مجلدات
تصویری از جلد دوم کتاب خیرات حسان
جلد اولیه کتاب، بعداز سرآغازٔ مؤلف با گستردن درحال حاضر «آمنه بنت وهب» شروع گردیده و با گستردن حالا «ریطه» خاتمه یافته و پایین آن[۹] با تفصیل درحال حاضر «آمنه» شروع گردیده و به گستردن حالا «ریاودورویی عقیلیه» مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ختم گردیده است.
بنابر یادداشت مؤلف در جلد دوم، او ورژنای از جلد نخستین آن را برای محمد فرضی نبی و او از تحقیقٔ کتاب اظهار انبساط و امتنان آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نموده است.
متن ترکی مکتوب خیالی و ترجمهٔ فارسی آن ابتدا مجلد دوم[۱۰] نوشته شده و در ادامه آن سایرٔ تذکره با ترجمهٔ وضع «زائری» ادامه یافته و با ترجمه «فاضله انصاریه» به انتها رسیده میباشد. بعد از آن مؤلف با تیتر «تذییل و اعتذار»، از اینکه گستردن درحال حاضر بخش اعظمی از زنان را نیاورده، پوزش مراد و وعده داده میباشد که ذیلی نسبتاً کامل در خاتمهٔ کتاب، بهاین فرمان تخصیص دهد[۱۱] خلال آنکه گستردن هم اکنون یک سری بدن از وی را در نقطه نهایی جلد دوم، رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد آورده میباشد.
تحت جلد دوم،[۱۲] با گستردن درحال حاضر «شکوه السلطنه» استارت و به گستردن حالا «ظفرخانم» ختم گردیده است. بنابر یادداشت مؤلف با تیتر اخطار[۱۳] نشر جلد نخستین با اقبال همگانی مواجه گردیدهاست. معدودی نیز بهدنبال «انکار کتاب» بودهاند، ولی مؤلف خردهگیریهای آنهارا جواب گفته و به ثابت مداقه عمل خویش شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد پرداخته میباشد.
متکی بودن السطنه نخست جلد سوم ص۳ تفصیل وضع حضرت فاطمه(س) را به کتاب ها احادیث و روایات ارجاع داده میباشد. جلد سوم با ترجمهٔ اکنون «فاطمه بنت الحسین» استارت گردیده و با ترجمه «یهب الله الحبشیة» نقطه پايان یافته و در پی آن تکملهای دربارهٔ برخی حکایات از زنان شعر سرا و اشعار آن ها آمده و آنگاه تفصیل هم اکنون «مریمخانم» و «فاطمه پاد شاه خانم»، دختر و نوادهٔ قائم منزلت فراهانی، نیز بر کتاب افزوده گردیدهاست.[۱۴]
شمار مدخلها
شمار مدخلهای خیرات حسان در متن جلد نخستین؛ از «الف» تا «ر» ۳۸۰ و در زیر آن ۴۶، در متن جلد دوم؛ از «ز» تا «ف» ۲۶۰ و زیر آن ۷، در متن جلد سوم؛ از «ف» تا «ی» ۲۳۲ و در افزودهٔ آن ۲؛ جمعاً ۹۲۷ میباشد که بنابه شمارش دستچین معانی[۱۵] به صورت کلی ۳جلد صرفا تفصیل هم اکنون ۵۲ شعر سرا فارسیگوی آمده و بعضا از آنان نیز مکرر میباشد. تفصیل حالا حضرت سکینه بنت حسین علیهالسلام، کاملترین گستردن هم اکنون این تذکره میباشد.
خصوصیتهای نگارشی
سرآغازٔ کتاب به نثری جاری، مسجع و آمیخته با نظم فارسی و عربی مندرج میباشد.
در متن کتاب نیز کم و زیاد سجع چشم میگردد. گستردندرحال حاضر زنان شعر سرا با مثالهای شعر فارسی، عربی یا این که ترکی وی یار میباشد.
مؤلف، ضمنا اوضاع بانوان اهل دانش، به مناسبت، اشعاری آورده و در لابهلای متن، حکایت و توضیح لغت، معنای شعر، فواید تاریخی، گستردن مسائل دینی و اکثری داده ها جانبی دیگر بنابه مناسبت مکان داده گردیده است.
مؤلف برخی از مطالب عربی مثلا دو خطبهٔ حضرت زینب(س)[۱۶] و اکثری از اشعار عربی[۱۷]، را به فارسی ترجمه نموده است.
بعضی از پژوهشگران با اعتنا بدین که همسر اعتمادالسلطنه، عزت ملک خانم ملقب به اشرفالسلطنه در تألیف این کتاب دست بلندی داشته به ویژه که زندگینامه مسلمان ها غیر اهل ایران، ترجمه از ترکی کتاب "مشاهیر النساء" نوشته محمد خیالی افندی میباشد و اشرف السلطنه ترکی استانبولی میدانسته میباشد.وی افزون بر این یک سری کتاب دیگر اعتمادالسلطنه به ویژه تاثیر ماندگارش "خبر نامه خاطرات اعتمادالسلطنه" را پاکنویس و بازنویسی نموده است.۲۸ ساله بود کتاب سه جلدی "خیرات حسان" را که زندگینامه زنان پررنگ اهل ایران، هندی، عرب و رخنه در دنیا اسلام میباشد، برای چاپ مهیا کرد.[۱۸]
ترتیب کتاب
مدخلهای خیرات حسان با ترتیب الفبا، هر کلام در یک فصل، تهیه و تنظیم گردیده، به غیر از «آمنه بنت وهب» که حیث به شرافت مادری نبی اکرم ابتدا کتاب[۱۹]و مقدم بر تمامیٔ اسمهای دیگر آمده میباشد. همینطور مدخلهای حروف «ب» و «پ» با یکدیگر آمیخته گردیده است.
مجلدات
تصویری از جلد دوم کتاب خیرات حسان
جلد اولیه کتاب، بعداز سرآغازٔ مؤلف با گستردن درحال حاضر «آمنه بنت وهب» شروع گردیده و با گستردن حالا «ریطه» خاتمه یافته و پایین آن[۹] با تفصیل درحال حاضر «آمنه» شروع گردیده و به گستردن حالا «ریاودورویی عقیلیه» مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ختم گردیده است.
بنابر یادداشت مؤلف در جلد دوم، او ورژنای از جلد نخستین آن را برای محمد فرضی نبی و او از تحقیقٔ کتاب اظهار انبساط و امتنان آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نموده است.
متن ترکی مکتوب خیالی و ترجمهٔ فارسی آن ابتدا مجلد دوم[۱۰] نوشته شده و در ادامه آن سایرٔ تذکره با ترجمهٔ وضع «زائری» ادامه یافته و با ترجمه «فاضله انصاریه» به انتها رسیده میباشد. بعد از آن مؤلف با تیتر «تذییل و اعتذار»، از اینکه گستردن درحال حاضر بخش اعظمی از زنان را نیاورده، پوزش مراد و وعده داده میباشد که ذیلی نسبتاً کامل در خاتمهٔ کتاب، بهاین فرمان تخصیص دهد[۱۱] خلال آنکه گستردن هم اکنون یک سری بدن از وی را در نقطه نهایی جلد دوم، رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد آورده میباشد.
تحت جلد دوم،[۱۲] با گستردن درحال حاضر «شکوه السلطنه» استارت و به گستردن حالا «ظفرخانم» ختم گردیده است. بنابر یادداشت مؤلف با تیتر اخطار[۱۳] نشر جلد نخستین با اقبال همگانی مواجه گردیدهاست. معدودی نیز بهدنبال «انکار کتاب» بودهاند، ولی مؤلف خردهگیریهای آنهارا جواب گفته و به ثابت مداقه عمل خویش شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد پرداخته میباشد.
متکی بودن السطنه نخست جلد سوم ص۳ تفصیل وضع حضرت فاطمه(س) را به کتاب ها احادیث و روایات ارجاع داده میباشد. جلد سوم با ترجمهٔ اکنون «فاطمه بنت الحسین» استارت گردیده و با ترجمه «یهب الله الحبشیة» نقطه پايان یافته و در پی آن تکملهای دربارهٔ برخی حکایات از زنان شعر سرا و اشعار آن ها آمده و آنگاه تفصیل هم اکنون «مریمخانم» و «فاطمه پاد شاه خانم»، دختر و نوادهٔ قائم منزلت فراهانی، نیز بر کتاب افزوده گردیدهاست.[۱۴]
شمار مدخلها
شمار مدخلهای خیرات حسان در متن جلد نخستین؛ از «الف» تا «ر» ۳۸۰ و در زیر آن ۴۶، در متن جلد دوم؛ از «ز» تا «ف» ۲۶۰ و زیر آن ۷، در متن جلد سوم؛ از «ف» تا «ی» ۲۳۲ و در افزودهٔ آن ۲؛ جمعاً ۹۲۷ میباشد که بنابه شمارش دستچین معانی[۱۵] به صورت کلی ۳جلد صرفا تفصیل هم اکنون ۵۲ شعر سرا فارسیگوی آمده و بعضا از آنان نیز مکرر میباشد. تفصیل حالا حضرت سکینه بنت حسین علیهالسلام، کاملترین گستردن هم اکنون این تذکره میباشد.
خصوصیتهای نگارشی
سرآغازٔ کتاب به نثری جاری، مسجع و آمیخته با نظم فارسی و عربی مندرج میباشد.
در متن کتاب نیز کم و زیاد سجع چشم میگردد. گستردندرحال حاضر زنان شعر سرا با مثالهای شعر فارسی، عربی یا این که ترکی وی یار میباشد.
مؤلف، ضمنا اوضاع بانوان اهل دانش، به مناسبت، اشعاری آورده و در لابهلای متن، حکایت و توضیح لغت، معنای شعر، فواید تاریخی، گستردن مسائل دینی و اکثری داده ها جانبی دیگر بنابه مناسبت مکان داده گردیده است.
مؤلف برخی از مطالب عربی مثلا دو خطبهٔ حضرت زینب(س)[۱۶] و اکثری از اشعار عربی[۱۷]، را به فارسی ترجمه نموده است.
بعضی از پژوهشگران با اعتنا بدین که همسر اعتمادالسلطنه، عزت ملک خانم ملقب به اشرفالسلطنه در تألیف این کتاب دست بلندی داشته به ویژه که زندگینامه مسلمان ها غیر اهل ایران، ترجمه از ترکی کتاب "مشاهیر النساء" نوشته محمد خیالی افندی میباشد و اشرف السلطنه ترکی استانبولی میدانسته میباشد.وی افزون بر این یک سری کتاب دیگر اعتمادالسلطنه به ویژه تاثیر ماندگارش "خبر نامه خاطرات اعتمادالسلطنه" را پاکنویس و بازنویسی نموده است.۲۸ ساله بود کتاب سه جلدی "خیرات حسان" را که زندگینامه زنان پررنگ اهل ایران، هندی، عرب و رخنه در دنیا اسلام میباشد، برای چاپ مهیا کرد.[۱۸]
ترتیب کتاب
مدخلهای خیرات حسان با ترتیب الفبا، هر کلام در یک فصل، تهیه و تنظیم گردیده، به غیر از «آمنه بنت وهب» که حیث به شرافت مادری نبی اکرم ابتدا کتاب[۱۹]و مقدم بر تمامیٔ اسمهای دیگر آمده میباشد. همینطور مدخلهای حروف «ب» و «پ» با یکدیگر آمیخته گردیده است.

نقش مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی