با یگانگی
اورده شده شبهه شرور قادر است مانعی برای وحدانیت پروردگار تلقی خواهد شد.[۴۲] چون خداوندی که نه میباشد نمیتواند ایجادکننده شرور باشد و از طرفی زیرا در عالم شرور فراوانی وجود دارا هستند پس بایستی سود گرفت کهاین شرور از مبدأ دیگری به جز خدای آفریننده خیرات به وجود آمدهاند. از این رو طرف داران ثنویت برای فراروگریز از چالش شر، اطمینان به دو خدای «یزدان» و «اهریمن» مسجد بابا قدرت مشهد پیدا کردند.[۴۳]
ناسازگاری با بعضا صفات
وجود شرور را با صفت «دانش مطلق»، «توان مطلق» و «خیرخواهی مطلق» خدا ناسازگار بررسی کردهاند.[۴۴] جان هاسپرس فیلسوف آمریکایی،[۴۵] جان مکی، فیلسوف استرالیایی، و برخی دیگر نیز بر این ناسازگاری تأکید کردهاند.[۴۶] اپیکور، فیلسوف یونانی (درگذشته ۲۷۰ق.م) برهان نموده است که: در حالتیکه خدایی وجود داشته باشد که قدرتمند مطلق، خیرخواه مطلق و دانای مطلق باشد، دراینصورت شر نیست؛ ولی در عالم شر وجود داراست؛ بدین ترتیب، خدایی که قوی مطلق، خیرخواه مطلق و دانای مطلق باشد، نیست.[۴۷]
ناسازگاری با عدل الهی
وجود شرور و تلخیها را بهجز ناسازگاری با بعضی صفات خدا، با صفت عدل الهی نیز در مغایرت دانستهاند.[۴۸] به گفته مطهری ایراد آن میباشد که چرا نقص و کاستی و نابودی و فنا در نظام هستی روش یافته میباشد؟ چرا یکی از کور و دیگر کر و سومین ناقصالخلقه میباشد؟ و آیا اینها مصداق ظلم وجود ندارد؟[۴۹] در واقع زیرا تودهای شقاوتها و تیرهروزیها را ظلم انگاشتهاند این ایرادات در مقابل عدل قرار گرفتهاند.[۵۰]
چارههای مورد شر
بر طبق یک عده از جوابهای زمینه شر آورده شده تا کنون ۱۳ جواب به قضیه شر داده گردیده است.[۵۱] این جوابها را در چهار مجموعه عقیده خیرهای رفیعتر، عقیده زیباییشناختی، عقیده کمال، و عقیده نظام احسن و شر اقلّی تیمبندی کردهاند.[۵۲] بعضا نیز در سه مجموعه مجموعهبندی کردهاند که عبارتند از (الف)معبود میباشد و شرور نیز می باشند، (ب) شرور عدمی می باشند و (ج) شرور لازمه خیرات رفیعتر میباشند.[۵۳] توکل بر نظام احسن، عدمیبودن شرور، توکل بر اعواض و انتصاف و جواب تقسیمگرایانه از مشهورترین جوابها در متن ها اعتقادی، فلسفی و تفسیری مسلمان ها به شمار میروند.
بعضی از رسیدگیگران و عالمان با رسیدگی جوابهای متعدد به مورد شر، بدین یقین رسیدهاند که هرمورد از جوابها ممکن میباشد به تنهایی صحیح باشند اما هیچ یک نمیتوانند پاسخ تمامی سوالهای مرتبط با شرور باشند. به این ترتیب به یک راهکار ترکیبی از گروه جوابها معتقد گردیدهاند تا بتوانند پاسخی جامع و قانعکننده برای مورد شر بیابند.[۵۴] محمدتقی مصباح یزدی از فیلسوفان و متکلمان شیعه نیز از اندیشمندانی میباشد که پاسخی ترکیبی به مورد شر داده میباشد.[۵۵]
برای شبهه شرور جوابهای دیگری نیز نام برده میباشد. به صورت نمونه هندوها به یاری ضابطه «کارما» یا این که به عبارتی مکافات کار، شبهه شرور را جواب دادهاند.[۵۶] مایاها نیز به موضوع توهمانگاری دانا ماده پرداختهاند که نماددهنده خلا حقیقت فرنگی برای جهان میباشد. بر مبنای این طریقه، عالم چیزی به جز وهم و تفکر محض وجود ندارد و در سود، هیچ حقیقتی در عالم نیست که بتوان آن را به نیکی یا این که بدی نسبت اعطا کرد. بدین ترتیب، مبنی بر این دنیابینی، شر نیز انکار میشود.[۵۷] هماینگونه جواب ارگانیسم جهانی، دوگانه پرستی، الهیات پویشی، پراگماتیسم و تصویر باورانه به قضیه شر داده گردیدهاست که مقبول اندیشمندان مسلمان قرار نگرفته میباشد.[۵۸]
ناسازگاری شرور با باورهای فقهی
زمینه شر در منطقههای متفاوت الهیات اسلامی مثل اصل وجود معبود، یگانگی آفریدگار، دانش، توان و خیرخواهی مطلق معبود، و عدل الهی با آموزههای ادیان ناسازگار انگاشته مسجد غدیر بلوار معلم مشهد گردیده است.
ناسازگاری با وجود پروردگار
موضوع شرور و سختیهای معاش تحت عنوان یک بحران اصلی در قبال وجود خداوند مطرح می شود. با این توضیح که وجود شر در عالم با وجود خدایی که دینداران به آن اعتقاددارند، در تضاد و مغایرت و تناقض میباشد چون یا این که می بایست خدایی وجود داشته باشد که جهانی عاری از شرور اخلاق کردهباشد، یااینکه وجود شرور دلیلی بر نبود خداست.[۴۰] این قضیه با اسم دلیل شرّ علیه آفریدگار یا این که مورد قرینهای شر نیز مطرح مسجد غدیر فلاحی مشهد شدهاست.
زمینه شر به هر نوع بیعدالتی، بدی، مشقت و دردی اشاره داراست که در دنیا وجود داراست و با وجود خدایی که دارنده صفات مطلق همانند دانش، توان، عدل و داد و خیرخواهی میباشد، ناسازگار به حیث میرسد، به سیرتکاملای که حضور یکی از می تواند حضور دیگری را نفی مسجد بابا غدیر مشهد نماید.[۴۱]
ناسازگاری با یگانگی
اورده شده شبهه شرور قادر است مانعی برای وحدانیت پروردگار تلقی خواهد شد.[۴۲] چون خداوندی که نه میباشد نمیتواند ایجادکننده شرور باشد و از طرفی زیرا در عالم شرور فراوانی وجود دارا هستند پس بایستی سود گرفت کهاین شرور از مبدأ دیگری به جز خدای آفریننده خیرات به وجود آمدهاند. از این رو طرف داران ثنویت برای فراروگریز از چالش شر، اطمینان به دو خدای «یزدان» و «اهریمن» مسجد بابا قدرت مشهد پیدا کردند.[۴۳]
ناسازگاری با بعضا صفات
وجود شرور را با صفت «دانش مطلق»، «توان مطلق» و «خیرخواهی مطلق» خدا ناسازگار بررسی کردهاند.[۴۴] جان هاسپرس فیلسوف آمریکایی،[۴۵] جان مکی، فیلسوف استرالیایی، و برخی دیگر نیز بر این ناسازگاری تأکید کردهاند.[۴۶] اپیکور، فیلسوف یونانی (درگذشته ۲۷۰ق.م) برهان نموده است که: در حالتیکه خدایی وجود داشته باشد که قدرتمند مطلق، خیرخواه مطلق و دانای مطلق باشد، دراینصورت شر نیست؛ ولی در عالم شر وجود داراست؛ بدین ترتیب، خدایی که قوی مطلق، خیرخواه مطلق و دانای مطلق باشد، نیست.[۴۷]
ناسازگاری با عدل الهی
وجود شرور و تلخیها را بهجز ناسازگاری با بعضی صفات خدا، با صفت عدل الهی نیز در مغایرت دانستهاند.[۴۸] به گفته مطهری ایراد آن میباشد که چرا نقص و کاستی و نابودی و فنا در نظام هستی روش یافته میباشد؟ چرا یکی از کور و دیگر کر و سومین ناقصالخلقه میباشد؟ و آیا اینها مصداق ظلم وجود ندارد؟[۴۹] در واقع زیرا تودهای شقاوتها و تیرهروزیها را ظلم انگاشتهاند این ایرادات در مقابل عدل قرار گرفتهاند.[۵۰]
چارههای مورد شر
بر طبق یک عده از جوابهای زمینه شر آورده شده تا کنون ۱۳ جواب به قضیه شر داده گردیده است.[۵۱] این جوابها را در چهار مجموعه عقیده خیرهای رفیعتر، عقیده زیباییشناختی، عقیده کمال، و عقیده نظام احسن و شر اقلّی تیمبندی کردهاند.[۵۲] بعضا نیز در سه مجموعه مجموعهبندی کردهاند که عبارتند از (الف)معبود میباشد و شرور نیز می باشند، (ب) شرور عدمی می باشند و (ج) شرور لازمه خیرات رفیعتر میباشند.[۵۳] توکل بر نظام احسن، عدمیبودن شرور، توکل بر اعواض و انتصاف و جواب تقسیمگرایانه از مشهورترین جوابها در متن ها اعتقادی، فلسفی و تفسیری مسلمان ها به شمار میروند.
بعضی از رسیدگیگران و عالمان با رسیدگی جوابهای متعدد به مورد شر، بدین یقین رسیدهاند که هرمورد از جوابها ممکن میباشد به تنهایی صحیح باشند اما هیچ یک نمیتوانند پاسخ تمامی سوالهای مرتبط با شرور باشند. به این ترتیب به یک راهکار ترکیبی از گروه جوابها معتقد گردیدهاند تا بتوانند پاسخی جامع و قانعکننده برای مورد شر بیابند.[۵۴] محمدتقی مصباح یزدی از فیلسوفان و متکلمان شیعه نیز از اندیشمندانی میباشد که پاسخی ترکیبی به مورد شر داده میباشد.[۵۵]
برای شبهه شرور جوابهای دیگری نیز نام برده میباشد. به صورت نمونه هندوها به یاری ضابطه «کارما» یا این که به عبارتی مکافات کار، شبهه شرور را جواب دادهاند.[۵۶] مایاها نیز به موضوع توهمانگاری دانا ماده پرداختهاند که نماددهنده خلا حقیقت فرنگی برای جهان میباشد. بر مبنای این طریقه، عالم چیزی به جز وهم و تفکر محض وجود ندارد و در سود، هیچ حقیقتی در عالم نیست که بتوان آن را به نیکی یا این که بدی نسبت اعطا کرد. بدین ترتیب، مبنی بر این دنیابینی، شر نیز انکار میشود.[۵۷] هماینگونه جواب ارگانیسم جهانی، دوگانه پرستی، الهیات پویشی، پراگماتیسم و تصویر باورانه به قضیه شر داده گردیدهاست که مقبول اندیشمندان مسلمان قرار نگرفته میباشد.[۵۸]

نقش مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی