به انگلیسی (Hamid Algar) متولد (۱۹۴۰م، ۱۳۱۹ش) در انگلستان، مدرس مطالعات اسلامی و لهجه فارسی در کالج برکلی کالیفرنیا میباشد. قضیه تخصصی الگار تاریخ تشیع در کشورایران (مخصوصاً قرنهای ۱۹ و ۲۰ میلادی) و تصوف (مخصوصاً نقشبندیه و بسط آن در آسیای وسط، هندوستان، کردستان، ترکیه و بالکان) میباشد. الگار ابعاد به آئین اسلام و آنگاه به مذهب تشیع گرویده میباشد. او همینطور اثراتی از متفکران سیاسی شیعه مثلا کتاب ولایت فقید تاثیر امام خمینی و اثراتی از علی شریعتی، مرتضی مطهری، سید محمود طالقانی را به انگلیسی ترجمه کرد. مهمترین تاثیر وی کتاب «آئین و دولت در کشور ایران: نقش علما در عصر قاجار» میباشد که نقطه نهاییطومار دکتری اوست. نوشتههای الگار به گویشهای متعدد عالم ترجمه و منتشر و در مراسمهایی در قم و مشهد از او تجلیل مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد گردیدهاست.
حامد الگار در سال ۱۹۴۰م (۱۳۱۹ش) در انگلستان دیده به جهان گشود. گویشهای فرانسه و آلمانی را در روزگار متوسطه و قبل از ورود به دانشگاه فراگرفت. تحصیلات کارشناسی خویش را در حرفه لهجههای شرقی (فارسی و عربی) در دانش کده ترینیتی کمبریج به نقطه پايان پیروزی و بعد از آن در سال ۱۳۴۰ش با اخذ بورس تحصیلی عازم جمهوری اسلامی ایران و دانش کده طهران شد تا تحصیلات دوران دکتری خویش را دراین کالج بگذراند. ورود او به دانش کده طهران با تظاهرات دانشجوها انقلابی علیه حکومت پهلوی مصادف شد. در ادامه این رویدادها او از علم آموزی در دانش کده طهران صرفحیث کرد و 1 سال را به گردش و مهاجرت به نقاط متفاوت جمهوری اسلامی ایران طی کرد و به گفته خودش هیچ مکان مهمی در کشورایران باقی نماند که به آنجا رمز آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نزد.[۱]
الگار برای طی زمان دکترا به دانش کده کمبریج رجوع و نقطه پایان طوماراش را با مسئله نقش سیاسی علمای شیعه در قرن نوزدهم میلادی نوشت. او استدلال تعیین این زمینه را استارت جنبش انقلاب کشورایران به رهبری امام خمینی در سال ۱۹۶۳م (۱۳۴۲ش) خواند. الگار از سال ۱۹۶۵ (۱۳۴۴) عضو هیات علمی دانش کده برکلی بوده و درین مقطع دروس ادبیات فارسی، تاریخ اسلام، شیعه و عرفان را دراین دانشکده درس دادن مینموده است. بیش تر از صد نوشتهعلمی، ترجمه و تألیف از او به گویشهای انگلیسی، آلمانی، ترکی، فارسی و عربی به چاپ رسیده رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد.[۲]
در مذاکرهای که در سال ۲۰۰۳م با روزنامه کالج برکلی داشته میباشد میگوید عمل خویش را در دانش گاه برکلی آغاز با استیناف و تمرکز بر روی کشور ایران و تاریخ معاصر آن مرزو بوم استارت کرده البته این پژوهش ها به گذر زمان به بخشها و عصرهای تاریخی دیگر نیز بسط پیدا نموده است. همینطور او سفرهای زیادی به کشورهای اسلامی به عنوان مثال کشورایران، ترکیه و افغانستان شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد داشته میباشد
عشق مطالعاتی الگار به تاریخ مذهب در کشورایران و کشورهای اهالی کشور ایران مربوط میباشد. وی یکسری عمل هم در موضوع تاریخ تصوّف به خصوص درباره تاریخ طریقت نقشبندیه اجرا داده و سرگرم تدوین آن مطالب بود که انقلاب اسلامی در کشور ایران آغاز شد و دقت او به مسائل کشورایران و بهخصوص روحانیت در جمهوری اسلامی ایران معطوف شد. او تا به امروز یکسری نوشتهعلمی درباره انقلاب اسلامی نوشته و تیمای از اثر ها امام خمینی و اثراتی از علی شریعتی را به انگلیسی ترجمه نموده است
شرف به اسلام و تشیع
الگار در سخنانی شیعه شدن خویش را فیض شناخت با وضعیت اجتماعی کشور ایران در شروع انقلاب اسلامی و نقش روحانیت شیعه به خصوص امام خمینی در آن اتفاق ها و نیز تفحص کتاب مبانی اعتقادات در اسلام نوشته سید مجتبی موسوی لاری و رای زنی با تالیف کننده این کتاب می داند.[۷]
تأثیرات شیعه شدن حامد الگار به سیرتکاملای بود که جمعای از دانشجو ها و استادان دانش کده نیز شیعه شدند و این شیعه شدن تا حدی بود که الگار در طومارای به موسوی لاری نوشت: «هفتهای نمیگذرد جز این که از آمریکا ایالات متحده به اینجانب خبر می دهند جمعای از روشنفکران با بازرسی کتاب به مذهب تشیع عشق و علاقهمند گردیده و بدان گرویدهاند»
الگار در فصل اولیه این کتاب به مطرح شدن طریقه عالمان درباره اقتدار، سیاست و حکومتهای مو جود پرداخته که در حیث او بر دو شالوده پایدار میباشد: وجوب مخالفت با حاکمیت؛ عدم قصد به دخالت در کارها سیاسی. او تا نقطه نهایی کتاب می کوشد حرکتها و تحولاتی را که عالمان در جهت رویا رویی یا این که همیاری با دولت در آن نقش داشتهاند، در پوسته همین سبک نظری ارائه دهد.[۹]
در فصلهای دوم تا هفتم، به فامیل قاجار از مجال آقامحمدخان تا ناصرالدین فرمانروا و نیز کیفیت ارتباط عالمان با سلاطین قاجار پرداخته، حادثه قتل گریبایدُف را راز استارت عکس العمل آشکار در میان حکومت و عموم میداند. الگار، زمان پادشاهی محمدشاه را استارت معارضه و کشمکش بدون واسطه عالمان با حکومت ذکر مینماید. در فصل هشتم به دو فرقه بابیت و بهائیت میپردازد و مخالفت عالمان با این دو فرقه را خیر از راز دینداری و حمایت از مذهب تشیع، بلکه تنها به منجر محافظت رده و شرایط خودشان آنالیز مینماید.[۱۰]
در فصلهای نهم تا یازدهم، در باب اصلاحات در حکومت و اصلاح گرایان دارای اسم و رسم به دعوا میپردازد. از لحاظ الگار، اصلاحات را عباس میرزا، ولیعهد فتحعلی پادشاه شروع کرد. او امیرکبیر، حسین خان سپهسالار، میرزا ملکم خان ارمنی و سید جمالالدین اسدآبادی را اصلاح گرایانی که هدف ها مشابهی دنبال میکردند، معرفی مینماید. در عین هم اکنون، معترف میباشد که اصلاحات سپهسالار، به صراحت ریشه اروپایی داشت و این مبادرتها، گرچه تقویت دولت بود، برخلاف ذوق عالمان بوده و مسئله سنتی مناسبات در بین دولت و آن ها را دستخوش سر وصدا می کرد.[۱۱]
بعضی انتقادهایی بر کتاب او وارد کردهاند:
مولف، بهاها و هنجارهای جامعه غربی را که در آن معاش مینماید به جامعه کشور ایران تسرّی داده، و ذیل تأثیر فرهنگ و تمدن و القائات خیالی جامعه خویش راجع به حادثه ها تاریخ معاصر کشور ایران، به ارزیابی و داوری مبادرت نموده است.
ازآنجا که تالیف کننده می بایست برای تحلیلهای خویش درباره روحانیت و عالمان شیعه، شواهدی بیان نماید و در متن ها اصیل، شواهدی به دست نیاورده، در چنین موردها از مدارک غربی که به صورت عام از سفرا و سرکنسولها یا این که جاسوسان اروپایی بودهاند، استعمال نموده است؛ امّا زیرا روحانیان شیعه کشور ایران، همواره از معارضان سرسخت اتباع کشورهای غربی و مسیحی بودند و تضارب فی مابین این دو تیم تماما پرنور میباشد، استناد کلان به منابع لاتین و توکل بر بررسیها و داوریهای آنها، نقص جدّی کتاب میباشد.[۱۲]
عدم رعایت اصل بیطرفی و دخالت دادن تعصّبات مذهبی و قومی سبب ساز گردیده تا اصل اعتبار بازرسی او، آیتم پرسش قرار گیرد.
الگار منکر نقش محوری عالمان در نبرد با استبداد و استعمار نمی شود؛ اما می کوشد تا این نقش محوری را تحریف نماید؛ به عبارت دیگر، حسن فعلی عالمان را میپذیرد؛ البته حُسن فاعلی آنهارا قبول ندارد
به انگلیسی (Hamid Algar) متولد (۱۹۴۰م، ۱۳۱۹ش) در انگلستان، مدرس مطالعات اسلامی و لهجه فارسی در کالج برکلی کالیفرنیا میباشد. قضیه تخصصی الگار تاریخ تشیع در کشورایران (مخصوصاً قرنهای ۱۹ و ۲۰ میلادی) و تصوف (مخصوصاً نقشبندیه و بسط آن در آسیای وسط، هندوستان، کردستان، ترکیه و بالکان) میباشد. الگار ابعاد به آئین اسلام و آنگاه به مذهب تشیع گرویده میباشد. او همینطور اثراتی از متفکران سیاسی شیعه مثلا کتاب ولایت فقید تاثیر امام خمینی و اثراتی از علی شریعتی، مرتضی مطهری، سید محمود طالقانی را به انگلیسی ترجمه کرد. مهمترین تاثیر وی کتاب «آئین و دولت در کشور ایران: نقش علما در عصر قاجار» میباشد که نقطه نهاییطومار دکتری اوست. نوشتههای الگار به گویشهای متعدد عالم ترجمه و منتشر و در مراسمهایی در قم و مشهد از او تجلیل مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد گردیدهاست.
حامد الگار در سال ۱۹۴۰م (۱۳۱۹ش) در انگلستان دیده به جهان گشود. گویشهای فرانسه و آلمانی را در روزگار متوسطه و قبل از ورود به دانشگاه فراگرفت. تحصیلات کارشناسی خویش را در حرفه لهجههای شرقی (فارسی و عربی) در دانش کده ترینیتی کمبریج به نقطه پايان پیروزی و بعد از آن در سال ۱۳۴۰ش با اخذ بورس تحصیلی عازم جمهوری اسلامی ایران و دانش کده طهران شد تا تحصیلات دوران دکتری خویش را دراین کالج بگذراند. ورود او به دانش کده طهران با تظاهرات دانشجوها انقلابی علیه حکومت پهلوی مصادف شد. در ادامه این رویدادها او از علم آموزی در دانش کده طهران صرفحیث کرد و 1 سال را به گردش و مهاجرت به نقاط متفاوت جمهوری اسلامی ایران طی کرد و به گفته خودش هیچ مکان مهمی در کشورایران باقی نماند که به آنجا رمز آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نزد.[۱]
الگار برای طی زمان دکترا به دانش کده کمبریج رجوع و نقطه پایان طوماراش را با مسئله نقش سیاسی علمای شیعه در قرن نوزدهم میلادی نوشت. او استدلال تعیین این زمینه را استارت جنبش انقلاب کشورایران به رهبری امام خمینی در سال ۱۹۶۳م (۱۳۴۲ش) خواند. الگار از سال ۱۹۶۵ (۱۳۴۴) عضو هیات علمی دانش کده برکلی بوده و درین مقطع دروس ادبیات فارسی، تاریخ اسلام، شیعه و عرفان را دراین دانشکده درس دادن مینموده است. بیش تر از صد نوشتهعلمی، ترجمه و تألیف از او به گویشهای انگلیسی، آلمانی، ترکی، فارسی و عربی به چاپ رسیده رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میباشد.[۲]
در مذاکرهای که در سال ۲۰۰۳م با روزنامه کالج برکلی داشته میباشد میگوید عمل خویش را در دانش گاه برکلی آغاز با استیناف و تمرکز بر روی کشور ایران و تاریخ معاصر آن مرزو بوم استارت کرده البته این پژوهش ها به گذر زمان به بخشها و عصرهای تاریخی دیگر نیز بسط پیدا نموده است. همینطور او سفرهای زیادی به کشورهای اسلامی به عنوان مثال کشورایران، ترکیه و افغانستان شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد داشته میباشد
عشق مطالعاتی الگار به تاریخ مذهب در کشورایران و کشورهای اهالی کشور ایران مربوط میباشد. وی یکسری عمل هم در موضوع تاریخ تصوّف به خصوص درباره تاریخ طریقت نقشبندیه اجرا داده و سرگرم تدوین آن مطالب بود که انقلاب اسلامی در کشور ایران آغاز شد و دقت او به مسائل کشورایران و بهخصوص روحانیت در جمهوری اسلامی ایران معطوف شد. او تا به امروز یکسری نوشتهعلمی درباره انقلاب اسلامی نوشته و تیمای از اثر ها امام خمینی و اثراتی از علی شریعتی را به انگلیسی ترجمه نموده است
شرف به اسلام و تشیع
الگار در سخنانی شیعه شدن خویش را فیض شناخت با وضعیت اجتماعی کشور ایران در شروع انقلاب اسلامی و نقش روحانیت شیعه به خصوص امام خمینی در آن اتفاق ها و نیز تفحص کتاب مبانی اعتقادات در اسلام نوشته سید مجتبی موسوی لاری و رای زنی با تالیف کننده این کتاب می داند.[۷]
تأثیرات شیعه شدن حامد الگار به سیرتکاملای بود که جمعای از دانشجو ها و استادان دانش کده نیز شیعه شدند و این شیعه شدن تا حدی بود که الگار در طومارای به موسوی لاری نوشت: «هفتهای نمیگذرد جز این که از آمریکا ایالات متحده به اینجانب خبر می دهند جمعای از روشنفکران با بازرسی کتاب به مذهب تشیع عشق و علاقهمند گردیده و بدان گرویدهاند»
الگار در فصل اولیه این کتاب به مطرح شدن طریقه عالمان درباره اقتدار، سیاست و حکومتهای مو جود پرداخته که در حیث او بر دو شالوده پایدار میباشد: وجوب مخالفت با حاکمیت؛ عدم قصد به دخالت در کارها سیاسی. او تا نقطه نهایی کتاب می کوشد حرکتها و تحولاتی را که عالمان در جهت رویا رویی یا این که همیاری با دولت در آن نقش داشتهاند، در پوسته همین سبک نظری ارائه دهد.[۹]
در فصلهای دوم تا هفتم، به فامیل قاجار از مجال آقامحمدخان تا ناصرالدین فرمانروا و نیز کیفیت ارتباط عالمان با سلاطین قاجار پرداخته، حادثه قتل گریبایدُف را راز استارت عکس العمل آشکار در میان حکومت و عموم میداند. الگار، زمان پادشاهی محمدشاه را استارت معارضه و کشمکش بدون واسطه عالمان با حکومت ذکر مینماید. در فصل هشتم به دو فرقه بابیت و بهائیت میپردازد و مخالفت عالمان با این دو فرقه را خیر از راز دینداری و حمایت از مذهب تشیع، بلکه تنها به منجر محافظت رده و شرایط خودشان آنالیز مینماید.[۱۰]
در فصلهای نهم تا یازدهم، در باب اصلاحات در حکومت و اصلاح گرایان دارای اسم و رسم به دعوا میپردازد. از لحاظ الگار، اصلاحات را عباس میرزا، ولیعهد فتحعلی پادشاه شروع کرد. او امیرکبیر، حسین خان سپهسالار، میرزا ملکم خان ارمنی و سید جمالالدین اسدآبادی را اصلاح گرایانی که هدف ها مشابهی دنبال میکردند، معرفی مینماید. در عین هم اکنون، معترف میباشد که اصلاحات سپهسالار، به صراحت ریشه اروپایی داشت و این مبادرتها، گرچه تقویت دولت بود، برخلاف ذوق عالمان بوده و مسئله سنتی مناسبات در بین دولت و آن ها را دستخوش سر وصدا می کرد.[۱۱]
بعضی انتقادهایی بر کتاب او وارد کردهاند:
مولف، بهاها و هنجارهای جامعه غربی را که در آن معاش مینماید به جامعه کشور ایران تسرّی داده، و ذیل تأثیر فرهنگ و تمدن و القائات خیالی جامعه خویش راجع به حادثه ها تاریخ معاصر کشور ایران، به ارزیابی و داوری مبادرت نموده است.
ازآنجا که تالیف کننده می بایست برای تحلیلهای خویش درباره روحانیت و عالمان شیعه، شواهدی بیان نماید و در متن ها اصیل، شواهدی به دست نیاورده، در چنین موردها از مدارک غربی که به صورت عام از سفرا و سرکنسولها یا این که جاسوسان اروپایی بودهاند، استعمال نموده است؛ امّا زیرا روحانیان شیعه کشور ایران، همواره از معارضان سرسخت اتباع کشورهای غربی و مسیحی بودند و تضارب فی مابین این دو تیم تماما پرنور میباشد، استناد کلان به منابع لاتین و توکل بر بررسیها و داوریهای آنها، نقص جدّی کتاب میباشد.[۱۲]
عدم رعایت اصل بیطرفی و دخالت دادن تعصّبات مذهبی و قومی سبب ساز گردیده تا اصل اعتبار بازرسی او، آیتم پرسش قرار گیرد.
الگار منکر نقش محوری عالمان در نبرد با استبداد و استعمار نمی شود؛ اما می کوشد تا این نقش محوری را تحریف نماید؛ به عبارت دیگر، حسن فعلی عالمان را میپذیرد؛ البته حُسن فاعلی آنهارا قبول ندارد
نقش مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی