فرمانروایان ادریسی
ادریس بن عبدالله بن حسن مُثنّیٰ، از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) مؤسس و اولین قاضی ادریسی میباشد. اورا شخصی پسندیده، فاضل، خوشخلق و خوی، عادل، شجاع، بخشنده و شعر سرا تعریف مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کردهاند.[۵۲]
بعد از پیریزی دولت ادریسی و فتوحات اول، هارون خلیفه عباسی حس خطر کرد و شخصی به اسم سلیمان بن جریر، دارای اسم و رسم به شَمّاخ که گفته میگردد از متکلمان زیدی بوده را بهخواسته از فی مابین برداشتن ادریس نزد وی ارسال کرد.[۵۳] شماخ به ادریس مجاورت شد و نزد وی رده بالایی پیدا کرد. وی که در جلسات به نقل فضائل اهلبیت(ع) میپرداخت و بر امامت ادریس احتجاج میکرد، یک روز در خلا راشد، ادریس را مسموم و فراروگریز آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کرد.[۵۴]
بعداز کشتهشدن ادریس، دور اندیشی و آگاهی راشد غلام وی حکومت نوپای ادریسی را از هلاکت نجات بخشید. راشد بزرگان و رجال را توده کرد و به آنان سفارش اعطا کرد تا فرصت زایمان همسر ادریس حوصله نمایند و در حالتیکه فرزند پسر بود، با وی بیعت نمایند و در حالتیکه دختر بود، یک نفر را از در بین خویش گزینش رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نمایند
. بعد از آنکه مشخص و معلوم شد فرزند ادریس پسر میباشد، اورا به اسم پدرش اسمگذاری کردند و راشد ذمه دار تربیت وی شد، به وی فقه و حدیث و جنگاوری یادگرفت و در یازدهسالگی برای وی بیعت گرفت.[۵۵] ادریس دوم در هفدهسالگی، مستقلاً حکومت شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد را در مشت گرفت.[۵۶]
در کل، سیزده قاضی و امام ادریسی حکومت کردند که از این تعداد، نُه نفر مرتبط با عصرٔ ابتدا و چهار نفر حاکمان زمان دوم بودند که به فاطمیان یا این که امویان خراج میدادند:[۵۷]
ادریس نخستین
ادریس دوم
محمدبن ادریس (المُنتَصِر)
علی بن محمد بن ادریس
یحیی (نخستین) بن محمد
یحیی(دوم) بن یحیی
علی بن قدمت بن ادریس
یحیی (سوم) المقدام
یحیی (چهارم)
حسن الحجام
قاسم بن محمد
ابوالعیش احمد بن قاسم
حسن بن قاسم گنون
نبو
حکومت ادریسیان
امام علی
امام حسن مجتبی
حسن مثنی
عبدالله محض
ادریس نخستین
(مؤسس ادریسیان)
ادریس دوم
قاسم محمد منتصر قدمت
محمد یحیی سوم علی نخستین یحیی اولیه ادریس علی دوم
حسن الحجام ابراهیم یحیی دوم یحیی چهارم
قاسم گنون
حسن ابوالعیش احمد
مناسبات سیاسی ادریسیان
خوارج یک کدام از دولتهای هم محلی ادریسیان بودند که به دلایل عقیدتی و سیاسی، ارتباط ها پرتنشی با آنها داشتند. ادریس دوم با خوارج بهشدت واکنش کرد و فرزندش نیز با آن ها ارتباط ها تیرهای داشت.[۵۸] مبارزه فی مابین خوارج و ادریسیان تا نقطه نهایی زمانٔ نخستین حکومت ادریسی ادامه داشت و یک توشه، در زمانٔ علی بن قدمت بن ادریس به تصرف نصیبهایی از پایتخت ادریسیان سبب شد.[۵۹]
رابطه ها آلادریس با همسایگان اُمَاو خویش نیز بر پایه دشمنی میچرخید. اما در عهد و پیمان ابوالعیش احمد بن قاسم، از حاکمان ادریسی عصرٔ دوم، آن ها در زمرهٔ دوستان اُمَویان درآمدند.[۶۰]
فرمانروایان ادریسی
ادریس بن عبدالله بن حسن مُثنّیٰ، از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) مؤسس و اولین قاضی ادریسی میباشد. اورا شخصی پسندیده، فاضل، خوشخلق و خوی، عادل، شجاع، بخشنده و شعر سرا تعریف مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کردهاند.[۵۲]
بعد از پیریزی دولت ادریسی و فتوحات اول، هارون خلیفه عباسی حس خطر کرد و شخصی به اسم سلیمان بن جریر، دارای اسم و رسم به شَمّاخ که گفته میگردد از متکلمان زیدی بوده را بهخواسته از فی مابین برداشتن ادریس نزد وی ارسال کرد.[۵۳] شماخ به ادریس مجاورت شد و نزد وی رده بالایی پیدا کرد. وی که در جلسات به نقل فضائل اهلبیت(ع) میپرداخت و بر امامت ادریس احتجاج میکرد، یک روز در خلا راشد، ادریس را مسموم و فراروگریز آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کرد.[۵۴]
بعداز کشتهشدن ادریس، دور اندیشی و آگاهی راشد غلام وی حکومت نوپای ادریسی را از هلاکت نجات بخشید. راشد بزرگان و رجال را توده کرد و به آنان سفارش اعطا کرد تا فرصت زایمان همسر ادریس حوصله نمایند و در حالتیکه فرزند پسر بود، با وی بیعت نمایند و در حالتیکه دختر بود، یک نفر را از در بین خویش گزینش رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نمایند
. بعد از آنکه مشخص و معلوم شد فرزند ادریس پسر میباشد، اورا به اسم پدرش اسمگذاری کردند و راشد ذمه دار تربیت وی شد، به وی فقه و حدیث و جنگاوری یادگرفت و در یازدهسالگی برای وی بیعت گرفت.[۵۵] ادریس دوم در هفدهسالگی، مستقلاً حکومت شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد را در مشت گرفت.[۵۶]
در کل، سیزده قاضی و امام ادریسی حکومت کردند که از این تعداد، نُه نفر مرتبط با عصرٔ ابتدا و چهار نفر حاکمان زمان دوم بودند که به فاطمیان یا این که امویان خراج میدادند:[۵۷]
ادریس نخستین
ادریس دوم
محمدبن ادریس (المُنتَصِر)
علی بن محمد بن ادریس
یحیی (نخستین) بن محمد
یحیی(دوم) بن یحیی
علی بن قدمت بن ادریس
یحیی (سوم) المقدام
یحیی (چهارم)
حسن الحجام
قاسم بن محمد
ابوالعیش احمد بن قاسم
حسن بن قاسم گنون
نبو
حکومت ادریسیان
امام علی
امام حسن مجتبی
حسن مثنی
عبدالله محض
ادریس نخستین
(مؤسس ادریسیان)
ادریس دوم
قاسم محمد منتصر قدمت
محمد یحیی سوم علی نخستین یحیی اولیه ادریس علی دوم
حسن الحجام ابراهیم یحیی دوم یحیی چهارم
قاسم گنون
حسن ابوالعیش احمد
مناسبات سیاسی ادریسیان
خوارج یک کدام از دولتهای هم محلی ادریسیان بودند که به دلایل عقیدتی و سیاسی، ارتباط ها پرتنشی با آنها داشتند. ادریس دوم با خوارج بهشدت واکنش کرد و فرزندش نیز با آن ها ارتباط ها تیرهای داشت.[۵۸] مبارزه فی مابین خوارج و ادریسیان تا نقطه نهایی زمانٔ نخستین حکومت ادریسی ادامه داشت و یک توشه، در زمانٔ علی بن قدمت بن ادریس به تصرف نصیبهایی از پایتخت ادریسیان سبب شد.[۵۹]
رابطه ها آلادریس با همسایگان اُمَاو خویش نیز بر پایه دشمنی میچرخید. اما در عهد و پیمان ابوالعیش احمد بن قاسم، از حاکمان ادریسی عصرٔ دوم، آن ها در زمرهٔ دوستان اُمَویان درآمدند.[۶۰]

نقش مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی