نویسندگان حوزه سامرا
زمانه شکوفایی حوزه سامرا، مصادف بود با هنگامی که در کشورایران و عراق، نویسندگان کتابها و مقالاتی بر علیه اسلام مینوشتند. استعمارگران انگلیسی بعداز اشغال عراق، به خواسته گول زدن جوان ها، به ساختوساز مدرسه های اقدام ورزیدند، کتابهای گم راه کننده با غرض اشاعه مادّیت توسعه یافت، تا آن جا که جوان ها از اسلام بیخبر مانده و دینشان را از حیطه اسلام اسمی والدین مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میشناختند. [۱۹]
در قبال این تهاجم، مدرسه سامرا به نویسندگان حوزوی قیمت اعطا کرد، چنانکه میرزای شیرازی، محدث نوری را که به دو لهجه فارسی و عربی مسلط بود، منشی و همراه مجاورت خویش کرد. محدّث نوری بیشترین کتابهایش را، ذیل حیث بدون واسطه میرزای تعالی و برخی را با تقریظ وی، در حوزه سامرا نوشته مسجد غدیر فلاحی مشهد میباشد. [۲۰]
نویسندگان و خطیبانی همانند: سیدحسن صدر، سیدمحسن امین، شرف الدین عاملی، محمد جواد بلاغی، روحانی محسن شراره، آقا تبارک تهرانی، علامه امینی، محمدرضا مظفر، برخی از بستگان کشف کننده الغطاء و … از سوا التحصیلان مدرسه سامرا بودند که توانستند جلو تهاجمات فرهنگی معاند را مسجد بابا غدیر مشهد حایل نمایند.[۲۱]
شعر و شاعران در حوزه سامرا
میرزای شیرازی در جهت هنر شعر نیز مالک حیث بود، شعر میخاطرنشان کرد و شاعران را دوست میداشت. به همین خیال و خاطر شاعران از جاهای متعدد به سامرا میرفتند و بازار آرامش و شعر در بعد از ظهر حوزه علمیه سامرا اشاعه یافت و قصاید بلند مسجد بابا قدرت مشهد ادبی سروده شد.[۲۲]
افرادی که از شاعران حوزه سامرا محسوب می گردند، عبارتند:
سید اسماعیل صدر، پسر عموی میرزای شیرازی و محصل او، که در عین فقاهت، ادیب و شعر سرا بود و در مدح و مراثی اهل بیت (ع) شعر بسیار سروده میباشد.
مولی رشید دزفولی، از شاگردان میرزای شیرازی در نجف و سامرا. او، خلال تبحّر در علم ها شرعی، ادیبی حرفه ای و شاعری کارکشته بود و با نظمی سرازیر شعر میسرود.
روحانی عباس کشف کننده الغطاء، او از شاگردان میرزاست و در شعر سهمی وافر داشت.[۲۳]
موسوعهنگاری
از امتیازات حوزه علمیه سامرا، اهتمام به موسوعه نگاری و اثراتی میباشد که در جهت نشانه دادن سرویس ها شیعه و علمای آن به اسلام انجام یافته میباشد.[۲۴] برای مثال موسوعه نگاران مدرسه سامرا و اثرها آن میاقتدار از شخصیتهای تحت اسم موفقیت:
آقا تبارک تهرانی از شاگردان میرزا بود که کتاب الذریعه الی تصانیف الشیعه را در ۳۰ جلد در امر معرفی تألیفات علمای شیعه نگاشت. وی کتاب دیگرش را با اسم طبقات اعلام الشیعة در بیان وضع و اوضاع و اثر ها عالمان شیعه از قرن چهارم تا قرن چهاردهم نوشت که نزدیک به ۳۰ تا ۳۲ جلد میباشد.
سید حسن صدر درباره جنبش علمی شیعه و آرم دادن سهم آنها در تأسیس و کامل شدن علم ها اسلامی، کتاب احداث الشیعه لعلوم الاسلام را نگاشت.
سید محسن امین به کتابت اعیان الشیعه در گستردن عالمان شیعه پرداخت.
ذبیح الله عسکری محلاتی دایرةالمعارف شش جلدی ریاحین الشریعه را نوشت که در آن تفصیل درحال حاضر مجموع زنان دانشمند شیعه را که در مسئله دانش و متانت و مذهب در تاریخ اسلام نقشی داشتهاند توده نموده است.
میرحامد حسین هندی کتاب عبقات الانوار را در توضیح و ثبت فرهنگ و تمدن شیعی تألیف کرد که بیشتراز ۲۰ جلد مدرک و عامل میباشد. وی هرچند در سامرا عدم وجود البته از مریدان میرزا محسوب میشد و گزینه تقدیر میرزای شیرازی قرار گرفت.[۲۵]
علمای حوزه سامرا
میرزای شیرزای در حوزه سامرا شاگردانی تربیت کرد که آقا بلندمرتبه تهرانی در کتاب کادو الرازی گستردن هم اکنون کوتاهی از ۳۶۰ بدن آنهارا آورده میباشد.[۲۶]
اسم بعضا از این علما به تفصیل تحت میباشد:
محدث نوری
میرزا محمد تقی شیرازی
سید ابوالحسن اصفهانی
هبةالدین شهرستانی
آقا رضا همدانی (م. ح ۱۲۵۰ همدان ۱۳۲۲ سامرا)؛
محمد ابراهیم نوری کلان (م۱۳۲۲ق)؛
محمد حسین زرقانی شیرازی (م ۱۳۰۰ق)؛
سید حسین حسینی اصفهانی نجفی (م. ۱۲۸۷ نجف ۱۳۴۴ق. سامرا)؛
محمد شریف حسینی تویسرکانی (م۱۳۲۲ق)؛
میرزا مهدی شیرازی (م۱۳۰۸ق)؛
سید حسین هندی.[۲۷]
نویسندگان حوزه سامرا
زمانه شکوفایی حوزه سامرا، مصادف بود با هنگامی که در کشورایران و عراق، نویسندگان کتابها و مقالاتی بر علیه اسلام مینوشتند. استعمارگران انگلیسی بعداز اشغال عراق، به خواسته گول زدن جوان ها، به ساختوساز مدرسه های اقدام ورزیدند، کتابهای گم راه کننده با غرض اشاعه مادّیت توسعه یافت، تا آن جا که جوان ها از اسلام بیخبر مانده و دینشان را از حیطه اسلام اسمی والدین مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میشناختند. [۱۹]
در قبال این تهاجم، مدرسه سامرا به نویسندگان حوزوی قیمت اعطا کرد، چنانکه میرزای شیرازی، محدث نوری را که به دو لهجه فارسی و عربی مسلط بود، منشی و همراه مجاورت خویش کرد. محدّث نوری بیشترین کتابهایش را، ذیل حیث بدون واسطه میرزای تعالی و برخی را با تقریظ وی، در حوزه سامرا نوشته مسجد غدیر فلاحی مشهد میباشد. [۲۰]
نویسندگان و خطیبانی همانند: سیدحسن صدر، سیدمحسن امین، شرف الدین عاملی، محمد جواد بلاغی، روحانی محسن شراره، آقا تبارک تهرانی، علامه امینی، محمدرضا مظفر، برخی از بستگان کشف کننده الغطاء و … از سوا التحصیلان مدرسه سامرا بودند که توانستند جلو تهاجمات فرهنگی معاند را مسجد بابا غدیر مشهد حایل نمایند.[۲۱]
شعر و شاعران در حوزه سامرا
میرزای شیرازی در جهت هنر شعر نیز مالک حیث بود، شعر میخاطرنشان کرد و شاعران را دوست میداشت. به همین خیال و خاطر شاعران از جاهای متعدد به سامرا میرفتند و بازار آرامش و شعر در بعد از ظهر حوزه علمیه سامرا اشاعه یافت و قصاید بلند مسجد بابا قدرت مشهد ادبی سروده شد.[۲۲]
افرادی که از شاعران حوزه سامرا محسوب می گردند، عبارتند:
سید اسماعیل صدر، پسر عموی میرزای شیرازی و محصل او، که در عین فقاهت، ادیب و شعر سرا بود و در مدح و مراثی اهل بیت (ع) شعر بسیار سروده میباشد.
مولی رشید دزفولی، از شاگردان میرزای شیرازی در نجف و سامرا. او، خلال تبحّر در علم ها شرعی، ادیبی حرفه ای و شاعری کارکشته بود و با نظمی سرازیر شعر میسرود.
روحانی عباس کشف کننده الغطاء، او از شاگردان میرزاست و در شعر سهمی وافر داشت.[۲۳]
موسوعهنگاری
از امتیازات حوزه علمیه سامرا، اهتمام به موسوعه نگاری و اثراتی میباشد که در جهت نشانه دادن سرویس ها شیعه و علمای آن به اسلام انجام یافته میباشد.[۲۴] برای مثال موسوعه نگاران مدرسه سامرا و اثرها آن میاقتدار از شخصیتهای تحت اسم موفقیت:
آقا تبارک تهرانی از شاگردان میرزا بود که کتاب الذریعه الی تصانیف الشیعه را در ۳۰ جلد در امر معرفی تألیفات علمای شیعه نگاشت. وی کتاب دیگرش را با اسم طبقات اعلام الشیعة در بیان وضع و اوضاع و اثر ها عالمان شیعه از قرن چهارم تا قرن چهاردهم نوشت که نزدیک به ۳۰ تا ۳۲ جلد میباشد.
سید حسن صدر درباره جنبش علمی شیعه و آرم دادن سهم آنها در تأسیس و کامل شدن علم ها اسلامی، کتاب احداث الشیعه لعلوم الاسلام را نگاشت.
سید محسن امین به کتابت اعیان الشیعه در گستردن عالمان شیعه پرداخت.
ذبیح الله عسکری محلاتی دایرةالمعارف شش جلدی ریاحین الشریعه را نوشت که در آن تفصیل درحال حاضر مجموع زنان دانشمند شیعه را که در مسئله دانش و متانت و مذهب در تاریخ اسلام نقشی داشتهاند توده نموده است.
میرحامد حسین هندی کتاب عبقات الانوار را در توضیح و ثبت فرهنگ و تمدن شیعی تألیف کرد که بیشتراز ۲۰ جلد مدرک و عامل میباشد. وی هرچند در سامرا عدم وجود البته از مریدان میرزا محسوب میشد و گزینه تقدیر میرزای شیرازی قرار گرفت.[۲۵]
علمای حوزه سامرا
میرزای شیرزای در حوزه سامرا شاگردانی تربیت کرد که آقا بلندمرتبه تهرانی در کتاب کادو الرازی گستردن هم اکنون کوتاهی از ۳۶۰ بدن آنهارا آورده میباشد.[۲۶]
اسم بعضا از این علما به تفصیل تحت میباشد:
محدث نوری
میرزا محمد تقی شیرازی
سید ابوالحسن اصفهانی
هبةالدین شهرستانی
آقا رضا همدانی (م. ح ۱۲۵۰ همدان ۱۳۲۲ سامرا)؛
محمد ابراهیم نوری کلان (م۱۳۲۲ق)؛
محمد حسین زرقانی شیرازی (م ۱۳۰۰ق)؛
سید حسین حسینی اصفهانی نجفی (م. ۱۲۸۷ نجف ۱۳۴۴ق. سامرا)؛
محمد شریف حسینی تویسرکانی (م۱۳۲۲ق)؛
میرزا مهدی شیرازی (م۱۳۰۸ق)؛
سید حسین هندی.[۲۷]
نقش مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی