بهترین مرجع مسجد غدیر باباعلی مشهد

بعضی از مساجد ابداً هیئت سوگواری ندارند. یعنی مسجد غدیر بلوار معلم مشهد در محرم و صفر و رمضان هیچ مجموعه سازماندهی گردیده و تشکل یافته به اجرای اپ‌ها نمی‌پردازند. بعضا مساجد هم از قبلی هیئت داشتند اما به جهت مخالفت اعضای هیئت امنا با روش سعی آن‌ها، تعطیل یا این که از مسجد اخراج یا این که رانده شدند. شاید عالی میباشد به‌این برسیم که هر مسجد می بایست یک هیئت داشته باشد. با تأسیس یک هیئت در هر مسجد یا این که دعوت از هیئت‌های سوگواری راکد و تعطیل گردیده برای ادامه عمل، مساجد آکنده از نوجوان ها و جوان ها می شوند.

هر مسجد یک هیئت

بعضی از مساجد به هیچ وجهً هیئت سوگواری ندارند. یعنی در محرم و صفر و رمضان هیچ تیم سازماندهی گردیده و تشکل یافته به اجرای نرم‌افزار‌ها نمی‌پردازند. بعضا مسجد غدیر فلاحی مشهد مساجد هم از قبلی هیئت داشتند البته به جهت مخالفت اعضای هیئت امنا با شیوه کوشش آن ها، تعطیل یا این که از مسجد اخراج یا این که رانده شدند.

شاید عالی میباشد بدین برسیم که هر مسجد بایستی یک هیئت داشته باشد. با تأسیس یک هیئت در هر مسجد یا این که دعوت از هیئت‌های سوگواری راکد و تعطیل گردیده برای ادامه کار، مساجد آکنده‌از نوجوان ها و جوان ها می گردند.

مشروح ایده

آغاز گنجایش های جان دار برای تشکیل هیئت مسجد را تحقیق کنیم. در صورتیکه که از قبلی هیئتی فعالی بوده میباشد آن را تقویت و نگهبانی نماییم. در حالتی‌که از قبلی هیئتی در مسجد فعال نبوده، جوان ها مسجد و محله را به تشکیل هسیئت مسجد دعوت نماییم.

اساسنامه هیئت، مسئولین و تقسیم فعالیت و فرمان بروکراتیک هیئت و ... به صورت منظم در هر مسجد و حتی یک مسجد خرد ایفا و عملیاتی بشود و یا این که هیئت تآسیس بشود. حتی با مسجد بابا غدیر مشهد جمعیت اندکی که زیر پوشش هر مسجد باشند. یک هیئت خرد هم بسیار نیکو و رئیس آن سهل وآسان‎خیس میباشد. هیئت ذیل حیث هیئت امنای مسجد و امام جماعت و اشخاص نابغه و دارای تخصص به مسایل روز شغل نماید. محوریت همگی اپ‌ها مسجد باشد و ضعف‌ها و اشتباهات هیئت در مسجد رفع بشود.

اوامرونواهی

مورد نیاز میباشد اعضای یک هیئت، نظم و انضباط را در فعالیت رعایت نمایند.

حافظ قیمت‌های اصیل شرعی باشند.

عملکرد بر این باشد که اشخاص با صلاحیت تحت عنوان مسئول کارها هیئتی گزینش شوند.

به زخم‌های هیئات دامن نزنیم تا مبادا موجب تفرقه و اختلاف شوند.

کارایی کنیم اپ‌های ما رنگ مسجد بابا قدرت مشهد و لعاب غربی به خویش نگیرد و هدف ها معاند را ایفا نکند.

دستاوردها

رونق مساجد و پیشگیری از رکود آنان در روز ها سوگواری

حضور حداکثری جوان ها و نوجوان ها در مساجد

قابلیت اعتنا بیشتر به حل زخم‌های هیئت در مسجد

رسول اکرم (ص) بعداز سفر به مدینه به مراد تشکیل مسجد غدیر بلوار معلم مشهد جامعه اسلامی و استقرار نظام اعتقادی و اجتماعی اسلام، به طور رسمی دولت اسلامی را درین شهر نهاد بنیان. بدین ترتیب فرستاده (ص) مسجد را تحت عنوان اولیه مقر و مجتمع مسلمان ها برای پرداختن به اینگونه اموری برگزید. پس زمینی تعیین و ساختن مسجد شروع شد. مسجدی بی آلایش و بی پیرایه و بسیار ابتدایی بود.

زمینش از ریگ و دیوارهایش از آجر، منبرش درخت بنی و سقفش از شاخ و برگ درختان بود. طرح مسجد که برای اولیه توشه جهت اقامه نماز معمولی و بی پیرایه به وسیله رسول اکرم (ص) و یارانش در مدینه ساخته شد، فضایی محدود بود که بخشی از آن رمز گشوده و سوای اسمانه و بخشی دیگر برای پرهیز از تابش آفتاب رمز مسجد غدیر فلاحی مشهد پوشیده بود.

یعنی زمینی که داخل آن یک شبستان ردیف دار در سوی قبله داراست این طرح مسجد معمولی، الگوی کلیه مسجدهای سده های در آغاز و بعداز آن، کشورهای مسلمان نشین شد. در جمهوری اسلامی ایران با این سرمشق مسجدهای فهرج، تاریخانه دامغان ، جامع ساوه، جامع نایین و اردستان، اصفهان و شوشتر و بخش اعظمی جاهای دیگر ساخته شد و این سر مشق همچنان استوار ماند و هیچ زمان کنار نهاده نشد.

با دقت به معماری مسجد اهل ایران، می قدرت مسجد بابا غدیر مشهد اشاره نمود که کلاً معماری قبل از اسلام در ایجاد کرد مساجد در کشور ایران بسیار موءثر بوده میباشد. مساجد در جمهوری اسلامی ایران او‌لین بناهایی بودند که فورا بعداز فتح جمهوری اسلامی ایران بوسیله مسلمان‌ها در قلمرو ساسانیان ساخته شد و مسجد جامع فهرج یزد یکی‌از اولی مساجدی میباشد که به قرن اولیه عصر اسلامی منسوب شده میباشد.

خصوصیت های معماری مسجد اسلامی با خصوصیت های معماری ساسانی تا حدی یکسان میباشد میباشد به گونه ای که در بالا بعضا از پژوهشگران آن را بنایی ساسانی می دانستند. این مسجد شبیه بنای ساسانیان در دامغان، دارنده طاق لوله ای با قوس بیضی صورت و ستونهای قطور گرد با طول سه و نیم متر و قطر دو متر و حیاطی (میانسرا) که مسجد بابا قدرت مشهد همپا با رواق ها و شبستان ها در جهت مکه تاسیس شده است.

گلشن اکبریه با اعتنا به نظام هندسی در کرت بندی مسجد غدیر بلوار معلم مشهد ها، تطابق پایه (آكس) ورودی بر تقارن کوشک و بنای سردر ورودی، دارنده هندسه ای خالص و نظام مند و بیان‌کننده مثال پر رنگ گلشن اهل ایران میباشد.
ولی سازه بر مقتضیات و نیازهای عملکردی که در عصر های متفاوت پیشرفت بر گلشن قبلی، بناهای زیادی به عمارت مرکزی افزوده گردیده که به صورتی ارگانیک و در میان دو گلشن جنوبی و اساسی صورت گرفته میباشد.
در توسـعه هـای بـعـدى گلشن اکبریه اصـل کـارایی، رعایـت سلسله مراتب، چگونگی مشاهده کرد و منظر و ساخت مسیرهای حرکتی که دارنده دیدهای پرسپکتیوی بسیار مسجد غدیر فلاحی مشهد زیبایی از چشم انداز گلشن و و اعتنا به هندسه فضاهای گشوده، رعایت شد‌ه‌است.
حیاط ها و ایوان های عظیم در سازه که قابلیت گردش ناظر را با دیدی مسلط بر گلشن به دست میدهد، بر غنای کیفی و حظ بصری دسته افزوده میباشد.
صحن مهم گلشن مستطیلی به بعد ها ۲۱۷ × ۹۴ متـر اسـت که امتداد شمالی- جنوبی و عمده ساختمان های آن در سمت جنوب جای دارد.
همچون اکثر گلشن های اهل ایران، محـور مهم گلشن اکبریه در شالوده تقارن طولی جای دارد که دو ستون درختان کاج راز به فلک کشیده کهن، یاروهمدم درختچه های شمشاد تأکید ویژه ای بر آن دارااست.
در اواسط شالوده مهم گلشن، انتهای این مسیر و مقابل عمارت، آبگینه های آب جای‌دارد میباشد.
که ضمن منعکس شدن تصویر گلشن، بر عنصـر اصـلی آب در تکوین گلشن تأکید می نماید. هیبت فرورفته در نمای عمارت اساسی دعوت کنندگی خاصی را یار شکوه ساختمان در هماهنگ شدن با خط افق و حیاط مهم در ذهن القا می نماید.
گلشن با مساحت حدود ۳/۵ هکتار با دیواره های خشتی از سه طرف محدود شد‌ه‌است.
فضاهای مهم معماری را می شود مسجد بابا غدیر مشهد به عمارت اصـلی، فضاهای خدماتی و اصطبل تقسیم بندی کرد.
گلشن آرایی در پشت ساختمان و در‌پی اساس اساسی گلشن با عناصری مانند درختان رفیع و آب نما ، ادامه یافتـه میباشد.
استخر نعلی صورت گلشن اکبریه همدم درختان کاج و توت که در پیرامون آن مکان گرفته اند، در میانسرای این نصیب قرار دارا‌هستند.
طاق های جناغی در دیواره های اضلاع که به یک صورت تکرار گردیده اند، به طور کلی فضای ویژه ای را به حیث منظر و کارکرد ساخت و ساز کرده اند.
بناهایی که در انتهای شرق گلشن تاسیس گردیده اند، کهن ترین نصیب گروه محسوب می‌شوند و مشمول دو نصیب اساسی اند.
قسمت نخستین که به عمارت مرکزی متصـل اسـت دارنده ۱۷ اتاق میباشد که خلال رابطه با یکدیگر به طور کاملً به انبار تخصیص یافته میباشد
با دقت به عمر مسجد بابا قدرت مشهد این قسمت از گلشن اکبریه می قدرت اعلام‌کرد که‌این بخش در قبلی به منزله محـل معاش ساکنان به کار گیری می گردیده است
قسمت دوم که بوسیله یک پیش صحن ، از قسمت قبل منفک گردیده، دربرگیرنده راهروی مرکزی با اساس شرقی- غربی میباشد که در دو سوی آن تالارها و اتاق ها به طور قرینه قرار گرفتـه انـد.

آرامگاه سعدی دارای اسم و رسم به سعدیه به محل مسجد غدیر بلوار معلم مشهد معاش و دفن شعر سرا پررنگ پارسی گوی، یکی جاذبه های توریسم شهر زیبای شیراز میباشد. این آرامگاه در انتهای خیابان بوستان و کنار گلشن دلگشا در دامنه کوه در شمال شرق شیراز جای‌دارد.

در حوالی حرم، قبور متعددی از بزرگان آئین وجود دارا‌هستند که سازه به وصیت خویش، در آنجا مدفون گردیده اند به عنوان مثال مهم ترین های آن می قدرت شوریده شیرازی را اسم موفقیت که آرامگاهش بوسیله رواق به آرامگاه سعدی متصل گردیده است.
آرامگاه سعدی برای نخسین بار در قرن هفتم بوسیله شمس الدین محمد صاحب و مسجد غدیر فلاحی مشهد مالک دیوانی وزیر مشهور اباقاخان، به صورت بقاع ای بر فراز قبر سعدی ساخته شد.

در سال 998 به حکم حکمران عجم، خانقاه روحانی ویران شوید و اثری از آن باقی نماند. در سال 1187 ه ق. به فرمان مهربان خان زند، بنایی دارای اسم و رسم به عمارتی ملوکانه از مسجد بابا غدیر مشهد گچ و خشت بر بالای مزار سعدی سازه شوید.

بنایی که در طی کریم ومهربان خان تشکیل‌شده بود تا سال 1327 ه. ش. برپا بود. در عصر قاجاریه (سال 1301) به وسیله فتحعلی خان مالک دیوان نوسازی شد و چندین سال آن گاه نیز حبیب ا… خان قوام الملک امر تعمیر و ترمیم قسمتی از سازه را صادر کرد و تولیت آن به آخوند ملا زین العابدین شیرازی ودیعه شد.

در سال 1329 بوسیله علی اصغر حکمت و انجمن مسجد بابا قدرت مشهد اثرها ملی کشور ایران، بنای کنونی به مکان ساختمان کهن آرامگاه سعدی ساخته شد و مراسم بهره برداری قانونی آن در اردیبهشت 1331 برگزار شوید. این سازه با اقتباس از کاخ چهل ردیف و تلفیقی از معماری قدیم و تازه اهل ایران بوسیله محسن فروغی ساخته شد و یکی زیباترین بناهای آرامگاهی کشور‌ایران میباشد.

مسجد ملک کرمان پیشینه ای حدود یک مسجد غدیر بلوار معلم مشهد هزار سال دارااست و او‌لین مسجد جامع شهر کرمان و از مساجد زیبای کشور ایران میباشد که تا زمانه آل مظفـرو احـداث “مسجد جامع مظفـری”، بـه عـنـوان هسته ی مرکزی اجتماعات کرمان شناخته شـده بـود در قبل های به دور جز جامعه ها شهر بوده و تزیینات متفاوتی از زمان های متعدد تاریخی را در خویش مکان داده میباشد.

مسجد ملک کرمان، اصلی ترین و کهن ترین مسجد کرمان اسـت کـه احـداث آن در عهـد ملک تورانشاه از حکام سلاجقه کرمان در سالهای ۴۷۷ الی ۴۹۰ هجری صـورت گرفته مسجد غدیر فلاحی مشهد میباشد.

این مسجد از حیث مساحت و مدل ساختمان ، دارنده ۱۱۰ متر طـول و ۸۰ متـر پهنا میباشد.
بلندمرتبه ترین ایـوان آن در ضلع غربی و سایر در شمال و جنـوب و شـرق مسجـد قـرار داراست.
ساختمان بلند سلجوقی آجری نیز در همیـن مـحـدوده واقع شد‌ه‌است که در ضلع شمال شرقی مسجد ملک کرمان قرار گرفته میباشد.
در دیگر ضلع های مسجد نیز مسجد بابا قدرت مشهد شبستان هایی وجود دارااست که مشهور ترین آن شبستان امام حسن (ع) واقع میباشد.
در ضلع غربی، سه درب ورودی وجود داراست.
سردر جنوب غربی آن اولی ورودی مسجد امام کرمان بوده میباشد و بعد ها با دخل و تصرفاتی که در ادوار متفاوت در بنای مسجد انجام شده و به خصوص با تاسیس خیابان مسجدملک درهای شمالی و شرقی نیز گشوده گردیده است.
در قبلی قناتی به اسم مسجد بابا غدیر مشهد مستوره (منسوب به دختر ملک توران پاد شاه یکم) وجود داشته که آب قنات از طـريـق فـواره ای به صحن مسجد ملک کرمان منتقل می شد‌ه‌است.

کاروانسرای فرمانروا عباسی کرج بنایی مسجد غدیر بلوار معلم مشهد سنگی آجری و دارنده بیشتراز 3000 مترمربع مساحت و با تراس میانی ۹۰۰ متر مربع میباشد.
کاروانسرای فرمانروا عباسی کرج به روش چهار ایوانی ایجاد شده است.
ورودی کاروانسرا از حیاط شمالی میباشد.
جناح شمالی کاروانسرای فرمانروا عباسی کرج که نمای مهم سازه نیز میباشد در قسمت جنوب غربی و غرب میدان و ورودی کاروانسرا نیز در جناح شمالی آن قرار گرفته میباشد.
پیرامون ایوان میانی آن ۲۱ حجره تراس‌دار برای استراحت مسافران و پنج بارانداز برای مراقبت جنس و جایگزینی ملازمان و نگهبانان کاروان‌ها مسجد غدیر فلاحی مشهد در لحاظ گرفته شده است.
با اعتنا به کثرت کاروانیان حادثه می افتاده که یا این که کاروانسرا مالامال می گردیده و یااینکه بعضا کاروانیان دیر به محل کاروانسرا می رسیدند پس این حجره ها این قابلیت و امکان موقت را برای این گروه از کاروانیان مهیا می کرده که در تامین کاروانسرا شب را به صبح برسانند .
اصطبل های متبوع به طور ال صورت در چهار کناره پیاده سازی گردیده اند و در محل قرارگیری حیاط ها جدا می‌شوند.
محل ورودی ۲ اصطبل از هشتی ، ۲ اصطبل از دو کناره ضلع جنوبی ایوان و اصطبل انتها نیز از محل حیاط جنوبی میباشد
یک آبگینه سنگی در اواسط جاده و دو فرمان روا نشین درجهت شرقی و غربی جای دارد که حالا قسمتی از این آبگینه در ذیل کف فعلی مدفون است
درساخت این سازه مسجد بابا غدیر مشهد از سنگ، خشت، چوب و کاهگل مستعمل‌میباشد.
کاروانسرای پادشاه عباسی کرج دارنده دو فرمان روا نشین در تراس های شرقی و غربی میباشد
با اعتنا به وجود تزئینات و وجود نقوش کاشی کاری ، رفیعتر بودن طول حیاط غربی نسبت به حیاط شرقی و نورگیری عالی، پادشاه نشین تراس غربی دارای اهمیت بیشتری بوده میباشد.
تأمین نور و روشنایی حجره ها و کالا بندها کلیه از روزن هایی که در سقف اتاق ها و طاق های اصطبل ها درنظرگرفته شده شکل میگیرد و در محل پاد شاه مسجد بابا قدرت مشهد نشین ها نیز فروغ اطراف توسط پنجره هایی در بدنه دیوار انتهایی آن‌ها و دیوار رو به ایوان تأمین میگردد .

ايرانيان بعد از فروپاشي شاهنشاهي مسجد غدیر بلوار معلم مشهد هخامنشي با ترکيب فرهنگشان متمدن يوناني در هنر نيز جلوه هاي تمدني آنها را پذيرفتند و در زمان اشکاني با ترکيب آن با جلوه هاي هنر ايران هخامنشي در معماري و بسياري از عرصه هاي هنري آغازگر مدل جديدي شدند

اشکانیان در معماری خویش همانند دیگر ملتها از داشته های گذشتگان شان منفعت بردند و آن‌گاه با ذوق وسلیقه و قریحه خویش به آن مسجد غدیر فلاحی مشهد مؤلفه هایی اضافه کردند و آن را با وضعیت معاش خویش سازگار نمودند.

در معماري آن ها آغاز به تعلیم مدل معماری يوناني و به کارگيري عنصرها آن در معماري خویش پرداختند و آنگاه با رجوع روح خویش باروي به آنها در نيمه دوم زمان اشکاني، به ترکيب اين طریق با طرز هخامنشي پرداختند و آخر و عاقبت خویش تولید کننده جلوه هايي تازه از هنر مدل معماری پارتی شدند که تا اعصار کنوني نيز اثر ها آن در معماري ايرني جلوه گر میباشد.

تا آن جا که برخي اين مسجد بابا غدیر مشهد مدل معماري را به اسم مدل معماری پارتي مي شناسند. اين مدل معماری اهل ایران در زمان پارتي شروع گردیده و در روزگار ساساني به تبلور خاصي رسيده میباشد. ایجاد کرد گنبد ، طاق گهواره ای ، رگچین با سنگ قلوه و پر رنگ کاری دکوری با گچ و بعد از آن به کارگیری از رنگ بر روی گچ و ردیف تو عمل را می قدرت از جلوه های مدل معماری پارتی دانست.

از سایر خصوصیت های معماری و هنر این عصر جابجایی برخی از موادتشکیل دهنده معماری و هنر میباشد که به زمان بیزانس و ساسانی منتقل گردیده مسجد بابا قدرت مشهد است می قدرت ذکر کرد تاریخ معماری طاق دار که در جمهوری اسلامی ایران بسیار دارای شهرت میباشد از عصر اشکانیان استارت گردیده و در عصر ساسانیان تکامل یافته باشد.

عصر حکومت سلطان عباس مسجد غدیر بلوار معلم مشهد صفوی زمان طلایی مدل اصفهانی تحت عنوان “لبریز تزئین ترین” مدل معماری اهل ایران محسوب می‌شود. به حکومت وصال سلسله صفوی در کشور ایران موجب به وجود داخل شدن حکومتی شد که کشور ایران بعداز سلسله ساسانیان به خویش ندیده بود ، مذهب (شیعه) و تشکیلات ناشی از آن سبب ساز شوید که‌این دولت بر کل شئون معاش عموم مسلط شود.

نقطع ی عطف دریافت کردن حیات عقلی شیعه در‌این عصر که همراه با تجمع متفکران و اندیشمندان شیعه در مرکزها عمده آن زمانه به ویژه مسجد غدیر فلاحی مشهد اصفهان و تبادل آراء و ذهن ها آن‌ها میباشد ، عصر جدیدی را در مورد حکمت و فلسفه شیعه به هم پا داشت و جلوه ای از فرهنگ وتمدن را و در‌این مملکت اساس گذاری کرد.

درباره مدل معماری اصفهانی آن را به چهار عصر تقسیم کرده اند که زمان اولیه در طی حکومت صفوی یا این که معماری صفویه مسجد بابا غدیر مشهد را عصر شکوفایی آن می‌دانند. طرحهای هنری اسلامی سیرتکامل ای از طراحیهای سنتی اهل ایران می‌باشند که در زمان زیبایی و ملاحتی که در مسجد بابا قدرت مشهد کاربردهای متنوع و بر سطح اثرها و ابنیه متفاوت دارند.

کاشیهای هفت رنگ
در مکتب غیائیه خرگرد پوششهای مسجد غدیر بلوار معلم مشهد دکوری این نوع تکنیک منحصرا در سردر ورودی و تمامی ایوانها فعالیت گردیده که در اکنون تجدید بنا و مرمت میباشد.

کاشیهای معرق
در مکتب غیاثیه خرگرد به صورت فراوان در باطن تراس برای نماها و ایوانها به عمل رفته میباشد. در طرحهای به فعالیت رفته تنوع متعددی وجود مسجد غدیر فلاحی مشهد داراست و حاکی از آن میباشد که بیشتراز یک گروه تزئین عمل به عمل اشتغال داشته اند.

کاشی های معقلی
در ای بنای تاریخی سطح های تعالی و بزرگ برای اولیه توشه با کاشیکاری معرق و معقلی تزئین یافت. رنگ لعاب کاشی ها اکثر اوقات تایم ها فیروزه ای یا این که مسجد بابا غدیر مشهد آبی‌رنگ سبز بوده و همپا با قطعات انتزاعی درباره‌ی نقش مایه های آرایه ای به فعالیت رفته میباشد.

معمار مکتب غیاثیه خرگرد که بر خشت و تجهیزات بنا ای و دکوری آن احاطه بدون نقص پیدا کرده بود ، تا آن فرصت رنگ را با احتیاط و به طور قطعات کوچکی از کاشی در متن آجربه فعالیت می‌برد، آن چنان که رنگ خاکی خشت کماکان بر نمای سازه حکومت مسجد بابا قدرت مشهد داشت.

بازار اراک یکی بناهای اول شهر اراک میباشد مسجد غدیر بلوار معلم مشهد که مبتنی بر برنامه ای از پیش اندیشیده تاسیس گردیده‌است و برخلاف بازارهای دیگر مسیر آن به طور آزاد و منحنی وجود ندارد، بلکه مسیرها منظم و دارنده تقارن هندسی میباشند.بازار اراک در طول فتحعلی فرمان روا قاجار و بوسیله یوسف خان گرجی در سال ۱۲۲۸ هجری قمری در بافت مرکزی فرمان روا آباد ( اسم قدیم اراک) نهاد مسجد غدیر فلاحی مشهد گذارده شد. راسته بازار با گذرهای زیادی که آن را انقطاع می نماید. این بازار مبتنی بر بافت شطرنجی شهر فرمان روا آباد قدیم را ساخته بود و از بازارهای زیبای کشور ایران به حساب میآید.
طرح و نقشه بازار که عنصر اساسی و ردیف فقرات کالبدی اقتصادی شهر بوده به طور دو راسته سرپوشیده یکدیگر را انقطاع می نموده است.
بازار اراک به مرکزیت چهارسوق، دارنده دو مسیر شمالی جنوبی به ارتفاع ۷۲۰ متر و شرقی غربی به ارتفاع ۲۰۰ متر میباشد.
این بازار دارنده یک شالوده شمالی مسجد بابا غدیر مشهد جنوبی به ارتفاع ۸۵۰ مترو یک مبنا شرقی غربی به ارتفاع ۶۰۰ متر و پهنا ۵ متر بوده میباشد که از چهار جهت به دروازه های قدیم شهر متصل می شد‌ه‌است و اکنون قسمتی از بازارهای شرقی و غربی تخریب گردیده اند.
بر ارتفاع قامت کشیده و بلند بازار، ۲ بازوی عمودی از شرق به غرب در محل تلاقی چهارسوق، با سقف و گنبد مرتفع، بنای چهارراهی بازار را بدون نقص می نماید.
بازار اراک دارنده هشت گذر مسجد بابا قدرت مشهد فرعی میباشد که عمود بر دو گذر مهم تشکیل‌شده اند و به نوعی استراتژیک ترین نقطه شهر در زمانهای قبل بوده میباشد.