مقدمه:
مساجد همواره به عنوان مراکز مهم در جوامع اسلامی شناخته میشوند. علاوه بر این که به عنوان مکانی برای ادای نماز و عبادت استفاده میشوند، مساجد در جامعه نقشهای متعدد دیگری را نیز ایفا میکنند. یکی از این نقشها، ترویج قیمتهای اخلاقی و ارزشهای معنوی است. یکی از مسجد غدیر بلوار معلم مشهد مساجدی که در این زمینه نقش بسیار مهمی دارد، مسجد ذوقبلتین است.
تاریخچه مسجد ذوقبلتین:
مسجد ذوقبلتین یکی از مساجد مشهور در شهر مدینه است. این مسجد مسجد غدیر فلاحی مشهد در زمان حیات پیامبر اسلام، محمد (ص) ساخته شد و همواره به عنوان یکی از مراکز مهم در جامعه اسلامی شناخته شده است. نام این مسجد به معنای "دریای دو خوبی" است و اشاره به دو دریا از برکات الهی میکند که در این مسجد حضور دارند. این مسجد از زمان پیامبر اسلام تاکنون، مکانی برای ادای نماز و عبادت بوده است و مورد علاقه مسلمانان بوده است.
نقش مسجد ذوقبلتین در ترویج قیمتهای اخلاقی:
مسجد ذوقبلتین نه تنها یک مکان برای ادای نماز است، بلکه برای ترویج قیمتهای مسجد بابا غدیر مشهد اخلاقی در جامعه نیز نقش مهمی دارد. در این مسجد، به مسائل اخلاقی و ارزشهای معنوی توجه ویژهای شده است. هر هفته در این مسجد، سخنرانیهایی در مورد قیمتهای اخلاقی برگزار میشود. در این سخنرانیها، مفاهیمی مانند عدالت، صداقت، امانتداری و خیرخواهی مورد بحث قرار میگیرند و به جامعه اسلامی آموزش داده میشود که این قیمتها را در زندگی روزمرهشان به کار ببرند.
علاوه بر سخنرانیها، در مسجد ذوقبلتین کارگاههایی نیز برگزار میشود که در آنها به جامعه اسلامی آموزش داده میشود که چگونه قیمتهای اخلاقی را در زندگی خود بکار ببرند. این کارگاهها به صورت عملی برگزار میشوند و شرکتکنندگان دست به انجام تمریناتی برای تقویت قیمتهای اخلاقی میزنند. به عنوان مثال، در یکی از این کارگاهها، شرکتکنندگان به چگونگی رفتار منصفانه در معاملات تجاری آموزش داده میشوند و در نهایت معاملاتی را شبیهسازی میکنند تا این قیمت را در عمل تجربه کنند.
تاثیر مسجد ذوقبلتین در جامعه:
مسجد ذوقبلتین از نظر ترویج قیمتهای اخلاقی در جامعه تاثیر بسیار مهمی دارد. این مسجد مسجد بابا قدرت مشهد با ارائه سخنرانیها و کارگاههای مرتبط با قیمتهای اخلاقی، افراد را آموزش میدهد که چگونه این قیمتها را در زندگی روزمره خود بکار ببرند. این آموزشها و آگاهیبخشیها باعث میشود که افراد بیشتر به قیمتهای اخلاقی توجه کنند و در تصمیمگیریهایشان از این قیمتها پیروی کنند. همچنین، با ایجاد این محیط در مسجد، افرادی که قیمتهای اخلاقی را رعایت میکنند، به عنوان نمونههای الگو در جامعه شناخته میشوند و سایر افراد نیز ترغیب میشوند که این قیمتها را در زندگی خود به کار ببرند.
نتیجهگیری:
مسجد ذوقبلتین با ترویج قیمتهای اخلاقی و ارزشهای معنوی در جامعه، نقش بسیار مهمی در تربیت افراد و ایجاد یک جامعه اخلاقی و معنوی بازی میکند. این مسجد با برگزاری سخنرانیها و کارگاههای مرتبط با قیمتهای اخلاقی، افراد را آموزش میدهد که چگونه این قیمتها را در زندگی روزمره خود بکار ببرند و با ایجاد محیطی مناسب، افراد را به پیروی از این قیمتها ترغیب میکند. این تاثیر مسجد ذوقبلتین در جامعه، برای ایجاد یک جامعه اخلاقی و معنوی بسیار حائز اهمیت است.
اکثر زمان ها محققان در تحقیق فرهنگ و دست اندرکاران آن، آیین را از کارداران و عنصرها مسجد بابا قدرت مشهد فرهنگ وتمدن به شمار آورده اند و این بدان جهت بوده میباشد که اثر آیین در جامعه های بشری یک حقیقت غیر قابل انکار میباشد در زمانه معاصر علیرغم تغییرات مهم در دولت ها و تکوین ساختارهای نوین اجتماعی، آئین همچنان حضور مؤثر وپررنگی دارااست .به این شکل که ارگان های فقاهتی که ساختاروقالب های حضور آئین در جامعه را صورتبندی می نمایند از مداقه مهم برخوردارمی باشند .از طرفی می بایست بدین اصلی دقت داشت که فرهنگ وتمدن اسلامی نوین فارغ از همگانی شدن عقلانیت اسلامی بوجود نمی آید ؛لذا اولی گام درراه استحصال به اینگونه هدفی ساخت و ساز موضوع مطلوب برای ترغیب و ترقیب کردن ذهن ها همگانی جامعه به سمت آشنایی و معرفت عمیق شرعی در پرتو عقلانیت میباشد . دراین در بین مساجد تحت عنوان یک کدام از مهمترین سازمان های فقهی سهم مهم را برعهده داراهستند؛چراکه با اعتنا به پیشینه ی تاریخی خویش درمورد ارائه کارکردهای متعدد نماد داده اند بضاعت رقابت با سازمان ها و ارگانهای مدنی امروزی،را دارا میباشند.
بعضی از صاحبنظران در چک خویش ازدین نقش آن را مثبت محاسبه وتصریح کرده اند که آئین در مسجد غدیر فلاحی مشهد ساخت و ساز و تداوم فرهنگ و تمدن بشری نقش اصلی اجرا کرده است .دربرابر اینگروه توده دیگری ازصاحبنظران میباشند که بجددین را استدلال مانع قافله تبارک فرهنگ و تمدن از توسعه تلقی نموده و پیکار با آن را از ضروریان شخصی و اجتماعی آدمی دانسته اند البته اکثر وقت ها محققان در تحقیق فرهنگ و عامل ها آن، آئین را از کارداران و عنصرها فرهنگ وتمدن به شمار آورده اند و این بدان جهت بوده میباشد که اثر آیین در جامعه های بشری یک حقیقت غیر قابل انکار میباشد؛ یعنی آئین قبلی از اینکه خویش را آسمانی و منتسب به جان دار رفیعتر از طبیعت میداند، در زمان قرنها و اعصار؛ در گستره قدمت آدمی تاثیرات عمیق و شگرفی، بر دولت ها بشری و به خصوص رهروان خویش داشته میباشد؛ بهاین منجر در نظارت مسایل اجتماعی و انسانی، در نظرنگرفتن برهان آئین، به هر علتی که باشد، بیشک، نوعی تعصب جاهلانه و مخالفت با حقایق تاریخی و عینیت مسجد غدیر بلوار معلم مشهد های فرنگی تلقی شود(ولایتی ،۱۳۸۱: ۱)
دراین فی مابین اسلام ازمیان ادیان فراوان، از پویایی خاصی در ادوارمختلف تاریخی بهره مند بوده میباشد ودر سراسردنیا رهروان بی شماری را به سمت خویش کشانده میباشد. در واقعیت ،اسلام تحت عنوان یک آیین، فرهنگ و تمدن سازاست ؛آیین پیشرفت سیاسی و اقتصادی و فرهنگی میباشد .پیامبراکرم(ص) درکمتر ازسه ده سال غالب به دولت سازی و ملت سازی شد آن هم درمیان قبایل از هم گسیخته و آکنده از عناد و جهالت بعدازظهر ناآگاهی . از آن گاه نظری نیز اسلام آیینی میباشد که فقط به معاش شخصی و اخروی دقت ندارد .دو واژه و کلمه کلیدی بیعت وشورا به خیر و خوبی نقش عموم رادرحاکمیت تبیین می نماید در عصر ای که زنان در ساز و شغل حکومت نقشی نداشتند پیامبراسلام(ص) با زنان بیعت میکرد و رأی ونظروحضور آنهارا به رسمیت می آشنایی .قرآن مجید در پژوهش مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد تاریخ پیشین و فرهنگ و تمدن ها ی گذشته از واژه و کلمه های قریه و سنت وعبرت استعمال نموده است وچشم اندازی پرنور از آخر و عاقبت پیشینیان را تبیین کرده و در کنارآن به نقش علم و آگاهی پرداخته میباشد .علم و آگاهی که هردو متکی به آیین و ایمان مذهبی تحقق مییابند ،دو بال و پر تحقق فرهنگ محسوب می گردند.
نگهداری حرمت و قداست مسجد و رعایت عصمت و طهارت و پاکیزگی آن فقط به رعایت عصمت ظاهری (پاکیزگی جامه و جسم) وجود ندارد، اساسی خیس از پاکی ظاهری، عصمت باطنی و پاکیزگی در تامل و فکر و اطمینان و کار میباشد.
از این روی خدا سبحان، بی دینی را زشتی و مشرکین را آلوده و کثیف و نجس مسجد بابا قدرت مشهد دانسته و ورود آنانرا به مسجد حرام فرموده میباشد.
یا این که ایها الذین امنوا انما المشرکین نجس فلا یقربوا المسجد الحرام بعد از آن عامهم هذا،
(سوره توبه/آیه ۲۸)
ای اشخاصی که ایمان آورده اید! واقعیت این میباشد که مشرکان نا پاکند، پس نباید از سال آتی به مسجد الحرام مجاورت شوند.
نبیخداوند (ص) به تبعیت از معبود دانا، مشرکین را از ورود به مسجد بازداشتن کرده است:
قال فرستاده الله (صلی الله علیه و اله:)
لا یدخل مسجدنا هذا مشرک آنگاه عامنا هذا غیر اهل الکتاب و خدمهم. (کنزالعمال/ج۷/ص۶۷۰)
دراین مسجد ما، بعد از ما، نباید هیچ مشرکی وارد خواهد شد، مگر اهل کتاب و خدمتکارانشان.
▪ وجوب پاکی مساجد :
مساجد بدلیل آنکه محل پرستش عابدان و راس خواندن قرآن و کانون حضور مومنان و مقام نیایش و پرستش میباشد، بایستی همواره منزه و پاکیزه نگه داشته خواهد شد و از کثیفی و نجاسات پاک بماند، چنانکه رسولخدا (ص) سفارش فرمود:
جنبوا مساجد معدود النجاسه. (وسائل الشیعه/ج۳/ص۵۰۴)مساجدتان را از نجاسات بدور مسجد بابا غدیر مشهد نگه دارید. هم از این روی می بایست توالت و وضوخانه (آبریز گاه) حتی الامکان خارج از مسجد باشد.در دو حدیث تحت، رسول اکرم (ص) با اشاره بهاین لزوم میفرماید:
اجعلوا مطاهرکم علی ابواب مساجدکم. (وسائل الشیعه/ج۳/ص۵۰۵)
محل پاک سازی (آبریزگاه) را سوا مسجد و در محل ورود به مسجد قرار دهید.
قال فرستاده الله (صلی الله علیه و آله: )
جنبوا مساجدکم صبیانکم و مجانینکم و شراءکم و بیعکم و اجعلوا مطاهرکم علی ابواب مساجدکم. ( جامع روایات الشیعه/ج۴/ص۴۹۵ )
خردسالان و دیوانگان و خریدوفروش را از مساجد بدور دارید و محل وضو را بر در مساجد خویش قرار دهید.
▪ پاکیزگی و آراستگی ظاهری :
نکته قابل مراعات دیگر در نگهداری حرمت و قداست مسجد و رعایت نظافت مسجد غدیر فلاحی مشهد و پاکیزگی آن، حضور مومنین در مساجد با ظاهری تروتمیز و راز و اوضاع آراسته و رعایت تمیزی در جامه و تن و به کار گیری بوی خوش و استعمال از عطریات و دوری از بوی بد دهن و پا و عرق تن و ... میباشد.چنانکه قرآن کریم ومهربان مسجد گزینه التفات آفریدگار را مسجدی میداند که بر محور زهدوتقوا سازه گردیده باشد و مردان و زنان مومنه و پاکیزه در آن حضور یابند و پاکیزگی را سر محبوبیت مومنین نزد پروردگار میداند و میفرماید :
لمسجد اسس علی التقوی اینجانب اولیه یوم احق ان تقوم فیه، فیه رجال یحبون ان یتطهروا و الله یحب المطهرین. (توبه/۱۰۸)
آن مسجدی که از روز ابتدا بر اساس زهد سازه گردیده، سزاوار خیس میباشد که در آن (به عبادت و نماز) باید، چون در آن مردانی می باشند که دوست میدارند پاکیزه باشند و خدا پاکیزگان را دوست دارااست. نبی اکرم (ص) نیز تمیزی و پاکیزگی را آرم ایمان و تقلید از سیره پیامبران دانسته و فرموده میباشد : النظافه اینجانب الایمان (نهج الفصاحه/ص )
رعایت نظافت و پاکیزگی، علامت ایمان میباشد.
اینجانب کردار الانبیاء التنظف (به عبارتی)
تمیزی و پاکیزگی، سیره و خلق پیامبران بوده میباشد. همچنانکه سنت و سیره عملی آن بزرگوار و اولیاء آیین (صلوات الله علیهم اجمعین) نیز پیوسته بر رعایت نظافت و پاکیزگی بوده میباشد.در سیره نبی معظم اسلام (ص) میخوانیم: فرستاده معبود در حالتیکه چه در معاش فردی راحت الموونه بود ولی یک سوم هزینه های فردی وی صرف عطریات میشد و فرستاده (ص) به نظافت و طهارت و پاکیزگی بسیار عنایت می بخشید و همواره معطر و آراسته و مرتب بود و پیوسته بقیه افراد را به رعایت بهداشت و نظافت و پاکیزگی پیشنهاد مسجد غدیر بلوار معلم مشهد می فرمود.
▪ رعایت بهداشت و نظافت شخصی :
ازآنجاکه حضور در مسجد، اقامه نماز و ایفا عبادت و خواندن قرآن، باریابی در محضر دوست داستنی حقیقی و واقعی و گفتمان با آفریدگار تعالی و بزرگ میباشد، رسول خداوند (ص) بر مسواک زدن پیش از ورود به مسجد و اقامه نماز تاکید می کند و به آراستگی فی مابین توده و به کارگیری از بوی خوش و اجتناب از بوی بد، سفارش میفرماید:
فرمان روا محمد دوم خصوصیت های پاد شاه محمد دوم محمد دوم که نوزده ساله بود، برای دومی توشه تاج بر رمز گذارد. اسم فرمانروا محمد با واقعه ای گران قدر در تاریخ شرقِ مجاورت، یعنی فتح قسطنطنیه لینک خورده میباشد. از این رو کنیه «فاتح» را بر اسم او افزوده اند. این زمینه باعث گردیده است تا موثعیت او دربین سلاطین عثمانی، بس ممتاز باشد. او هم اینگونه در برخوردهای دیپلماتیک، هوشی سرشار و برخوردی آگاهانه داشت و فردی بلند لحاظ و در نبرد شجاع بود. شاه محمد با علم جغرافی، تاریخ و علم ها نظامی شناخت داشت و به لهجه های ترکی، عربی و فارسی و یونانی مسجد بابا قدرت مشهد حرف می اعلامکرد. او هم اینگونه در بنای مساجد و مرکزها خیریه فعال بود و دراین مورد، از شایسته ترین هنرمندان یونانی و ایتالیایی به کار گیری میکرد. جریانات آن مجال این توشه اقتدار به دست فرماندهان وی یعنی، شهاب الدین شاهین پاشا و زاگانوز…
پاد شاه بایزید دوم خصوصیت های فرمانروا بایزید دوم شاه بایزید دوم فردی با متانت و دوستدار متانت بود. وی در علم شریعت اسلامی شخصی با خبر بوده و به علم نجوم نیز عشق داشت. بایزید دوم در شغل بهبود بخشیدن به کانال رویکرد ها و پل هایی که اسلاف او به مقاصد نظامی ساخت و ساز کرده بودند، از معماران یونانی و بلغاری به کار گرفت؛ به طوری که به ساختن بناهای قشنگ آوازه یافت. در رأس این بناها، مسجدی میباشد که به اسم او در استانبول بر مکان مانده و آن را در بین سال های ۹۰۳-۹۰۹ هـ/۱۴۹۷-۱۵۰۳م سازه کرد. او در بنای این مسجد مسجد غدیر بلوار معلم مشهد و تزیین آن از هنر اهل ایران منفعت گرفت. بایزید دوم شخصی صلح دوست بود و کار دیپلماتیک عثمانی و اروپا را ارتقا بخشید؛ در حالی که قبل از او مناسبات دیپلماتیک فقط دربین بلادی بود که در محدوده مرزهای خویش عثمانی قرار داشتند. سلطنت بایزید،…
فصل سوم: دولت عثمانی در نقطع ی عطف فرمانروا سلیم اولیه خصوصیت های پاد شاه مسجد غدیر فلاحی مشهد سلیم نخستین شاه سلیم پر اسم و رسم به عبوس که از سال ۹۱۸-۹۲۶هـ/۱۵۱۲-۱۵۲۰م حکمروایی کرد. سلیم بعداز آن که توانست شورشی را که به امر پدرش برپا گردیده بود سرکوب و پدرش را بدون چاره به کنار رفتن از سلطنت نماید، بر تخت سلطنت توکل زد. او از به عبارتی استارت آرم بخشید که تصمیم به خون ریزی داراست؛ به این دلیلکه کارش را با کشتن شمار متعددی از برادرانش استارت کرد. چندی نگذشت که تیم دیگری از عموم و یاران خویش را نیز کشت و عشق خویش را برای مسجد بابا غدیر مشهدداخل شدن در میدان های نزاع نماد اعطا کرد. سلیم به ادبیات، شعر فارسی، و تاریخ عشق مند بود و به رغم سنگدلی، به مصاحبت با عالمان میل داشت و به آنها احترامِ فراوان می بنیان و اکثری از آنها را به مسئولیت های اصلی برگماشت. او مورخان و شاعران را یاروهمدم خویش به…
تعداد صفحات : 0

مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد؛ راهنمای حضور در مراسم مذهبی و برنامههای مناسبتی