بهترین مرجع مسجد غدیر باباعلی مشهد

سلیمان بن صرد خزاعی

سلیمان بن صُرَد بن جون خُزاعی(شهیدشدن ۶۵ق) رهبر قیام توابین و از بزرگان کوفه، صحابی حضرت محمد(ص) و از شیعه‌ها امام علی(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) بود. سلیمان بن صرد در برخی نبرد‌ها در رکاب امیرمؤمنان(ع) جنگید. او در زمان امام حسن(ع) با صلح امام حسن با معاویه مخالف بود. اول طومار‌های کوفیان به امام حسین(ع) به رهبری وی نوشته شد، با این حالا خویش وی در جنگ کربلا حضور نداشت. مورخان، دلایل مختلفی برای عدم حضور سلیمان در اتفاق کربلا مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد برشمرده‌اند.

بعداز شهید شدن حسین بن علی(ع)، رهبری قیام توابین را در سال ۶۵ قمری بر ذمه داشت. این قیام به خونخواهی امام حسین(ع) صورت گرفت و سلیمان در آن به شهید آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد شدن رسید.

معاش‌طومار
سلیمان بن صرد در مکه چشم به جهان گشود. در منابع تاریخی هر یک سری به تاریخ مجال به دنیا آمدن او اشاره نشده میباشد، البته زیرا آورده شده که او در هنگام شهید شدن در سال ۶۵ق، ۹۳ ساله بوده،[۱] می‌اقتدار اعلام کرد او پنج سال پیش از بعثت به عالم آمده میباشد. اسم پدرش «‌جون‌» بود و در نسبتش به خویشاوندان خزاعه هیچ اختلافی وجود رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ندارد.[۲]

اسم او در بعد از ظهر نا‌آگاهی «‌یسار‌» بود که فرستاده(ص) نامش را بعد از مسلمان شدن به «‌سلیمان‌» تغییر و تحول اعطا کرد. لقب او را «‌ابو مُطَرّف‌» شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد گفته‌اند.[۳]

شیعه و اهل‌سنت او‌را ستوده‌اند. او پیرمردی نیک، عبادت کننده، فاضل و دارنده مکانت و رده ویژه در بین قبیله خود بود و فامیل خزاعه از وی اطاعت میکرد.[۴] [۵]

ملازمت و همراهی با نبی(ص)
فضل و ادب بن شاذان او را از تابعین می داند و منابع اهل سنت او را از اصحاب نبی(ص) به شمار آورده‌اند. روضه خوان طوسی نیز او را در شمار اصحاب فرستاده بیان نموده است[۶] آیت الله خوئی گفته میباشد احتمالا روضه خوان طوسی این حرف را از کتاب ها اهل‌سنت گرفته باشد.[۷]

ملازمت با علی(ع)
بعداز تأسیس شهر کوفه در طول خلیفه دوم، سلیمان بن صرد جزو اولی افرادی بود که در‌این شهر سکنی گزید و در محله خُزاعه سکونت کرد.[۸] سلیمان، با خلافت امام علی(ع) به یار اکثری از بزرگان شیعه با وی بیعت کرد.[۹] سازه بر طومار‌ای که از سوی امیرمؤمنان(ع) برای وی مندرج، او نماینده امام(ع) در حوزه‌ جبل بوده میباشد.[۱۰] وی در نزاع‌های امام علی(ع) کمپانی کرد و در مبارزه صفین در رکاب امام(ع) جنگید و فرماندهی میمنه سپاه را بر ذمه گرفت.[۱۱] درین نزاع، «‌حوشَب‌» سرور یمانیان در سپاه معاویه با چاقو وی از پای درآمد.[۱۲]

بعضا گفته‌اند سلیمان در نزاع جمل کمپانی نکرد و علی(ع) او‌را شماتت کرد.[۱۳] هرچند این مقاله در کتاب ها تاریخی در گیر شک و تردید گردیده، ولی خویی احتمال داده میباشد که عدم کمپانی او یا این که به خیال فرمان امیر المومنین بوده و یا این که عذری موجه داشته میباشد.[۱۴]

اعتراض به صلح امام حسن (ع)
گزارش مورّخان، حکایت از دیدار سلیمان با امام حسن(ع) بعد از جریان صلح با معاویه داراست که او با انکار این بیعت، به امام(ع) اعتراض می‌نماید.[۱۵] امام حسن(ع) در پاسخ او می گوید: شما شیعه و دوستدار ما میباشید... پروردگار گواه میباشد آن چه اینجانب ایفا دادم در جهت مراقبت خون‌هاست. پس راضی به قضای خداوند باشید.[۱۶] او در دیداری با امام حسین(ع) نیز، این مسأله را عرضه می دارد و امام(ع) بر پایبندی به صلح تا مرگ معاویه تأکید می‌نماید.[۱۷]

عصر امام حسین(ع)
طومار به حسین بن علی(ع)
پیرو مرگ معاویه و عدم بیعت حسین بن علی(ع) با یزید، شیعه ها در خانه سلیمان بن صرد اجتماع کردند و برای بیعت با امام حسین(ع) به او دو طومار نوشتند.[۱۸] سلیمان درین دیدار اعلام‌کرد: معاویه به نابودی رسیده و حسین به سوی مکه رهسپار گردیده‌است؛ شما شیعه ها وی و درپی بابا وی می‌باشید؛ پس اورا امداد رسانید و با دشمنانش بجنگید.[۱۹]

عدم حضور در اتفاق عاشورا
نوشته‌ی علمیٔ مهم: رخداد عاشورا
سلیمان در رخداد عاشورا حضور نداشت. درباره انگیزه حاضر نشدن وی در کربلا گزارش‌های صریحی در منابع تاریخی نیست و گمانه‌های متفاوتی از سوی نویسندگان و محققان مطرح گردیده است. برخی بر آنند که سلیمان همپا با توده دیگری از بزرگان شیعه به فرمان عبیدالله بن زیاد زندانی گردیده بود، البته در منابع تاریخی گزارشی در‌این باب نیست.[۲۰]

بعضا دیگر از محققان با اشاره به در اختیار گرفتن و تحقیق شدیدی که ابن زیاد بر کوفیان و نیز بر شیوه های خروج از کوفه ایفا کرده بود، قابلیت حضور سلیمان بن صرد و دیگر شیعه ها کوفه را در کربلا غیر ممکن دانسته‌اند[۲۱] با این حالا بعضی دیگر با اشاره به تعداد اندکی از شیعه ها که خویش را به کربلا رسانده و به امام پیوستند، این برهان را قانع‌کننده نمی‌دانند.[۲۲] [۲۳]

دسته دیگری از دانشمندان، سستی کوفیان مثلا سلیمان بن صرد، را برهان مهم نپیوستن آن‌ها به امام حسین در کربلا دانسته‌اند. اعتراف سلیمان و بقیه کوفیان به گناهشان در امداد نکردن امام و فعال‌ساز‌ی قیام توابین از دلایل تقویت این لحاظ میباشد.[۲۴] [۲۵]

بر این پایه برخی نویسندگان، سلیمان بن صرد و بقیه کوفیان را شیعیانی متزلزل و با رفتاری دوگانه دانسته‌اند.[۲۶] همینطور این حیث را با عنوان کردن سوابق مخالفت سلیمان بن صرد با امام علی(ع) و امام حسن(ع) تقویت می‌نمایند.[۲۷] بعضی از منابع سابق نیز به روحیه شکاک و تردیدهای سلیمان بن صرد در ماجرای عاشورا اشاره کرده‌اند.[۲۸]

رهبری توابین
نوشته‌ی علمیٔ مهم: قیام توابین
او بعداز رخداد عاشورا، رهبری گروهی موسوم به توابین را عهده دار شد که در سال ۶۵ق بر علیه سپاه قدمت بن سعد و خونخواهی سیدالشهدا قیام کردند.[۲۹] به‌گفته ابن نما حلی او‌لین هر که در کوفه قیام کرد، سلیمان بن صرد خزاعی بود.[۳۰]

شهیدشدن
وی در قیام توابین و در مبارزه با لشکر شام در ناحیه «‌عین الوَجایگاه‌» با نیزه یزید بن حصین به شهید شدن رسید. گویند که هنگام مرگ بیان کرد: به خدای کعبه رستگار شدم.[۳۱] او هنگام شهیدشدن ۹۳ سال داشت.[۳۲] امام علی(ع) در مبارزه صفین به سلیمان فرموده بود: تو از اشخاصی هستی که منتظر شهید شدن به راز می برند و هیچ گاه در عهد خود تغییری نمی‌دهند.[۳۳]

بیان شده که سلیمان در فقید رؤیا، خدیجه کبری، فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) را می‌بیند و خدیجه به وی می گوید:‌ای سلیمان! معبود ممنون تو و برادرانت میباشد و تمامی شما در روز قیامت با ما می باشید

سلیمان بن صرد خزاعی

سلیمان بن صُرَد بن جون خُزاعی(شهیدشدن ۶۵ق) رهبر قیام توابین و از بزرگان کوفه، صحابی حضرت محمد(ص) و از شیعه‌ها امام علی(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) بود. سلیمان بن صرد در برخی نبرد‌ها در رکاب امیرمؤمنان(ع) جنگید. او در زمان امام حسن(ع) با صلح امام حسن با معاویه مخالف بود. اول طومار‌های کوفیان به امام حسین(ع) به رهبری وی نوشته شد، با این حالا خویش وی در جنگ کربلا حضور نداشت. مورخان، دلایل مختلفی برای عدم حضور سلیمان در اتفاق کربلا مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد برشمرده‌اند.

بعداز شهید شدن حسین بن علی(ع)، رهبری قیام توابین را در سال ۶۵ قمری بر ذمه داشت. این قیام به خونخواهی امام حسین(ع) صورت گرفت و سلیمان در آن به شهید آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد شدن رسید.

معاش‌طومار
سلیمان بن صرد در مکه چشم به جهان گشود. در منابع تاریخی هر یک سری به تاریخ مجال به دنیا آمدن او اشاره نشده میباشد، البته زیرا آورده شده که او در هنگام شهید شدن در سال ۶۵ق، ۹۳ ساله بوده،[۱] می‌اقتدار اعلام کرد او پنج سال پیش از بعثت به عالم آمده میباشد. اسم پدرش «‌جون‌» بود و در نسبتش به خویشاوندان خزاعه هیچ اختلافی وجود رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد ندارد.[۲]

اسم او در بعد از ظهر نا‌آگاهی «‌یسار‌» بود که فرستاده(ص) نامش را بعد از مسلمان شدن به «‌سلیمان‌» تغییر و تحول اعطا کرد. لقب او را «‌ابو مُطَرّف‌» شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد گفته‌اند.[۳]

شیعه و اهل‌سنت او‌را ستوده‌اند. او پیرمردی نیک، عبادت کننده، فاضل و دارنده مکانت و رده ویژه در بین قبیله خود بود و فامیل خزاعه از وی اطاعت میکرد.[۴] [۵]

ملازمت و همراهی با نبی(ص)
فضل و ادب بن شاذان او را از تابعین می داند و منابع اهل سنت او را از اصحاب نبی(ص) به شمار آورده‌اند. روضه خوان طوسی نیز او را در شمار اصحاب فرستاده بیان نموده است[۶] آیت الله خوئی گفته میباشد احتمالا روضه خوان طوسی این حرف را از کتاب ها اهل‌سنت گرفته باشد.[۷]

ملازمت با علی(ع)
بعداز تأسیس شهر کوفه در طول خلیفه دوم، سلیمان بن صرد جزو اولی افرادی بود که در‌این شهر سکنی گزید و در محله خُزاعه سکونت کرد.[۸] سلیمان، با خلافت امام علی(ع) به یار اکثری از بزرگان شیعه با وی بیعت کرد.[۹] سازه بر طومار‌ای که از سوی امیرمؤمنان(ع) برای وی مندرج، او نماینده امام(ع) در حوزه‌ جبل بوده میباشد.[۱۰] وی در نزاع‌های امام علی(ع) کمپانی کرد و در مبارزه صفین در رکاب امام(ع) جنگید و فرماندهی میمنه سپاه را بر ذمه گرفت.[۱۱] درین نزاع، «‌حوشَب‌» سرور یمانیان در سپاه معاویه با چاقو وی از پای درآمد.[۱۲]

بعضا گفته‌اند سلیمان در نزاع جمل کمپانی نکرد و علی(ع) او‌را شماتت کرد.[۱۳] هرچند این مقاله در کتاب ها تاریخی در گیر شک و تردید گردیده، ولی خویی احتمال داده میباشد که عدم کمپانی او یا این که به خیال فرمان امیر المومنین بوده و یا این که عذری موجه داشته میباشد.[۱۴]

اعتراض به صلح امام حسن (ع)
گزارش مورّخان، حکایت از دیدار سلیمان با امام حسن(ع) بعد از جریان صلح با معاویه داراست که او با انکار این بیعت، به امام(ع) اعتراض می‌نماید.[۱۵] امام حسن(ع) در پاسخ او می گوید: شما شیعه و دوستدار ما میباشید... پروردگار گواه میباشد آن چه اینجانب ایفا دادم در جهت مراقبت خون‌هاست. پس راضی به قضای خداوند باشید.[۱۶] او در دیداری با امام حسین(ع) نیز، این مسأله را عرضه می دارد و امام(ع) بر پایبندی به صلح تا مرگ معاویه تأکید می‌نماید.[۱۷]

عصر امام حسین(ع)
طومار به حسین بن علی(ع)
پیرو مرگ معاویه و عدم بیعت حسین بن علی(ع) با یزید، شیعه ها در خانه سلیمان بن صرد اجتماع کردند و برای بیعت با امام حسین(ع) به او دو طومار نوشتند.[۱۸] سلیمان درین دیدار اعلام‌کرد: معاویه به نابودی رسیده و حسین به سوی مکه رهسپار گردیده‌است؛ شما شیعه ها وی و درپی بابا وی می‌باشید؛ پس اورا امداد رسانید و با دشمنانش بجنگید.[۱۹]

عدم حضور در اتفاق عاشورا
نوشته‌ی علمیٔ مهم: رخداد عاشورا
سلیمان در رخداد عاشورا حضور نداشت. درباره انگیزه حاضر نشدن وی در کربلا گزارش‌های صریحی در منابع تاریخی نیست و گمانه‌های متفاوتی از سوی نویسندگان و محققان مطرح گردیده است. برخی بر آنند که سلیمان همپا با توده دیگری از بزرگان شیعه به فرمان عبیدالله بن زیاد زندانی گردیده بود، البته در منابع تاریخی گزارشی در‌این باب نیست.[۲۰]

بعضا دیگر از محققان با اشاره به در اختیار گرفتن و تحقیق شدیدی که ابن زیاد بر کوفیان و نیز بر شیوه های خروج از کوفه ایفا کرده بود، قابلیت حضور سلیمان بن صرد و دیگر شیعه ها کوفه را در کربلا غیر ممکن دانسته‌اند[۲۱] با این حالا بعضی دیگر با اشاره به تعداد اندکی از شیعه ها که خویش را به کربلا رسانده و به امام پیوستند، این برهان را قانع‌کننده نمی‌دانند.[۲۲] [۲۳]

دسته دیگری از دانشمندان، سستی کوفیان مثلا سلیمان بن صرد، را برهان مهم نپیوستن آن‌ها به امام حسین در کربلا دانسته‌اند. اعتراف سلیمان و بقیه کوفیان به گناهشان در امداد نکردن امام و فعال‌ساز‌ی قیام توابین از دلایل تقویت این لحاظ میباشد.[۲۴] [۲۵]

بر این پایه برخی نویسندگان، سلیمان بن صرد و بقیه کوفیان را شیعیانی متزلزل و با رفتاری دوگانه دانسته‌اند.[۲۶] همینطور این حیث را با عنوان کردن سوابق مخالفت سلیمان بن صرد با امام علی(ع) و امام حسن(ع) تقویت می‌نمایند.[۲۷] بعضی از منابع سابق نیز به روحیه شکاک و تردیدهای سلیمان بن صرد در ماجرای عاشورا اشاره کرده‌اند.[۲۸]

رهبری توابین
نوشته‌ی علمیٔ مهم: قیام توابین
او بعداز رخداد عاشورا، رهبری گروهی موسوم به توابین را عهده دار شد که در سال ۶۵ق بر علیه سپاه قدمت بن سعد و خونخواهی سیدالشهدا قیام کردند.[۲۹] به‌گفته ابن نما حلی او‌لین هر که در کوفه قیام کرد، سلیمان بن صرد خزاعی بود.[۳۰]

شهیدشدن
وی در قیام توابین و در مبارزه با لشکر شام در ناحیه «‌عین الوَجایگاه‌» با نیزه یزید بن حصین به شهید شدن رسید. گویند که هنگام مرگ بیان کرد: به خدای کعبه رستگار شدم.[۳۱] او هنگام شهیدشدن ۹۳ سال داشت.[۳۲] امام علی(ع) در مبارزه صفین به سلیمان فرموده بود: تو از اشخاصی هستی که منتظر شهید شدن به راز می برند و هیچ گاه در عهد خود تغییری نمی‌دهند.[۳۳]

بیان شده که سلیمان در فقید رؤیا، خدیجه کبری، فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) را می‌بیند و خدیجه به وی می گوید:‌ای سلیمان! معبود ممنون تو و برادرانت میباشد و تمامی شما در روز قیامت با ما می باشید