بهترین مرجع مسجد غدیر باباعلی مشهد

وضعیت خلل خطبه
نکته حائض اهمیت اين میباشد كه امام سجاد(عليه السلام) در شرايطى اين خطبه را ايراد كرد كه يزيد سرمست از باده پيروزى، مجلسى عظيم تشكيل داده و سفراى كشورهاى ديگر و همچنين اعيان و احاطه را به مسجد غدیر بلوار معلم مشهد آن مجلس فراخوانده بود.

[۳] جواب یزید به درخواست امام سجاد(ع) قبل از خلل خطبه برای بیان کردن یک پاراگراف (با غرض بیدار ساختن عموم) نشانگر این غرور و سرمستی اوست که به امام سجاد(ع) ذکر کرد به تو اذن میدهم که سخنی بگویی به شرط اینکه هذیان نگویی۔ امام فرمود: سزاوار مثل اینجانب در اینگونه مجلسی هذیان بیان مسجد غدیر فلاحی مشهد کردن وجود ندارد

و آن گاه حضرت به وی فرمود: اینجانب یک صحبت بسیار منطقی دارم، تو به اسم پیغمبر اینجا نشسته‌‏ای، خودت را خلیفه پیغمبر اسلام می‏‌دانی، اینجانب سؤالم تنها این میباشد چنانچه پیغمبر درین مجلس بود و مارا که اهل بیتش هستیم به‌این موقعیت می‌مشاهده کرد چه مسجد بابا غدیر مشهد می‌اظهار‌کرد؟!

[۴] برخی از پژوهشگران عواملی هم‌زیرا جوّ هنگفت ناشى از فاجعه کربلا و استبداد خشن اموى و اسارت و خستگى مهاجرت و زخم روح و جان نتایج از شهید شدن فامیل اهل بيت(عليهم السلام) به ظواهر نبايد توانى براى على بن الحسين(عليهما السلام) باقى بگذارد تا سخنان عادى خويش را به درستى بيان كند؛ به ويژه كه آن حضرت را به هم پا عمّه‌اش زينب عليها السلام و جمعى ديگر از قوم هاشمى به ریسمانى مسجد بابا قدرت مشهد بسته

و وارد مجلس کرده بودند؛ امّا حضرت که وارث علم و بلاغت علوى و شجاعت و جسارت حسينى میباشد؛ توانست با ادب مجموع و در غایت بلاغت و شیوایی و شرایط شناسى به معرّفى خود و بابا و جدّ خویش بپردازد و عموم غفلت زده شام را بیدار كند و حجّت را بر آن‌ها تک تک نمايد.نکته مهم اینكه امام سجاد(عليه السلام) در شرایطى این خطبه را ايراد کرد که یزید سرمست از باده پیروزى، مجلسى کلان تشكیل داده و سفراى كشورهاى دیگر و همینطور اعیان و احاطه را به آن مجلس فراخوانده بود.[۵]

محتوا

ترجمه وشرح خطبه حضرت سجاد علیه السلام
امام سجاد(ع) در خطبه شام، آغاز خصلت‌ها و خصوصیت‌های اهل بیت را اعلام‌کرد و آن‌گاه برای معرفی خودش، به معرفی نبی(ص)، امام علی(ع) و حضرت زهرا(س) پرداخت و خویش را فرزند این سه نفر، امام حسین(ع) و حضرت خدیجه معرفی کرد. امام سجاد در معرفی اهل‌بیت(ع) به شش خصلت اشاره کرد که عبارتند از: دانش، حلم، سَماحت(جوانمردی)، شیوایی، شجاعت و محبت در دل‌های مؤمنان؛ و این قبیله را به جهت داشتن بزرگانی زیرا فرستاده(ص)، امیرالمؤمنین(ع)، حمزه، جعفر طیار و حسنین رفیعتر از بقیه افراد میداند.[۶][یادداشت ۲]

مختار ثقفی کیست؟
مختار بن ابوعبید ثقفی (عربی: ٱلْمُخْتَار ٱبْن أَبِي عُبَيْد ٱلثَّقَفِيّ؛ ۱ هجری – ۶۷ هجری؛ حدود ۶۲۲ – ۳ آوریل ۶۸۷ میلادی) قیام‌کنندهٔ طرفدار علویان بود که پایگاه مهم‌اش در کوفه قرار داشت. وی در سال ۶۸۵ م طی دومی نبرد داخلی دربین مسلمان ها موسوم به فتنه دوم به دعوت شورشی را علیه خلافت اموی و نیز عبدالله بن زبیر شروع کرد و بر بیشتر نواحی عراق برنده شد و توانست به مقطع هجده ماه بر آن فرمانروایی مسجد غدیر بلوار معلم مشهد نماید.

مختار از فامیل ثقیف بود و در طائف به دنیا آمد. در سنین کودکی به کوفه برده شد و در آنجا پروش یافت. در سال ۶۸۰ میلادی و به‌دنبال کشته شدن حسین بن علی، نوهٔ محمد رسول اسلام، در پیکار کربلا به‌وسیلهٔ سپاه اموی، وی با خلیفه خودخوانده، عبدالله بن زبیر در مکه اتحادی برقرار کرد که‌این اتحاد زمان مجال متعددی به درازا نکشید. مختار بعد از برگشت از حجاز به کوفه، محمد بن حنفیه پسر علی، خلیفه چهار و امام اولیه شیعه، و اخوی حسین را تحت عنوان مهدی و همینطور امام ذکر کرد و فراخوانی را برای برپایی یک خلافت علوی و نیز قصاص خون قاتلان حسین مسجد غدیر فلاحی مشهد اعلان کرد.

در اکتبر ۶۸۵ و بعداز اخراج حکم کننده زبیری کوفه، در دست گرفتن شهر را به‌دست گرفت و بعد از آن فرمان اعدام افرادی که در قتل حسین کمپانی داشتند را صادر کرد. او توانست طی چندین نزاع بر معارضان خویش در کوفه و آن گاه سپاه اموی ببرد. ولی، در غایت رابطه ها خصمانه مختار با آل زبیر سبب باخت او و آن گاه کشته شدنش به دست نیروهای حکم کننده زبیری بصره، مصعب بن زبیر، بعداز چهار ماه مسجد بابا غدیر مشهد محاصره شد.

اگرچه، مختار باخت خورد البته جنبشی که وی نهاد بنیان اثار بخش اعظمی پیرو مسجد بابا قدرت مشهد داشت.

بعد از مرگ وی، پیروانش یک فرقهٔ تندروی شیعی را به وجود آوردند که ابعاد به اسم کیسانیه مشهور شد و آموزه‌های جدیدی را پیشرفت دادند که ابعاد بر تشیع تأثیر گذاشت. مختار منزلت اجتماعی موالی (عموم محلی مسلمان گردیده) را بهبود داد و آن‌ها توانستند وزن سیاسی خویش را ارتقاء دهند. بعداز سپری شد ۶۰ سال، کیسانی‌ها و موالی توانستند نقشی اصلی و برجسته را در انقلاب عباسیان انجام نمایند. نقش و منزلت مختار در بین مسلمان ها مشاجره‌برانگیز میباشد. اکثری اورا تحت عنوان پیامبری دروغین محکوم کرده‌اند ولی از سوی شیعه به خیال و خاطر حمایتش از علویان تکریم شد‌ه‌است. بینش تاریخ‌نگاران مدرن راجع به وی از قیام‌کننده‌ای که در دعوتش درستگو بود تا شخصی جاه‌طلب و زمان‌طلب، متغیر میباشد.

اختلاف در بین جعفر و مامان حسن عسکری
جعفر (و. ۲۷۱ ه‍.ق)، صرفا اخوی زندهٔ حسن عسکری، بعد از مرگ او، مدعا شد حسن عسکری فرزندی نداشته‌میباشد و ارثیه او را تصاحب مسجد غدیر بلوار معلم مشهد کرد.

۴۲] فی مابین جعفر و مامان حسن عسکری بر ارثیه او اختلافی بروز کرد که به وسیله مدرّسی و جاسم حسین به دو صورتِ متعدد تبیین شده است. مدرّسی می گوید مامان حسن عسکری، حُدَیث، در نقطهٔ مقابل داعیه کرد که فرزند حسن عسکری هنوز به‌عالم نیامده البته کنیزی به‌اسم صقیل از حسن حامله مسجد غدیر فلاحی مشهد میباشد.

این داعیه فقطً برای آن بود که دست جعفر، اخوی حسن عسکری از ارث کوتاه خواهد شد؛ چون در شکل فرزنددار بودنِ حسن، برطبق فقهِ اهل سنت، به جا مانده حسن عسکری فقط به مامان وی وابستگی مسجد بابا غدیر مشهد می‌گرفت.

این داعیه به جایی نرسید و کنیز تا یک سری سال زیر لحاظ بود و فرزندی به‌جهان نیاورد. بزرگان شیعه و یاران مجاورتِ حسن عسکری نیز برخی جانب جعفر را گرفتند و گردآوری‌ای جانب مامانِ حسن عسکری را.[۴۳] البته جاسم حسین میگوید طبق داستانِ روضه خوان اثر گذار، حسن عسکری وصیت‌طومار‌ای تهیه و تنظیم کرد و تک تک بودجه خویش را به مادرش مسجد بابا غدیر مشهد اعطا کرد.

حُدَیث بعد از اخذِ خبر مرگ او از مدینه به سامرّا آمد، البته آحادِ اموال، زیرِ سیطرهٔ عباسیان درآمده بود و جعفر نیز بر حق خویش از ارث سماجت داشت. حدیث با استناد به فقه امامیه بیان کرد حسن عسکری او را وارث خویش قرار داده و جعفر حقّی در آن ندارد. بعد از آنکه متفحص شد صقیل حامله نبوده حکم کننده به‌عایدی حدیث رأی بخشید، البته ارثیه خلافِ فقهِ امامیه نصف شد.

ارتباط فدک با امامت
حسینعلی منتظری مجتهد شیعه متوفای ۱۳۸۸ش براین اعتقادوباور میباشد که فدک سَمبل امامت و دادن آن به فاطمه برای این بوده میباشد تا منبع درآمدی برای بیت امامت باشد. همینطور رسول آن را به حضرت فاطمه(س) اعطا کرد خیر علی(ع) تا به راحتی نتوانند آن را غصب نمایند.[۲۵] برای ثابت این بینش به روایتی استناد گردیده‌است[۲۶] که مبتنی بر آن هارون عباسی از امام کاظم(ع) خواست تا حدود فدک را انتخاب نماید و امام مرزهای حکومت عباسی[۲۷] و حتی بیشتر از آن را انتخاب کرد. هارون هم خاطرنشان کرد دیگر برای ما چیزی نمی‌ماند.[۲۸] همینطور در روایتی که از اُم‌اَیمن نقل گردیده است فاطمه از نبی(ص) خواست که فدک را به وی ببخشد که در حالتی که در آتی نیاز و احتیاجی داشته باشد به منجر فدک برطرف مسجد غدیر بلوار معلم مشهد خواهد شد.[۲۹]

مصادره فدک و دادخواهی فاطمه
فدک تا مجال وفات فرستاده(ص) در اختیار حضرت فاطمه(س) بود و عده ای تحت عنوان نماینده قانونی، کارگزار و کارمندان در آن فعالیت می‌کردند.[۳۰] بعد از به خلافت وصال ابوبکر، وی ذکر کرد فدک ملک کسی وجود ندارد؛ ازاین‌رو آن را به عایدی خلافت مصادره کرد.[۳۱] مالکیت فدک در زمانه قدمت بن خطاب[۳۲] و عثمان[۳۳] نیز به قوم و قبیله نبی(ص) مسجد غدیر فلاحی مشهد بازنگشت.

دادخواهی فاطمه
بعداز تصرف فدک، فاطمه(س) از ابوبکر ان را مطالبه کرد. ابوبکر بیان کرد: از فرستاده(ص) شنیده میباشد که اموالش بعداز وی به مسلمان‌ها می رسد و از وی میراثی نمی‌ماند[۳۴] فاطمه(س) جواب بخشید: «پدرم این ملک را به اینجانب بخشیده مسجد بابا غدیر مشهد میباشد.»

ابوبکر از فاطمه(س) برای ثابت ادعایش شاهد خواست. به نقل بعضی منابع حضرت علی(ع) و ام‌ایمن شهید شدن دادند[۳۵] و بنابر برخی دیگر، ام‌ایمن و یکی‌از موالی فرستاده(ص)[۳۶] و بنابر بعضا دیگر امام علی(ع)، ام‌ایمن و حسنین[۳۷] گواه شدند. ابوبکر به عهده گرفت و کاغذی نوشت تا کسی به فدک دست‌درازی نکند. وقتی که فاطمه(س) از مجلس خارج رفت، قدمت بن خطاب نوشته را گرفت و مسجد بابا قدرت مشهد پاره کرد.

[۳۸] اما بنابر بعضی منابع اهل‌سنت ابوبکر شاهدان فاطمه را نپذیرفت و دو مرد را برای شهید شدن طلبید.[۳۹] ابن‌ابی‌الحدید معتزلی میگوید: «از ابن‌فارقی معلم مکتب غربی بغداد پرسیدم آیا فاطمه راست می‌اعلام‌کرد؟ ابن‌فارقی اعلام کرد بله. پرسیدم پس چرا ابوبکر فدک را به وی نداد؟ اظهار‌کرد در شرایطی که اینگونه میکرد فردا خلافت را برای شوهرش داعیه می کرد و ابوبکر نمی‌توانست سخنش را نپذیرد؛ به این دلیل که درباره فدک کلام او‌را فارغ از شاهد پذیرفته بود». ابن‌ابی‌الحدید درپی می‌نویسد: «ابن‌فارقی اگرچه به مزاح این کلام را اعلام کرد، حرفش درست بود».[۴۰]

در کتاب الاختصاص، براساس روایتی از امام درستگو(ع)، سقط محسن، در ماجرای اعتراض فاطمه به غصب فدک نام برده میباشد.[۴۱] البته منابع تاریخی، سقط‌شدن محسن را مرتبط با ماجرای حمله به منزل فاطمه(س) دانسته‌اند.[۴۲]

جعفر سبحانی درباره انگیزه مصادره فدک:
هراس از اقتدار اقتصادی امام علی(ع) یک کدام از عامل ها مصادره فدک بود، چون امام(ع) کلیه وضعیت رهبری را دارا بود و دانش و زهدو تقوا و سابقه براق و قرابت با نبی(ص) و پیشنهاد‌های آن حضرت در حقّ وی قابل انکار خلا از‌آنجا که در اینگونه قوانینی سلب تجهیزات و موقعیت معنوی امام قابلیت و امکان‌پذیر وجود ندارد از این‌رو، برای تضعیف خویشاوندان فرستاده و شرایط حضرت علی(ع) فدک را از دست صاحب و مالک حقیقی وواقعی آن بیرون ساختند و خویشان رسول(ص) را محتاج دستگاه خویش قرار دادند. این واقعیت از گفتگوی قدمت با خلیفه به روشنی استعمال می‌گردد. او به ابوبکر اعلام‌کرد: عموم بندگان عالم می‌باشند و جز آن هدفی ندارند؛ تو خمس و غنایم را از علی بگیر و فدک را از دست وی خارج آور، که هنگامی عموم دست اورا خالی دیدند اورا رها کرده به تو متمایل می گردند.[۴۳]

ادله ابوبکر بر ارث نگذاشتن انبیا
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: نحن معاشر الانبیاء لا نورث
گزارش گردیده‌است ابوبکر در جوابِ دادخواهی به فاطمه اظهار‌کرد: «از رسول(ص) شنیدم: ما (انبیا) ارث نمی‌گذاریم و آنچه از ما باقی می ماند، صدقه میباشد».[۴۴] در مقابل حضرت فاطمه(س) در خطبه فدکیه به آیاتی از قرآن اشاره نمود که به ارث بردن از پیامبران اشاره داراست[۴۵] و این صحبت ابوبکر را مخالف نشانه‌ها قرآن دانست.[۴۶] علمای شیعه گفته‌اند این عبارت را غیر از ابوبکر هیچ‌کدام از صحابه نقل نکرده‌اند.[۴۷]

نقل گردیده است وقتی که عثمان به خلافت رسید، عایشه و حفصه پیش وی رفتند و از وی خواستند آنچه پدرانشان (خلیفه نخستین و دوم) به آنها می‌دادند، دوباره به آن‌ها بدهد؛ ولی عثمان اظهار‌کرد به خداوند قسم اینگونه چیزی به شما نمی‌دهم... آیا شما دو نفر نبودید که نزد پدرتان شهید شدن دادید... پیامبران ارث نمی‌گذارند. روزی اینگونه شهیدشدن دادید و روزی به جا مانده فرستاده(ص) را درخواست می کنید

شهیدشدن حضرت علی
تابلوی شهید شدن امام علی(ع) تاثیر احسان افشار
امام علی(ع) در سحرگاه ۱۹ رمضان سال ۴۰ قمری در مسجد کوفه در حالا سجده،[۳۱۷] به دست ابن ملجم مرادی ضربت چاقو خورد و دو روز آنگاه در ۲۱ رمضان به شهیدشدن رسید و مخفیانه مسجد غدیر بلوار معلم مشهد دفن شد.

[۳۱۸][۳۱۹] ضربت میل کردن علی بن ابی‌طالب، در قوانینی چهره بخشید که بعداز مبارزه نهروان، او می کوشید عموم عراق را برای مبارزه مجدد با معاویه بسیج نماید، ولی فقط تعداد اندکی حاضر به امداد وی مسجد غدیر فلاحی مشهد شدند.

درین حالا، معاویه با تدبیر از اوضاع و احوال عراق، به نواحی متعدد حکومت امام علی(ع) در جزیرة العرب و عراق حمله کرد.[۳۲۰] بنابر منابع تاریخی، سه بدن از خوارج برای کشتن سه نفر یعنی امام علی(ع)، معاویه و عمرو بن عاص توافق کردند. ابن ملجم مرادی سروان قتل مسجد بابا غدیر مشهد علی(ع) شد.

[۳۲۱]
امام نخستین شیعه‌ها بعد از شهید شدن، چنان‌که خویش وصیت کرده بود،[۳۲۲] بوسیله امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، محمد بن حنفیه و با ملازمت عبدالله بن جعفر، شبانه و مخفیانه در نجف کنونی (غریین در آن فرصت) به خاک امانت و قبرش نهان شد.[۳۲۳] پنهان کردن قبر امام علی(ع) به جهت دوری از نبش قبر و بی‌حرمتی به وسیله بنی امیه و خوارج دانسته مسجد بابا قدرت مشهد شد‌ه‌است.

[۳۲۴] امام راستگو(ع) در حین حکومت عباسیان، محل دفن امام علی(ع) را در نجف آشکار کرد.[۳۲۵]
بر پایه ی احادیث، امام علی(ع) درباره کیفیت غسل، کفن، نماز و تشییع‌جنازه خویش، پیشنهاد‌هایی به فرزندانش کرد.[۳۲۶] وی همینطور از امام حسن(ع) و امام حسین(ع) خواست تا در‌حالتی که بر تاثیر ضربت ابن ملجم درگذشت، برای قصاص فقط یک ضربت به وی بزنند.[۳۲۷] علی بن ابی‌طالب(ع) همینطور خلال تأکید بر اعتنا به قرآن، نماز، فرمان به دارای اسم و رسم و نهی از منکر، جهاد در رویکرد آفریدگار و خالی نگذاشتن منزل معبود، فرزندان خویش را به هراس از خداوند، نظم در امور و آشتی با یکدیگر سفارش کرد و از آن ها خواست به حقوق و دستمزد یتیمان و همسایگان اعتنا نمایند. در‌این وصیت طومار که امام مخاطبش امام حسن وامام حسین و کل فرزندان وخاندان وکسانی میباشد که تا قیامت این وصیت به آنان میرسد بعداز توصیه به رعایت تقوای الهی و دوری از جهان گرایی و حق محوری وانجام امور به آرزو اخذ پاد اش الهی، پیشنهاد امام بعد از این کارها دشمنی و خصومت با ظالم و نگهبانی ویاری کردن مظلوم میباشد.

امامزاده سید مجید
امامزاده سید مجید مرتبط با سدهٔ ۷ هجری قمری میباشد و در شهرستان نیشابور، قسمت سرولایت، دهستان سرولایت، ۴ کیلومتری غرب روستای قزل قلعه واقع گردیده و این تاثیر در تاریخ ۲۷ اسفند ۱۳۸۷ با شمارهٔ تصویب ۲۶۲۷۲ به‌تیتر یکی‌از اثرها ملی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسیده میباشد.[۱]این جای زیارتی به روستای قزل قلعه مطعلق مسجد غدیر بلوار معلم مشهد است.
جای
[دستکاری]
بقعة این امامزاده در چهار کیلومتری غرب روستای قزل قلعه، از قسمت سرولایت و نزدیک به 95 کیلومتری شهر نیشابور، در حاشیة رودخانه فصلی قزل قلعه و در دامنه کوهی قرار گرفته که بخش جنوب شرق آن را آرامستان کهن و نصیب‌های شمال شرق آن را جادّه خاکی تشکیل میدهد و به «سیّد مجید» دارای اسم و رسم مسجد غدیر فلاحی مشهد میباشد.
داده ها سازه
[دستکاری]
ساختمان بقاع، بنایی با پلان چهارتاقی میباشد ک سه جهت شمال، غرب، شرق آن مسدود گردیده و ضلع جنوبی آن گشوده میباشد و تحت عنوان ورودی نقش اجرا می‌نماید. گنبدخانه یا این که به عبارتی فضای اساسی، با پلان بسیار سادة مربّع صورت، در هر ضلع خویش دارنده طاقی جناقی میباشد که درون طاق‌ها و در طول نیم متری طاقچه‌ای با قوس جناقی به عمق 30 سانتی‌متر قرار گرفته و خلال طاقچه‌ها نورگیرهایی در طول 5/2 متری و در سه ضلع سازه وجود دارااست که پوشش بالای نورگیرها به طور نیم دایره مسجد بابا غدیر مشهد میباشد.

از سایر مشخّصه‌های سازه وجود فیلپوش‌هایی میباشد که در طول 5/2 متری و در چهار کناره سازه تشکیل شده که زیبایی خاصّی به فضای داخلی سازه داده میباشد. پوشش سقف سازه گنبدی میباشد که با مصالح قلوه سنگ و ملات ساروج تاسیس شده است. حیاط که بخشی دیگر بناست، دارنده پوشش قوس جناقی میباشد و دارنده کناره سازی‌هایی (طاس و نیم طاس) هست که ضمن کناره‌سازی، در دیواره داخلی و در طول نیم متری آن دو طاقچه (قوس جناقی) جای دارد.این سازه از استحکام قابل قبولی برخوردار‌است چون طی سالیان قبل پا برجا و مقاوم ما‌نده مسجد بابا قدرت مشهد میباشد.

بنای متبوع از باطن نیم ظرف نادر عمق و از بیرون به طور پشته نادر ارتفاعی چشم می شود که راءس آن را به طور ردیف کوچکی درآورده‌اند که حرم به طور یک وسعت مکعب مستطیل از فرآورده سیمان سپید در راس جای‌دارد. متأسّفانه از هویّت فرد مدفون اطّلاعی نتیجه ها نشد

سجد پادشاه احمد
(ترکی استانبولی: Sultan Ahmet Camii) مسجدی میباشد که در شهر استانبول واقع شده است. این مسجد یکی زیباترین شاهکارهای معماری اسلامی میباشد که به انگیزه وجود کاشی‌های آبی در پیاده سازی داخلی به «مسجد آبی‌رنگ» نیز آوازه مسجد غدیر بلوار معلم مشهد دارااست.

این مسجد طی سالهای ۱۶۰۹ تا ۱۶۱۹ به امر پادشاه احمد اولیه سازه شد و به همین برهان بعد از مرگ او مسجد را مسجد فرمان روا احمد نامیدند. او در همین مسجد دفن شده است. این مسجد در سابق‌ترین قسمت استانبول واقع گردیده که‌این حیطه در پیش از سالهای ۱۴۵۳ (میلادی) راس قسطنطنیه، پایتخت امپراتوری بیزانس، محسوب می‌شده است. این مسجد در حوالی هیپودروم قسطنطنیه واقع شده است و تا کلیسای بلندمرتبه مسیحیان با اسم ایا صوفیا مسافت اندکی مسجد غدیر فلاحی مشهد داراست.
این مسجد در یکسری قدمی سرای توپقاپی جای‌دارد، کاخی که محل اقامت پادشاهان عثمانی تا سال ۱۸۳۵ بود و تنها تا حاشیه دریا بسفور یک‌سری دقیقه‌ای مسافت دارااست. درصورتی که از دریا به مسجد نگاه نمایید، گنبدها و مناره‌های مسجد در نصیب دیرین شهر پررنگ میباشند و مقصود سازندگان هم ساخت اینگونه دیده‌انداز زیبایی مسجد بابا غدیر مشهد بوده‌میباشد.
این مسجد به عمد در مقابل عمارت ایا صوفیا تشکیل شده تا نشانه دهد که معماران عثمانی و مسلمان می توانند رقبای سرسختی برای اجداد مسیحی خویش باشند. با این وجود، معمار نتوانسته گنبدهایی بزرگتر از گنبد عمارت ایا صوفیا بسازد و به همین استدلال عملکرد کرده با تهیه و تنظیم ظریف شرایط گنبدها، شبه گنبدها و مناره‌ها جلوه‌ای خوشگل را پدیدآورد. علی‌رغم کارایی معمار، بعد ها ساختمان کوچکتر از بعدها عمارت ایا صوفیا میباشد که‌این مورد فرمان روا احمد را بسیار خشمگین کرد؛ براین اساس دو عمارت اثرها تاریخی و معماری بسیار ارزنده‌ای می‌باشند که جلوه‌ای منحصر را بدین قسمت از شهر مسجد بابا قدرت مشهد می دهند.
در غرب این مسجد را با اسم مسجد کبود می شناسند چرا‌که در نگارگری‌های طرح داخلی از رنگ آبی رنگ به کارگیری متعددی شده است. با این وجود، این نگارگری درون مسجد بخشی از دکور داخلی اساسی نبوده و امروزه آن را از دکور داخلی حذف کرده‌اند؛ بدین ترتیب دکور داخلی مسجد دیگر منحصراً آبی وجود ندارد.
سده فار محمد آقا، معمار فرمانروا احمد امر داشت تا در ایجاد کرد زیباترین و مجلل‌ترین جای عبادت مسلمانها در عالم از هیچ تلاشی فروگذار نکند. ساختار مهم مسجد حدوداً مشابه مکعب میباشد که ارتفاع و پهنا آن ۵۳ و ۵۱ میباشد. جهت‌گیری مسجد به سیرتکامل‌ای میباشد که زمانی مسلمان‌ها نماز به پا می‌نمایند، رو به سمت مکه داشته باشند و «محراب» در روبرویشان قرار داشته باشد.
معماری
نگاره‌ای از نمای داخلی گنبدهای مهم مسجد شاه احمد. این مسجد که به‌اسم «مسجد آبی رنگ» نیز شناخته میگردد، یکی نمادین‌ترین و دوست داستنی‌ترین اثر ها معماری عثمانی و از جاذبه‌های توریسم اساسی ترکیه میباشد. این سازه دربین سال‌های ۱۶۰۹ تا ۱۶۱۷ میلادی و در زمانه سلطنت احمد اولیه ساخته شد. این مسجد در سال ۱۹۸۵ میلادی، در فهرست به جا مانده جهانی یونسکو تصویب شد.
در بنا شده در بالای مکعب تیم‌ای از گنبدها و شبه گنبدها اطراف را تسخیر می‌نمایند و به سمت گنبد اساسی نقطع ی عطف میگیرند، گنبد مهم ۳۳ متر قطر و ۴۳ متر طول داراست. جلوه پایانی یک هماهنگی بصیرت زیباست که دیده را به سمت انتهای گنبد هدایت می‌نماید.
مسجد پاد شاه احمد صرفا مسجد ترکیه‌میباشد که شش مناره داراست. زمانی تعداد مناره‌ها اعلام شد، گردآوری‌ای از شاه نقد کردند و او را به انگیزه تبعیت از شش مناره مسجد الحرام در مکه ملامت نمودند. او با پرداخت پولی، مناره هفتم مسجد کعبه را ایجاد کرد تا این انتقادها را آهسته نماید.
به دور تا بدور صحن مسجد در تحت‌ترین بخش به وسیله ۲۰۰۰۰ کاشی سرامیک دستساز تزیین شده است که‌این سرامیک‌ها در ازنیک (نیشای باستان) تشکیل شده‌اند. نصیب بالایی نگارگری شده است. بیش تر از ۲۰۰ پنجره شیشه‌ای فروغ را به داخل صحن مهم هدایت می‌نمایند و از لوسترهای تعالی نیز برای نورپردازی مسجد یاری گرفته شده است. در چیدمان از آیاتی از قرآن مستعمل‌میباشد که بخش اعظمی از آنها به خط سید کاظم غباری نوشته‌اند که تعالی‌ترین خطاط آن فرصت بوده‌میباشد. صحن اساسی فرش شده است و این فرش‌ها در حین مقتضی بده بستان می شوند.
مهم ترین قسمت صحن داخلی «محراب» میباشد که از مرمری با تراش دقیق و کنده کاری تشکیل شده و دیوارهای کناری آن از متاع سرامیک میباشد. در سمت راست محراب «منبر» جای‌دارد که امام جماعت در حین خطابه به هنگام نماز ظهر یا این که در روز آدینه یا این که روزهای تعطیل بر روی آن می‌ایستد. پیاده سازی صحن اساسی به سیرتکامل‌ای میباشد که حتی در طی هرج و مرج تمامی اشخاص بتوانند امام جماعت را ببینند و سخنانش را بشنوند.
هر مناره سه بالکن دارااست و تا چندین روز قبل «مؤذن» می‌بایست پنج توشه در روز از یک پله مارپیچ باریک عبور می کرد تا اذان بگوید. امروزه از یک سیستم بلندگو استعمال میشود و صدای اذان که بوسیله مساجد همجوار نیز اکو می شود در اکثر وقت ها بخش ها سابق شهر به گوش می رسد. گردآوری متعددی از عموم شکاف و گردشگران در وقت غروب در پارک روبروی مسجد گردآوری می گردند تا صدای اذان مغرب را بشنوند و با غروب آفتاب، نورپردازی زیبای صحن مسجد را تماشا نمایند.

امضای مکاتبات هیأت امناء.

ب: تفصیل وظایف دبیر هیأت امناء:

دبیر هیأت امنا مسئول ثبت و ضبط صورت جلسه و پیگیری موضوعات مطرح شده در جلسه میباشد. شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد

ج: شرح وظایف مسئول امور اداری :

1. دریافت نامه ها و اعمال امور مکاتبات مربوط به مسجد.

2. ثبت مراقبت و بایگانی مکاتبات.

3. تهیه و تنظیم گزارش حوادث، اتفاقات و ارایه به امام جماعت و امناء. رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد

4. تهیه و تنظیم لیست از کلیه اموال مسجد و سرجمعداری آن .

د: شرح وظایف مسئول امور مالی و حسابداری:

1. افتتاح حساب جاری به نام مسجد با امضای سه نفر.

2. دریافت همگی عواید موقوفات و توده کمکهای مردمی .

3. ثبت دریافتها و پرداختها و مراقبت اوراق مالی و انجام امور حسابداری مربوط به آن.

4. تهیه و ارایه ترازنامه مالی به امام جماعت و هیأت امنای مسجد.

هـ : تفصیل وظایف مسئول امور فرهنگی:

1. تشکیل کلاسهای آموزش قرآن، عقاید، احکام و اجرا فرایند ثبت نام و امور اجرایی آن .

2. برگزاری مراسم مذهبی به نحو احسن، با مشارکت و همکاری کانون فرهنگی بسیج و مردم محل. مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد

3. ایفا تبلیغات لازم برای فعالیتهای مسجد در جهت توسعه و گسترش و جذب هر چه بیشتر مردم و جوانان به مسجد دعوت از سخنران و مداحان که امام جماعت تعیین می کند.

4. برنامه ریزی فرهنگی مبتنی بر نیاز محل و مسجد مثلا نرم افزار های ورزشی، اردوها، به کارگیری از مکان متفاوت ورزشی و ...

و : شرح وظایف مسئول امور ساختمانی مسجد:

1. اجرای طرحهای عمرانی تجدید بنا و بهسازی مسجد با استیناف معاونت عمرانی راس.

2. رسیدگی به امور تاسیساتی مسجد مثل آب، برق و ...

3. تنظیم و خرید اقلام لازم مسجد.

4. فروش اقلام مستهلک با تصویب و استیناف امام جماعت و هیأت امناء.

5. برنامه ریزی و پی گیری مداوم برای خوشگل سازی و نظافت و بهداشت مسجد. آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد

6. بازرسی بر کار خدام در جهت بهبود کیفیت مسجد.

7. تجهیز مسجد در جهت استعمال بهینه از امکانات و فضای مسجد و اختصاص تأسیسات جانبی مسجد برای فعالیتهای بسیج و کلاسهای فرهنگی.

ز: گستردن وظایف وظایف مسئول امور اجتماعی و خدمات

1. تشکیل صندوق قرض الحسنه، تعاونی مصرف محلی، راءس درمانی در صورت امکان، بعد از تصویب هیأت امناء و تأئید امام جماعت.

2. تشکیل گروههای امداد برای پیشگیری و کاهش عوارض حوادث طبیعی نظیر سیل، زلزله و توده یاری برای آن ها ذیل لحاظ امام جماعت.

3. طرح ریزی جهت امداد به مستضعفین محدوده مسجد با تسلط و استیناف امام جماعت.

4. تنظیم برنامه بازدید از خانواده های شهداء مجروحین و معلولین انقلاب اسلامی با هماهنگی امام جماعت

5. سعی در افزایش نقش آفرینی مسجد در امور اجتماعی با هماهنگی مسئولین مربوطه.

«گردش شغل امام جماعت»

1ـ امام جماعت با دقت و مطالعه و پژوهش کامل از بین نمازگزاران خوش نام و مورد پشت گرمی محل، اشخاصی با سواد و آشنا به مسایل فرهنگی، دلسوز دارای انگیزه و وقت کافی و با توان مدیریت و پژوهش به راس معرفی می نماید.

درین راستا امام جماعت بایستی کوشش نماید که ادغام اعضای پیشنهادی را به گونه ای تنظیم کند که هر یک از اعضاء در باب یکی‌از مسئولیتهای فوق دارای اقتدار و تخصصی باشند تا بتوانند مسئولیتی را بر عهده گرفته را به نحو احسن اداره نمایند.

گفتنی است در صورتی‌که که مسئولین کانون فرهنگی و بسیچ حالت عضویت در هیأت امناء را دارا باشند. معرفی آنان برای عضویت هیأت امناء موجب انسجام بیشتری در امور مسجد گردد.

2ـ مرکز بعداز مطالعه های موردنیاز آنان را به زمان دو سال به عضویت هیأت امناء مساجد منصوب می نماید. در‌حالتی که که مسجد دارای موقوفات باشند بعد از گزینش صلاحیت به وسیله راس به سازمان اوقاف و امور خیریه معرفی تا حکم ما یحتاج برای تفحص بر موقوفات را نیز دریافت دارند.

3ـ بعداز صدور حکم از طرف مرکز اعضاء هیأت امناء باید با هماهنگی و حضور امام جماعت گردهمایی ای را تشکیل و در اولی جلسه رئیس، قائم جایگاه و دبير گرد هم آیی را انتخاب و وظایف و مسئولیت اعضاء را معلوم نمایند.

تبصره : پس از تنفیذ امام جماعت هرمورد از اعضای هیأت امناء در مسئولیتهای خود شروع به شغل خواهند نمود.

4ـ در‌حالتی که که بدلایلی یکی‌از یا همگی اعضای هیأت امناء تخلّف نموده یا وضعیت خویش را از دست دادند امام جماعت این نوشته‌ی‌علمی را کتباٌ به راس اعلام، تا به وسیله راءس تفحص و اقدام موردنیاز ایفا پذیرد.
ئین طومار اجرایی تشکیل جلسات هیأت امناء

1ـ هیأت امناء باید دستکم هر 15 روز یکبار نشست هیأت امناء تشکیل دهد. و در زمینه‌ی مسایل مسجد به گفت و گو و تبادل حیث بپردازند .

2ـ اعضاء هیأت امناء در اولی نشست خویش مدیر ـ قائم منزلت و دبير را گزینش و مسئولیت و وظایف هر مورد از اعضاء را مشخص و معلوم کند.

3ـ در شکل لزوم با سفارش امام جماعت و یا این که مدیریت هیأت امناء گرد‌همایی فوق العاده تشکیل شود.

4ـ جلسات هیأت امناء با حضور 3/2 اعضاء رسمیت مییابد. که حضور مدیریت هیأت امناء و یا این که قائم رده در آن الزامی میباشد.

5ـ امام جماعت میتواند در کلیه جلسات هیأت امناء کمپانی کند و سر کردگی نشست در شکل حضور امام جماعت به ذمه وی خواهد بود.

6ـ همه مصوبات جلسات با رأی اکثریت حاضر در گرد‌همایی بوده و با پذیرش امام جماعت قابل انجام میباشد.

7ـ تقسیم شغل فی مابین اعضاء بایستی به تناسب آمادگی و قدرت کاری آنان صورت بپذیرد.

8ـ گزینش شخص یا این که اشخاصی بعنوان ناظر در جلسات صندوق قرض الحسنه، صندوق خیریه، کانون فرهنگی و گرد‌همایی مسئولین بسیج از طرف هیأت امناء بلامانع میباشد.

9ـ کارها مالی، اخذ و پرداخت، کارها ساختمانی، خرید یا این که فروش وسایل مسجد بعداز تبادل لحاظ و ثبت هیأت امناء و تأیید امام جماعت بوسیله مسئول مربوطه قابل انجام میباشد.

10ـ در خصوص موقوفات رعایت مورد ها وقف طومار و هماهنگ شدن با سازمان اوقاف و کارها خیریه الزامی میباشد.

اعتنا به منزلت، وضعیت و وظایف خویش

مدیریت بایستی بداند در موضع انبیا و اولیای الهی نشسته میباشد و برای تکامل مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بشر ها قدم بر می‌دارد. وی همینطور می بایست وظیفه ی خویش را درمقام ودیعت دار الهی بداند و برای عزت و کمال خویش و سایرافراد بکوشد.

۱۲. در کارها فقهی و تربیتی می بایست از اشخاص و معلمانی استعمال شود که‌این مشخصات را دارا هستند: آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد

۱-۱۲ دارای اسلحه به سلاح دانش باشند. ابوذر رحمه الله علیه میگوید:

«امامْ شفیعِ تو نزد پروردگار میباشد؛ براین اساس شفیع خویش را انسانی کودن یا این که گناهکار قرار نده».

۲-۱۲ اقتدار تبیین و تشریح مفاهیم و مورد ها را متناسب با فرصت و آرمان های جوان امروز داشته باشد. وی رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بایستی به حرفه سخنوری آشنا باشد؛ از جمله به هنگام ذکر هنجارها و فضیلت ها، از دربین مخاطبان یا این که کسانی که دوست داستنی آنها می باشند، مصداق معرفی نماید و در ذکر ناهنجارها به اشخاص یا این که شخصی اشاره نکند که گزینه عشق ی مخاطبان میباشد؛ بلکه مورد را کلی و همگانی ذکر نماید؛ یعنی انگشت روی اوصاف فارغ از موصوف بگذارد. شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد

۳-۱۲ ازقبل به آنچه می‌گوید، کار کرده‌با‌شد؛ درغیراین شکل اثربخش نخواهد بود و به مکان جذب، دفع می نماید. قرآن کریم ومهربان این سیرتکامل اشخاص را بی کوچک میداند:«أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَکُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ الْکِتَابَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ» آیا عموم را به خوبی دستور می دهید و خویش را فراموش میکنید؛ بااینکه شما کتاب[خداوند] را میخوانید، آیا [هیچ] نمی اندیشید؟

۴-۱۲ علاوه بر دوری از اصطلاح های بغرنج و خسته کننده، در گفتار و صحبت تنوع داشته باشد و حد میانه روی را پیش گیرد.

رسول اعظم صل الله علیه و آله در رده فراگیری و هدایت اشخاص می‌فرمایند: « در مرحله ی هدایت، میانه‌روی را پیش گیرید» و بعد فرمودند: «هرکس در منزلت فراگیری و ارشادوراهنمایی منش تند پیش گیرد، آیین را مغلوب می نماید و بدان ضربه میزند».

براین اساس، بایستی دقت داشت که کلیه ی نوجوان ها و جوان ها در گوشه و کنار و خانواده ی مذهبی تربیت نشده اند و حتی در شرایطی که هم اینگونه باشد، روحیه ها و عشق های مذهبی متفاوتی دارا هستند. آموزگار با سابقه کسی میباشد که با هر شخص بر اساس تفاوت های شخصی او عکس العمل نماید.

۵- ۱۲ یادگرفتن نباید موجب تضعیف یا این که در نظرنگرفتن بعدها دیگر بشر گردد؛ از جملهً غریزه ها انسانی نباید نادیده گرفته خواهد شد، بلکه بایستی مبتنی بر موازین فقهی و الهی باشند. می بایست غریزه را تعدیل و فطرت بشری به مسیر درست خویش انداخت. بدین ترتیب، هرکسی نمی تواند در‌این دریای عمیق و بی کران غواصی نماید و یادگرفتن فقهی و تربیتی را به ذمه بگیرد.

۶-۱۲ استاد و آموزگار می بایست اهل دل باشد و با دل حرف بگوید؛ چون حرف ناشی از دل اخلاص دارااست و لاجرم بر دل می نشیند.

درحقیقت، این بیت هم به مدرس اشاره می نماید که بایستی اهل دل باشد و هم به علم آموزان میگوید که می بایست از اهل دل شنید. خلاصه اینکه معلمان و مربیان فقاهتی و تربیتی، در گفتار و کردارشان، می بایست آرم دهند که به‌دنبال اجرای عزم ی الاهی می‌باشند.

۷-۱۲ با لهجه قابل انعطاف واکنش فرمایید: «اذْهَبَا إِلَی فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَی فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّیِّنًا لَّعَلَّهُ یَتَذَکَّرُ أَوْ یَخْشَی»

حرف قابل انعطاف جاذبه داراست، دل ها را به خویش جلب می نماید و مدرس را در تحقق هدفش امداد می نماید.

۸-۱۲ دعاگوی عموم باشد و مردم مؤمنان، به خصوص نمازگزاران مریض را دعا نماید؛ به نحوی که بیماران دعاکردن اورا بشنوند و شم شور نمایند.

۹-۱۲ رعایت اختصار، یعنی هنگام سخنرانی، کوتاه حرف بگوید البته پرمعنا و دیدنی؛ به طوری که شنوندگان را تشنه ی حرف آئین نماید.

۱۰-۱۲ از جهت های متعدد، مخاطبان را بشناسد.

۱۱-۱۲ لذت های معنوی و خط مش های سوق به معنویات را به صحت تبیین نماید.

خط مش های سوق به معنویات عبارت میباشد از: ذکر حقایق و داخل فقیه وجود، تبیین فطرت تمیز خداجوی، اشاره به لذت های معنوی و سود های آن، بیان ماجرا هایی از بندگان باتقوا و توضیح جاذبه های نماز و اثر ها بی بدیل آن.

۱۲-۱۲ در مسائل سیاسی و در صحنه های انتخاباتی موضع گیری خاص نداشته باشد.

۱۳-۱۲ در صحنه های اجتماعی، مشارکتی و اقتصادی، به خصوص در یاری رسانی به نیازمندان مسجدی، حضور فعال داشته باشد.

۱۴-۱۲ معاش ساده و در‌حد متعارف داشته باشد.

۱۵-۱۲ عموم داری، یعنی در محدوده ی شرع، خویش را در حزن و شعف عموم سهم دار بداند.

۱۶-۱۲ مصادیق عموم داری در معارف اسلامی:

احسان

احسان بستر ساز محبت و جذب دل هاست. «الْإِنْسَانُ عَبْدُ الْإِحْسَانِ» یعنی آدم عبد و بنده ی احسان میباشد و «بِالاِحْسانِ تُمْلِکُ الْقُلُاینترنتُ» با احسان فوءاد تسخیر میشود.

خوش رویی و خوش خویی

به اخلاق خوب اقتدار کرد صید اهل لحاظ به آب و دانه بگیرید مرغ فقید را

امام علی علیه السلام فرمودند:

«الْبَشَاشَه حِبَالَه الْمَوَدَّه»

گشاده رویی، دام دوستی میباشد.

حلم و بردباری

امام علی علیه السلام فرمودند:

«أَوَّلُ عِوَضِ الْحَلِیمِ مِنْ حِلْمِهِ أَنَ النَّاسَ أَنْصَارُهُ عَلَی الْجَاهِلِ»

اول دستاورد صبور از بردباری خویش، حفاظت مردمان از وی دربرابر کودن میباشد.

امام علی علیه السلام فرمودند:

«الْحِلْمُ رَأْسُ الرِّئَاسَه»

سرآمد خصوصیت های سر کردگی، بردباری میباشد.

تبیین عنایت نقش مسجد در جذب جوان و نوجوان:
مسجد تحت عنوان وسیع ترین مقر انقلاب اسلامی نقش مهمی در مسجد بابا قدرت مشهد تربیت، فراگیری و تولید قربت در بین نمازگزاران خویش دارااست. پایگاهی که همواره در احادیث از آن به بزرگی خاطر شد‌ه‌است. یک کدام از ازرسالت های رسول اکرم (ص) بعداز اخذ وحی الهی و رسانیدن آن به عموم، تولید پایگاهی به اسم مسجد بود تا مکانی برای عبادت و بیان حق گران قدر و تشکیل اجتماعات اسلامی و مردمی باشد. بعد بود که مسلمین در صفوف وحدت نصیب نماز جماعات که در مساجد برگزار میشد، روح تربیت ونشاط را در جامعه به وضوح مشاهده کردند. به نحوی که در حال حاضر بعداز سپری شد قرن های متمادی ازپیدایش اسلام، مسجد خیر فقط اعتبار و قیمت خویش را مراقبت کرده بلکه همواره در برهه های گوناگون هنگامی نقش مهمی در تحولات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی داشته میباشد. حضور جوان ها در نمازهای جماعت و تشکیل رینگ های امداد های مردمی، ساخت و ساز کلاسهای آموزشی و... نقش مؤثّرتری در رونق مساجد دارااست. مسجد بابا غدیر مشهد
یادگیری خط مش های جذب جوان و نوجوان به مسجد:
مساجد بعد خواهند توانست نقش تاریخی خویش را در تربیت شرعی، عبادی، اجتماعی، فرهنگی وسیاسی اجرا نمایند که بتوانند مخاطبان خویش، به خصوص نسل نوجوان و جوان را جذب و محافظت کنند. تقویت مساجد از لحاظ تجهیزات ظاهری مانند تفحص به ساختمان مسجد، تغییر و تحول در معماری مسجد، نظافت و تجهیزات ، اضافه کردن بر جاذبه های مسجد مانند برگزاری کلاسهای هنری و علمی در فن های متفاوت، برگزاری اردوهای سیاحتی و زیارتی، اکران فیلم و اجرای تئاتر و مانند آن با رعایت موازین اسلامی، تأسیس جای های ورزشی و دعوت از مربیان مجرّب برای یادگرفتن مسجد غدیر فلاحی مشهد ، اعتنا درانتخاب امام جماعت مسجد با ویژگیهای خاص مانند خوش رفتاری با نوجوان ها، برخورداری از تقوای کافی، توان علمی و... زمان بر نشدن نمازهای جماعت، تشکیل و تقویت کتابخانه مطلوب برای مسجد، برگزاری مسابقات کتابخوانی، روایت نویسی، ذکر لطافت ها و نازکی های نماز، ذکر اثرها معنوی نماز، تشویق و تحسین جوان ها نمازگزار با اعطاء محرک های متنوع و... از راهکارهای عملی برای جذب نوجوان ها و جوان ها به مسجد، نماز جماعت و کمپانی در بقیه اپ های فرهنگی آن هستند. مسجد غدیر بلوار معلم مشهد
فراگیری امام جماعت تحت عنوان مدیریت طبیعی مسجد:
امام جماعت در هر مسجد عاملی اصلی در توسعه و ترقی مسجد به‌حساب می‌آید و در حالتی که واجد شرایط موردنیاز باشد، تأثیری به سزا در تحولات مثبت در جوان ها و در فیض رغبت آن‌ها به مساجد خواهد داشت، برای مثال ادراک حالت سنی جوان ها و نیازها و روحیات آن‌ها در‌این سنین می بایست گزینه اعتنا قرار گیرد. موردنیاز وجود ندارد مدام از آن‌ها بخواهیم در تمامی ی مراسم دعاها و زیارات کمپانی و شیون و گریه را پیشه نمایند، چون نوجوان ها و جوان ها در کناراین مسائل معنوی، نیاز به تفریحات سلامت و بانشاط، ورزش و تعلیم علم روز را دارا هستند. تحرک و انرژی زیاد از مختصات این زمانه میباشد و جوان ها به تنوع بیشتری نیازمندند.
به این ترتیب رئیس مسجد و جذب نوجوان ها و جوان ها مستلزم قادر سازی ائمه با شخصیت جماعت و دستیابی دوراندیشی و مهارت و علم ما یحتاج در‌این فرمان اساسی است که تلاش گردیده در‌این عصر آموزشی این غرض متفحص شود.