ری
ری، از شهرهای مذهبی و زیارتی جمهوری اسلامی ایران که از روزگار باستان تا قرن ششم هجری، مقام مذهبی و سیاسی داشته میباشد؛ این شهر پایتخت مذهبی زرتشتیان، پایتخت تابستانی اشکانیان و عاقبت در بعدازظهر اسلامی، پایتخت آل بویه و سلجوقیان بوده و بعد از آن، کم کم از عنایت آن کم شده میباشد. ری امروزه به جهت وجود بقعه عبدالعظیم حسنی در آن، گزینه اعتنا میباشد. عالمان شیعه، سیاستمداران و رخهای ادبی و هنری اکثری در شهر ری دفن گردیدهاند؛ برای مثال روحانی صدوق، محمدرضا مهدوی کنی، آیت الله کاشانی، جلال آل احمد و ناصرالدین مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد پاد شاه قاجار.
خلال حمله مغولان به شهر ری و ویرانی آن، تنوع فراوان مذهبی و تولید زد خورد بین مذهبها متفاوت، از دلایل افول ری نقل شده میباشد. این شهر در جریان نهضت مشروطه یک توشه دیگر التفات یافت، ولی هرگز به منزلت قبلی خویش بازنگشت. شهرستان ری که یکیاز شهرستانهای استان طهران به حساب میآید، ۲۸ امامزاده، ۴۱۸ مسجد و ۷۲ توکل و حسینیه دارااست. مدرسه های علمیه مختلفی از پیشین دراین شهر فعال بودهاند و امروزه نیز خلال یک سری حوزه علمیه، برخی دانش کدهها به عنوان مثال دانش کده علم ها حدیث، دراین شهر چشم آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میگردد.
عمر و اسامی تاریخی
ری، از قدیمیترین شهرهای باستانی کشورایران میباشد[۱] که قدمتش به قرن هفتم قبل از ولادت مسیح میرسد و در کتابهای مقدس زرتشتیان، از آن با اسم «رَغه» حافظه گردیده[۲] و در بعضا منابع، زادگاه زرتشت و مادرش دانسته شدهاست.[۳] از زمانه هخامنشی یک کدام از نقاط آباد و اساسی جمهوری اسلامی ایران بوده و در قرنها نخستین اسلام هم از مهمترین مرکزها جمعیتی و سیاسی بوده و دورانها پایتخت سلسله آل بویه رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد و سلجوقیان.[۴]
اسم ری در کتیبه بیستون که از داریوش میراث، «رَگا» نام برده میباشد.[۵] این شهر در طی خلفای عباسی، محمدیه خوانده شد؛ چراکه محمد، یا این که به عبارتی مهدی عباسی که در حین ولیعهدی خود بومی ری بود، دست به تجدید ایجاد کرد شهر زد و بعداز آن این شهر محمدیه اسم گرفت، البته بعد از عصر عباسی مجدد ری شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد خوانده شد.[۶]
جهانگردان و تاریخنگاران فراوانی در قرنهای متعدد، درباره ری مطالبی نگاشتهاند: مثلا ابن دانا در سده سوم هجری، ری را عروس زمین و چهارراه عالم و رینگ اتصال خراسان و گرگان و عراق و طبرستان دانسته میباشد[۷]؛ احمد بن جیهانی در قرن پنجم، نوشته میباشد که از عراق تا نیشابور، شهری بزرگتر از ری نبوده میباشد[۸]؛ حمدالله مستوفی در قرن هشتم هجری در کتاب نزهة القلوب، ری را اُمّ البلاد کشور ایران خوانده و گفته میباشد کهاین شهر را به جهت قدمتش، روحانی البلاد می دانند.[۹]
در طول قاجاریه و پهلوی اولیه، به ری، زاویه مقدسه گفته میشد و در ۲۵ فروددین ماه ۱۳۱۷ش ابلاغ قانونی شد که بهاین شهر، اسم تاریخی آن، ری، گفته خواهد شد.[۱۰]
شهرستان ری، از شهرستانهای استان طهران در کشور ایران، بر پایه ی داده ها راءس داده های عددی کشور ایران، در سال ۱۳۹۰ش بیشتراز ۳۰۰ هزار نفر جمعیت داشته[۱۱] و جمعیت شهرنشین آن، پاره ای بیشتراز ۱۰۰ هزار نفر بوده میباشد.[۱۲]
ورود اسلام و تشیع
منابع گوناگون تاریخی، ورود اسلام به ری را در عصر خلافت قدمت بن خطاب و منابع معدودی، در طول خلیفه سوم دانستهاند[۱۳]؛ یعنی در بین سالهای ۱۸ تا ۲۴ هجری.[۱۴] در منابع متعدد، هفت بدن مثلا قرظة بن کعب انصاری، فاتح ری خوانده گردیدهاند. بعضی از تحلیلگران، منشأ اختلاف درباره اسم فاتحان ری را تسلیمنشدن یکباره عموم ری دانستهاند.[۱۵]
مداقه تاریخی و سیاسی
شهر ری، در حین تاریخ، عنایت فراوانی داشته و از قرن دوم قبل از به دنیا آمدن، پایتخت تابستانی اشکانیان بوده میباشد.[۱۶] در زمانه هخامنشی، از نقاط آباد و اساسی کشور ایران بوده و در قرنها اول اسلام هم از والاترین مرکز ها سکونت و همینطور از پررنگترین اماکن سیاسی میهن کشورایران محسوب میشدهاست.[۱۷] پایتختی ری در سلسله آل بویه و پایتختی در برخی عصرهای پادشاهی سلجوقیان، حاکی از عنایت ری در تاریخ زمان اسلامی میباشد.[۱۸]
مهدی عباسی که ولیعهد منصور، خلیفه عباسی بود، بومی ری شد و عملکردهای وی برای آباد کردن شهر ری چنان بود که بعضا اورا بانی ری دانستهاند.[۱۹] برخی منابع حتی مدعا گردیدهاند که در طول مهدی عباسی، سه هزار مسجد در ری ساخته شد که از سوی پژوهشگران اغراقآمیز خوانده شدهاست.[۲۰] وی دیواری دور و اطراف شهر تشکیل داد که ۱۲ هزار گام بود و شهر را پیشرفت اعطا کرد.[۲۱] مهدی عباسی همینطور مسجد کاملی در شهر ری تشکیل داد.[۲۲] هادی و هارون دو فرزند مهدی که بعد ها خلیفه شدند، نیز در ری متولد شدند.[۲۳] در نزدیکی قرن سوم هجری، خراج ری برای دستگاه خلافت، بالاترین رقم میان بخشها دیگر، یعنی ده هزار درهم بوده میباشد.[۲۴]
ری در قرن چهارم هجری از ناحیه توان خلافت عباسی بیرون و آل بویه بر آن قاضی شد.[۲۵] رکن الدوله و بهاءالدوله از شاهان آل بویه، به ایجاد کرد و تعمیر ساختمانها پرداختند.[۲۶] مالک بن عباد هم کتابخانه بزرگی در ری ایجاد کرد که بنابر نقل منابع تاریخی، کتابهای آن را چهار هزار شتر جابجا میکردهاند.[۲۷] شهر ری در روزگار آل بویه، به پایتخت فرهنگ و تمدن شیعی تبدیل شد و عالمان و فقیهان اکثری در آن پرورش کردند.[۲۸]
ری در سال ۲۳۴ق به تصرف سلجوقیان درآمد. طغرل بیک سلجوقی، شهر را آباد تشکیل داد و مسجد کاملی در آن ایجاد کرد که به اسم خویش وی جهانی شد. ساختمان بلند طغرل، از بقایای بقعهای میباشد که طغرل سلجوقی در آن دفن گردیده و بعداز وی نیز بعضی از شاهان سلجوقی برای مثال تتش بن الب ارسلان و طغرل بن الب ارسلان در آن دفن شدند و به دخمه طغرل و نقارهمنزل ری جهانی شد.[۲۹]
ری
ری، از شهرهای مذهبی و زیارتی جمهوری اسلامی ایران که از روزگار باستان تا قرن ششم هجری، مقام مذهبی و سیاسی داشته میباشد؛ این شهر پایتخت مذهبی زرتشتیان، پایتخت تابستانی اشکانیان و عاقبت در بعدازظهر اسلامی، پایتخت آل بویه و سلجوقیان بوده و بعد از آن، کم کم از عنایت آن کم شده میباشد. ری امروزه به جهت وجود بقعه عبدالعظیم حسنی در آن، گزینه اعتنا میباشد. عالمان شیعه، سیاستمداران و رخهای ادبی و هنری اکثری در شهر ری دفن گردیدهاند؛ برای مثال روحانی صدوق، محمدرضا مهدوی کنی، آیت الله کاشانی، جلال آل احمد و ناصرالدین مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد پاد شاه قاجار.
خلال حمله مغولان به شهر ری و ویرانی آن، تنوع فراوان مذهبی و تولید زد خورد بین مذهبها متفاوت، از دلایل افول ری نقل شده میباشد. این شهر در جریان نهضت مشروطه یک توشه دیگر التفات یافت، ولی هرگز به منزلت قبلی خویش بازنگشت. شهرستان ری که یکیاز شهرستانهای استان طهران به حساب میآید، ۲۸ امامزاده، ۴۱۸ مسجد و ۷۲ توکل و حسینیه دارااست. مدرسه های علمیه مختلفی از پیشین دراین شهر فعال بودهاند و امروزه نیز خلال یک سری حوزه علمیه، برخی دانش کدهها به عنوان مثال دانش کده علم ها حدیث، دراین شهر چشم آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میگردد.
عمر و اسامی تاریخی
ری، از قدیمیترین شهرهای باستانی کشورایران میباشد[۱] که قدمتش به قرن هفتم قبل از ولادت مسیح میرسد و در کتابهای مقدس زرتشتیان، از آن با اسم «رَغه» حافظه گردیده[۲] و در بعضا منابع، زادگاه زرتشت و مادرش دانسته شدهاست.[۳] از زمانه هخامنشی یک کدام از نقاط آباد و اساسی جمهوری اسلامی ایران بوده و در قرنها نخستین اسلام هم از مهمترین مرکزها جمعیتی و سیاسی بوده و دورانها پایتخت سلسله آل بویه رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد و سلجوقیان.[۴]
اسم ری در کتیبه بیستون که از داریوش میراث، «رَگا» نام برده میباشد.[۵] این شهر در طی خلفای عباسی، محمدیه خوانده شد؛ چراکه محمد، یا این که به عبارتی مهدی عباسی که در حین ولیعهدی خود بومی ری بود، دست به تجدید ایجاد کرد شهر زد و بعداز آن این شهر محمدیه اسم گرفت، البته بعد از عصر عباسی مجدد ری شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد خوانده شد.[۶]
جهانگردان و تاریخنگاران فراوانی در قرنهای متعدد، درباره ری مطالبی نگاشتهاند: مثلا ابن دانا در سده سوم هجری، ری را عروس زمین و چهارراه عالم و رینگ اتصال خراسان و گرگان و عراق و طبرستان دانسته میباشد[۷]؛ احمد بن جیهانی در قرن پنجم، نوشته میباشد که از عراق تا نیشابور، شهری بزرگتر از ری نبوده میباشد[۸]؛ حمدالله مستوفی در قرن هشتم هجری در کتاب نزهة القلوب، ری را اُمّ البلاد کشور ایران خوانده و گفته میباشد کهاین شهر را به جهت قدمتش، روحانی البلاد می دانند.[۹]
در طول قاجاریه و پهلوی اولیه، به ری، زاویه مقدسه گفته میشد و در ۲۵ فروددین ماه ۱۳۱۷ش ابلاغ قانونی شد که بهاین شهر، اسم تاریخی آن، ری، گفته خواهد شد.[۱۰]
شهرستان ری، از شهرستانهای استان طهران در کشور ایران، بر پایه ی داده ها راءس داده های عددی کشور ایران، در سال ۱۳۹۰ش بیشتراز ۳۰۰ هزار نفر جمعیت داشته[۱۱] و جمعیت شهرنشین آن، پاره ای بیشتراز ۱۰۰ هزار نفر بوده میباشد.[۱۲]
ورود اسلام و تشیع
منابع گوناگون تاریخی، ورود اسلام به ری را در عصر خلافت قدمت بن خطاب و منابع معدودی، در طول خلیفه سوم دانستهاند[۱۳]؛ یعنی در بین سالهای ۱۸ تا ۲۴ هجری.[۱۴] در منابع متعدد، هفت بدن مثلا قرظة بن کعب انصاری، فاتح ری خوانده گردیدهاند. بعضی از تحلیلگران، منشأ اختلاف درباره اسم فاتحان ری را تسلیمنشدن یکباره عموم ری دانستهاند.[۱۵]
مداقه تاریخی و سیاسی
شهر ری، در حین تاریخ، عنایت فراوانی داشته و از قرن دوم قبل از به دنیا آمدن، پایتخت تابستانی اشکانیان بوده میباشد.[۱۶] در زمانه هخامنشی، از نقاط آباد و اساسی کشور ایران بوده و در قرنها اول اسلام هم از والاترین مرکز ها سکونت و همینطور از پررنگترین اماکن سیاسی میهن کشورایران محسوب میشدهاست.[۱۷] پایتختی ری در سلسله آل بویه و پایتختی در برخی عصرهای پادشاهی سلجوقیان، حاکی از عنایت ری در تاریخ زمان اسلامی میباشد.[۱۸]
مهدی عباسی که ولیعهد منصور، خلیفه عباسی بود، بومی ری شد و عملکردهای وی برای آباد کردن شهر ری چنان بود که بعضا اورا بانی ری دانستهاند.[۱۹] برخی منابع حتی مدعا گردیدهاند که در طول مهدی عباسی، سه هزار مسجد در ری ساخته شد که از سوی پژوهشگران اغراقآمیز خوانده شدهاست.[۲۰] وی دیواری دور و اطراف شهر تشکیل داد که ۱۲ هزار گام بود و شهر را پیشرفت اعطا کرد.[۲۱] مهدی عباسی همینطور مسجد کاملی در شهر ری تشکیل داد.[۲۲] هادی و هارون دو فرزند مهدی که بعد ها خلیفه شدند، نیز در ری متولد شدند.[۲۳] در نزدیکی قرن سوم هجری، خراج ری برای دستگاه خلافت، بالاترین رقم میان بخشها دیگر، یعنی ده هزار درهم بوده میباشد.[۲۴]
ری در قرن چهارم هجری از ناحیه توان خلافت عباسی بیرون و آل بویه بر آن قاضی شد.[۲۵] رکن الدوله و بهاءالدوله از شاهان آل بویه، به ایجاد کرد و تعمیر ساختمانها پرداختند.[۲۶] مالک بن عباد هم کتابخانه بزرگی در ری ایجاد کرد که بنابر نقل منابع تاریخی، کتابهای آن را چهار هزار شتر جابجا میکردهاند.[۲۷] شهر ری در روزگار آل بویه، به پایتخت فرهنگ و تمدن شیعی تبدیل شد و عالمان و فقیهان اکثری در آن پرورش کردند.[۲۸]
ری در سال ۲۳۴ق به تصرف سلجوقیان درآمد. طغرل بیک سلجوقی، شهر را آباد تشکیل داد و مسجد کاملی در آن ایجاد کرد که به اسم خویش وی جهانی شد. ساختمان بلند طغرل، از بقایای بقعهای میباشد که طغرل سلجوقی در آن دفن گردیده و بعداز وی نیز بعضی از شاهان سلجوقی برای مثال تتش بن الب ارسلان و طغرل بن الب ارسلان در آن دفن شدند و به دخمه طغرل و نقارهمنزل ری جهانی شد.[۲۹]
نقش مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی