میرزا حسنعلی تهرانی، عالم و دانا قرن چهاردهم قمری، که بعد از کامل شدن دروس خویش در شهرهای طهران، نجف و سامرا و سودگیری علمی از محضر علمایی همانند میرزای شیرازی، محل عمل علمی و تبلیغی خویش را مشهد قرار اعطا کرد. او از شاگردان خاص میرزای شیرازی بود و در کنار اشتغال به علم آموزی، مکتب وی در سامرا را اداره مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میکرد.
به دنیاآمدن و تحصیلات
میرزا حسنعلی تهرانی در طهران متولد شد،[۱] ولی از تاریخ تولدش اطلاعی در چنگ وجود ندارد. بعد از گذراندن دروس مقدمات و سطح های حوزه، یاور استادش ملاعلی دماوندی و همدرسش سید عزیزالله تهرانی به نجف [۲] و بعد از تعدادی سال به سامرا رفت و از شاگردان خاص میرزای شیرازی مسجد غدیر فلاحی مشهد شد.
شغل علمی و تبلیغی
تهرانی بعداز نیل به مرتبه اجتهاد در طی زندگانی میرزا، در حوزه به درس دادن سطح های بهتر پرداخت. همینطور تصدی کارها مکتب میرزای شیرازی را در سامرا، در حین حیات میرزا، به ذمه داشت.[۳] وی در ۱۳۱۴ق. از عتبات به طهران برگشت، البته ناسازگاری وی با عناصر حکومت قاجار موجب شد که به مشهد برود.[۴] او در مشهد به درس دادن فقه و اصو ل مسجد بابا غدیر مشهد پرداخت.
شاگردان
در گفت و گوهای وی اکثری از فضلا و مدرّسان حوزه علمیه مشهد حاضر میشدند.[۵]
برخی از شاگردان او این افراد بودند:
سیدحسین موسوی مشهور به ادیب بجنوردی
محمدعلی فاضل خراسانی
علی اکبر نوغانی
سید محمدباقر رضوی[۶]
سید محمد تقی استاد رضوی مؤلف کتاب شجره طیبّه؛ او از استادش اذن داستان هم داشته میباشد.[۷]
تهرانی از مقبولیت عامه بهره مند بود و در کنار درس و مشاجره ، امام جماعت مسجد مسجد بابا قدرت مشهد گوهرشاد بود.[۸]
وفات
او در ۴ رمضان سال ۱۳۲۵ق در مشهد درگذشت[۹] و در صُفه قوام شیرازی در بقعه امام رضا(ع) به خاک ودیعت شد.[۱۰]
تالیفات
منتخبی از رساله عملیه فارسی وحید بهبهانی مشهور به مَتاجِر که به لهجه عربی و با فتاوی میرزای شیرازی بر طبق بود.[۱۱]
تقریرات درس میرزای شیرازی که تحریری از نخستین «بیع» تا انتها «خیارات» میباشد.[۱۲]
رسالة فی الکبائر، درباره گناهان کبیره که احتمالا از اثر ها اوست.[۱۳]
پانویس
امین، اعیان الشیعه، رسیدگی حسن امین،ج ۵، ص ۲۱۴.
آقابزرگ طهرانی، الذریعه، ۱۴۰۸ق،ج ۴، ص ۳۷۹.
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعه، ج ۱، عهد ۱، ص ۴۵۴ـ ۴۵۵؛آقابزرگ طهرانی ۱۳۶۲ ش ، ص ۱۳۱.
گلپایگانی، ص ۳۳۰.
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعه، ج ۱، عهد ۱، ص ۴۵۵
استاد رضوی؛ ۱۲۷۰ـ۱۳۴۲
معلم، ص ۲۴۹، ۳۰۲، ۳۰۸؛ فاضل خراسانی، پیشگفتار آشتیانی، ص۶۷؛ امین، ج۹، ص۱۸۵.
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعه، ج ۱، عهدوپیمان ۱، ص ۴۵۵.
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعه، ج ۱، قول ۱، ص ۴۵۵.
مؤتمن، ص ۴۲۶.
آقابزرگ طهرانی، الذریعه،۱۴۰۸ق، ج ۱۹، ص ۵۹.
آقابزرگ طهرانی، الذریعه، ۱۴۰۸ق،ج ۴، ص ۳۷۶.
فاضل، نشریه دانش گاه الهیات و معارف اسلامی مشهد،۱۳۷۵ش.ج ۲، ص ۸۹۵.
منابع
آقابزرگ طهرانی،محمدمحسن، الذریعه الی تصانیف الشیعه، چاپ علی نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.
آقابزرگ طهرانی،محمدمحسن، طبقات اعلام الشیعه، جزء ۱: نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، مشهد، ۱۴۰۴ق.
امین، محسن، اعیان الشیعه.
فاضل خراسانی، محمدعلی، «تفصیل دعاء العرفه» ، نشریه دانشگاه الهیات و معارف اسلامی مشهد، ش ۲۶ـ۲۷، فصل بهار و فصلتابستان ۱۳۵۷.
گلپایگانی، محمد، علمای والا شیعه از کلینی تا خمینی، قم، ۱۳۶۴ش.
استاد، عبدالرحمان بن نصراللّه، تاریخ علماء خراسان، چاپ محمدباقر ساعدی خراسانی، مشهد ۱۳۴۱ش.
مؤتمن، علی، راهنما، یا این که، تاریخ و تعریف دربار ولایتمدار رضوی (ع) ، طهران ۱۳۴۸ ش.
لینک و پیوند به خارج
میرزا حسنعلی تهرانی، عالم و دانا قرن چهاردهم قمری، که بعد از کامل شدن دروس خویش در شهرهای طهران، نجف و سامرا و سودگیری علمی از محضر علمایی همانند میرزای شیرازی، محل عمل علمی و تبلیغی خویش را مشهد قرار اعطا کرد. او از شاگردان خاص میرزای شیرازی بود و در کنار اشتغال به علم آموزی، مکتب وی در سامرا را اداره مسجد غدیر بلوار معلم مشهد میکرد.
به دنیاآمدن و تحصیلات
میرزا حسنعلی تهرانی در طهران متولد شد،[۱] ولی از تاریخ تولدش اطلاعی در چنگ وجود ندارد. بعد از گذراندن دروس مقدمات و سطح های حوزه، یاور استادش ملاعلی دماوندی و همدرسش سید عزیزالله تهرانی به نجف [۲] و بعد از تعدادی سال به سامرا رفت و از شاگردان خاص میرزای شیرازی مسجد غدیر فلاحی مشهد شد.
شغل علمی و تبلیغی
تهرانی بعداز نیل به مرتبه اجتهاد در طی زندگانی میرزا، در حوزه به درس دادن سطح های بهتر پرداخت. همینطور تصدی کارها مکتب میرزای شیرازی را در سامرا، در حین حیات میرزا، به ذمه داشت.[۳] وی در ۱۳۱۴ق. از عتبات به طهران برگشت، البته ناسازگاری وی با عناصر حکومت قاجار موجب شد که به مشهد برود.[۴] او در مشهد به درس دادن فقه و اصو ل مسجد بابا غدیر مشهد پرداخت.
شاگردان
در گفت و گوهای وی اکثری از فضلا و مدرّسان حوزه علمیه مشهد حاضر میشدند.[۵]
برخی از شاگردان او این افراد بودند:
سیدحسین موسوی مشهور به ادیب بجنوردی
محمدعلی فاضل خراسانی
علی اکبر نوغانی
سید محمدباقر رضوی[۶]
سید محمد تقی استاد رضوی مؤلف کتاب شجره طیبّه؛ او از استادش اذن داستان هم داشته میباشد.[۷]
تهرانی از مقبولیت عامه بهره مند بود و در کنار درس و مشاجره ، امام جماعت مسجد مسجد بابا قدرت مشهد گوهرشاد بود.[۸]
وفات
او در ۴ رمضان سال ۱۳۲۵ق در مشهد درگذشت[۹] و در صُفه قوام شیرازی در بقعه امام رضا(ع) به خاک ودیعت شد.[۱۰]
تالیفات
منتخبی از رساله عملیه فارسی وحید بهبهانی مشهور به مَتاجِر که به لهجه عربی و با فتاوی میرزای شیرازی بر طبق بود.[۱۱]
تقریرات درس میرزای شیرازی که تحریری از نخستین «بیع» تا انتها «خیارات» میباشد.[۱۲]
رسالة فی الکبائر، درباره گناهان کبیره که احتمالا از اثر ها اوست.[۱۳]
پانویس
امین، اعیان الشیعه، رسیدگی حسن امین،ج ۵، ص ۲۱۴.
آقابزرگ طهرانی، الذریعه، ۱۴۰۸ق،ج ۴، ص ۳۷۹.
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعه، ج ۱، عهد ۱، ص ۴۵۴ـ ۴۵۵؛آقابزرگ طهرانی ۱۳۶۲ ش ، ص ۱۳۱.
گلپایگانی، ص ۳۳۰.
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعه، ج ۱، عهد ۱، ص ۴۵۵
استاد رضوی؛ ۱۲۷۰ـ۱۳۴۲
معلم، ص ۲۴۹، ۳۰۲، ۳۰۸؛ فاضل خراسانی، پیشگفتار آشتیانی، ص۶۷؛ امین، ج۹، ص۱۸۵.
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعه، ج ۱، عهدوپیمان ۱، ص ۴۵۵.
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعه، ج ۱، قول ۱، ص ۴۵۵.
مؤتمن، ص ۴۲۶.
آقابزرگ طهرانی، الذریعه،۱۴۰۸ق، ج ۱۹، ص ۵۹.
آقابزرگ طهرانی، الذریعه، ۱۴۰۸ق،ج ۴، ص ۳۷۶.
فاضل، نشریه دانش گاه الهیات و معارف اسلامی مشهد،۱۳۷۵ش.ج ۲، ص ۸۹۵.
منابع
آقابزرگ طهرانی،محمدمحسن، الذریعه الی تصانیف الشیعه، چاپ علی نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.
آقابزرگ طهرانی،محمدمحسن، طبقات اعلام الشیعه، جزء ۱: نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، مشهد، ۱۴۰۴ق.
امین، محسن، اعیان الشیعه.
فاضل خراسانی، محمدعلی، «تفصیل دعاء العرفه» ، نشریه دانشگاه الهیات و معارف اسلامی مشهد، ش ۲۶ـ۲۷، فصل بهار و فصلتابستان ۱۳۵۷.
گلپایگانی، محمد، علمای والا شیعه از کلینی تا خمینی، قم، ۱۳۶۴ش.
استاد، عبدالرحمان بن نصراللّه، تاریخ علماء خراسان، چاپ محمدباقر ساعدی خراسانی، مشهد ۱۳۴۱ش.
مؤتمن، علی، راهنما، یا این که، تاریخ و تعریف دربار ولایتمدار رضوی (ع) ، طهران ۱۳۴۸ ش.
لینک و پیوند به خارج
نقش مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی