خداوند میفرماید چیزی را که شما انفاق میکنید، من عوض آن را میدهم:
)وَمَا أَنفَقْتُم مِّن شَیْءٍ فَهُوَ یُخْلِفُهُ وَهُوَ خَیْرُ الرَّازِقِینَ(؛ [9]« و هر چیزی را که در راه او انفاق کنید، عوض آن را میدهد و او بهترین روزی دهندگان است».
پرهیزکاران، انفاق کردن را کم شدن مال نمیدانند ، بلکه غنیمت میشمارند، ولی مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کسانی که از معارف قرآن بهرهای ندارند و از سویی به دنیا علاقهمند هستند، انفاق کردن را غرامت میدانند.
برای اینکه اهمیت مسئله انفاق روشن شود ، خدای سبحان برای تشویق انسانها فرمود که من شخصاً صدقه را میگیرم؛ همچنان که در بخش زکات ، به رسولش امر کرد که از اموالشان صدقه بگیر تا مالشان پاک گردد و شخص نیز پاک شود[10] چون تا زمانی که اشخاص پاک نشوند ، نمیتوانند از قرآن بهره بگیرند: «آیا نمی دانند که تنها خداوند ، توبه را از بندگانش میپذیرد و صدقات را میگیرد و خداوند ، توبه پذیر و مهربان است».[11] وقتی که مؤمن صدقه میدهد، درمرحله اول به دست خدا میرسد و روایات در این زمینه بسیار است. آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد
انفاق مایه رشد آدمی است؛ همچنان که قرآن می فرماید: «مثل کسانی که اموال خود را در راه خدا انفاق میکنند، همانند بذری است که هفت خوشه برویاند و در هر خوشه ای یکصد دانه باشد» که مجموعاً از یک دانه هفتصد دانه بر میخیزد. تازه پاداش آنها منحصر به این نیست، بلکه: «خداوند آن را برای هر کس بخواهد (و شایستگی در آنها و انفاق آنها را از نظر نیت و اخلاص و کیفیت و کمیت ببیند)، دو یا چند برابر می کند» و این همه پاداش از سوی رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد خدا عجیب نیست؛ «چرا که او (از نظر رحمت و قدرت) وسیع و از همه چیز آگاه است».[12]
در روایتی از امام باقر(ع) میخوانیم که به حسین بن ایمنی فرمود: «ای حسین! بخشش کن و به عوض آن از جانب خدا یقین داشته باش. پس همانا زن و مردی به بخشش در راه رضای خدا بخل شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نورزند، جز آنکه چند برابر آن را در راه غضب خدا صرف خواهد کرد»[13] و حضرت صادق(ع) به فرزند خود محمّد فرمود: «نمی دانی هر چیزی کلیدی دارد، کلید روزی صدقه است».[14]
درباره اینکه انفاق سبب آمرزش میشود، در روایتی آمده است: «هفت کس هستند که خداوند آنها را در سایه لطف خود قرار میدهد، در روزی که سایهای جز سایه او نیست: پیشوای دادگر، و جوانی که در بندگی پروردگار پرورش مییابد، و کسی که قلب او با سجده پیوسته است، و کسانی که یکدیگر را برای خدا دوست دارند و با محبت گردهم آیند و متفرق شوند، و کسی که زن زیبای صاحب مقامی او را به گناه دعوت کند و او بگوید من از خدا میترسم، و کسی که انفاق نهانی میکند به طوری که دست راست او از انفاقی که دست چپ او کرده، آگاه نمیگردد، و کسی که در تنهایی به یاد خدا میافتد و قطره اشکی از گوشه های چشم او سرازیر میشود».[15]
با این دیدها و هدفها و دانشها و بینشهاست که انفاق ضریب میگیرد، بهرههایی زیاد، از کارهای کم، سر میکشد، که عمل با این دیدها و این نیتها رقم میخورد.[16]
این انفاق در این شکل و وسعت، نیازمند زیربنا و اساس و انگیزه نیرومندی است که بتواند این همه بار را تحمل کند و بر سر بگیرد.
فواید انفاق
انفاق، مانع هلاکت اجتماع است. (بقره/195)
سبب زیادی مال میشود. (بقره/261)
سبب جایگزینی مال میشود.(سباء/39)
روح فداکاری در انسان ایجاد میکند. (بقره/272)
باعث آمرزش گناهان و فزونی مال است. (بقره/268)
خداوند به انفاق انسانها آگاه است. (آلعمران/92)
آنچه در راه خداوند انفاق شده، پس داده میشود. (انفال/60)
باعث تقرّب به خداوند است. (توبه/99)
انفاق نزد پروردگار ثبت میشود. (توبه/121)
نفس را تزکیه میکند. (توبه/103)
انگیزههای انفاق
انفاق زیربناها و انگیزههایی میتواند داشته باشد. بعضیها حاتم صفت آفریده شدهاند و بخشنده سرشتاند این طبیعت و فطرت آنهاست. انسانهایی هستند که از این سرشت و طینت و فطرت برخوردار نیستند، اما روحیه مهربان و قابل انعطافی دارند. عده دیگر در خلوت، سخاوتی و بخششی ندارند، اما آنجا که سخاوتمندانی بخشنده، نمایش میدهند، آنها هم بازیگر خوبی خواهند بود.
انفاق و بخششی که برای این انگیزه ها و بر اثر این عوامل به وجود میآید، ارزشی ندارد و قربی نمیآورد و حتی تمام سخاوتهای حاتم به چیزی خریده نمیشود. سخاوتی ارزش دارد که برای وظیفه و با اختیار و آگاهی و عشق به حق تحقق یافته باشد. سخاوتی که از روی غریزه ها و هوسها و یا حرفهای مردم و یا جلوهگری باشد، ارزشی ندارد و خریداری ندارد. آنها که از سطح غریزهها بالاتر آمده و از ظلمات خلق و دنیا رهیده و به ولایت حق رسیدهاند، آنچه به جای آورند و نیاورند، خریدار دارد. بخل و بخشش آنان از روی وظیفه و به خاطر امر حق و دستور او است و این است که هر دو ارزش دارد.
انسان عجیب آفریدهای است. در درون او غوغاست، چه بسا خودنماییها و یا منفعتجوییها او را از سودهای زیاد جدا کند، و چه بسا عشق شهرت و برای تعریف این و آن، از همه هستیاش بگذرد.
آنها که مراقب نفس خویش بوده و آن را کنترل کردهاند، بازیهای آن را خوب میشناسند و نمایشهای آن را خوب می فهمند و این است که فریب اعمال خود را نمیخورند و در محاسبه، به اعمال خود توجهی ندارند، بلکه در انگیزه اعمال دقت می کنند که گفتهاند: «حاسبوا أنفسکم» و نگفتهاند: حاسبوا أعمالکم. این مهم نیست که در امروز چه کارهایی کردهام، مهم آن است که این کارها را برای چه انجام دادهام و از چه عاملی کمک گرفتهام.
کسی می تواند از غریزه حب به مال و دنیا و نفس آزاد شود که به عشق عظیمتری رسیده و به نیروی وسیعتر و عمیقتری دست یافته باشد که: )الذین امنوا اشد حباالله(. آنان علاقه به خودشان را وظیفه خود میدانند و رسیدگی به خودشان را به خاطر دستور حق میدانند. اینها به آسانی میتوانند هنگامی که محتاجتر و یا کم ظرفیتتر از خود را مشاهده کردند، مال خود را که مال خداست، به او ببخشند و حتی چند شب گرسنه بمانند.[17] زیربنای ایثار امیرالمؤمنین علی(ع) و یا آنها که قرآن به ستایش و مدحشان اشاره دارد: )وَیُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ کَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ(،[18] همین آزادی و عشق به خداست.
آنها خود را مالک مالی نمیبینند که مال خداست و انسانهایی را میبینند که نسبت اینها با او یکی است. با این دید، هر که محتاجتر و یا کم ظرفیتتر است، مقدمتر است و با آن شناختها و با این دید و با این عشق، انفاق و ایثار اسلامی مفهوم و مشخص میشود و با این زیر بناست که انفاق ارزش حقیقی خود را مییابد.
خداوند میفرماید چیزی را که شما انفاق میکنید، من عوض آن را میدهم:
)وَمَا أَنفَقْتُم مِّن شَیْءٍ فَهُوَ یُخْلِفُهُ وَهُوَ خَیْرُ الرَّازِقِینَ(؛ [9]« و هر چیزی را که در راه او انفاق کنید، عوض آن را میدهد و او بهترین روزی دهندگان است».
پرهیزکاران، انفاق کردن را کم شدن مال نمیدانند ، بلکه غنیمت میشمارند، ولی مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کسانی که از معارف قرآن بهرهای ندارند و از سویی به دنیا علاقهمند هستند، انفاق کردن را غرامت میدانند.
برای اینکه اهمیت مسئله انفاق روشن شود ، خدای سبحان برای تشویق انسانها فرمود که من شخصاً صدقه را میگیرم؛ همچنان که در بخش زکات ، به رسولش امر کرد که از اموالشان صدقه بگیر تا مالشان پاک گردد و شخص نیز پاک شود[10] چون تا زمانی که اشخاص پاک نشوند ، نمیتوانند از قرآن بهره بگیرند: «آیا نمی دانند که تنها خداوند ، توبه را از بندگانش میپذیرد و صدقات را میگیرد و خداوند ، توبه پذیر و مهربان است».[11] وقتی که مؤمن صدقه میدهد، درمرحله اول به دست خدا میرسد و روایات در این زمینه بسیار است. آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد
انفاق مایه رشد آدمی است؛ همچنان که قرآن می فرماید: «مثل کسانی که اموال خود را در راه خدا انفاق میکنند، همانند بذری است که هفت خوشه برویاند و در هر خوشه ای یکصد دانه باشد» که مجموعاً از یک دانه هفتصد دانه بر میخیزد. تازه پاداش آنها منحصر به این نیست، بلکه: «خداوند آن را برای هر کس بخواهد (و شایستگی در آنها و انفاق آنها را از نظر نیت و اخلاص و کیفیت و کمیت ببیند)، دو یا چند برابر می کند» و این همه پاداش از سوی رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد خدا عجیب نیست؛ «چرا که او (از نظر رحمت و قدرت) وسیع و از همه چیز آگاه است».[12]
در روایتی از امام باقر(ع) میخوانیم که به حسین بن ایمنی فرمود: «ای حسین! بخشش کن و به عوض آن از جانب خدا یقین داشته باش. پس همانا زن و مردی به بخشش در راه رضای خدا بخل شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد نورزند، جز آنکه چند برابر آن را در راه غضب خدا صرف خواهد کرد»[13] و حضرت صادق(ع) به فرزند خود محمّد فرمود: «نمی دانی هر چیزی کلیدی دارد، کلید روزی صدقه است».[14]
درباره اینکه انفاق سبب آمرزش میشود، در روایتی آمده است: «هفت کس هستند که خداوند آنها را در سایه لطف خود قرار میدهد، در روزی که سایهای جز سایه او نیست: پیشوای دادگر، و جوانی که در بندگی پروردگار پرورش مییابد، و کسی که قلب او با سجده پیوسته است، و کسانی که یکدیگر را برای خدا دوست دارند و با محبت گردهم آیند و متفرق شوند، و کسی که زن زیبای صاحب مقامی او را به گناه دعوت کند و او بگوید من از خدا میترسم، و کسی که انفاق نهانی میکند به طوری که دست راست او از انفاقی که دست چپ او کرده، آگاه نمیگردد، و کسی که در تنهایی به یاد خدا میافتد و قطره اشکی از گوشه های چشم او سرازیر میشود».[15]
با این دیدها و هدفها و دانشها و بینشهاست که انفاق ضریب میگیرد، بهرههایی زیاد، از کارهای کم، سر میکشد، که عمل با این دیدها و این نیتها رقم میخورد.[16]
این انفاق در این شکل و وسعت، نیازمند زیربنا و اساس و انگیزه نیرومندی است که بتواند این همه بار را تحمل کند و بر سر بگیرد.
فواید انفاق
انفاق، مانع هلاکت اجتماع است. (بقره/195)
سبب زیادی مال میشود. (بقره/261)
سبب جایگزینی مال میشود.(سباء/39)
روح فداکاری در انسان ایجاد میکند. (بقره/272)
باعث آمرزش گناهان و فزونی مال است. (بقره/268)
خداوند به انفاق انسانها آگاه است. (آلعمران/92)
آنچه در راه خداوند انفاق شده، پس داده میشود. (انفال/60)
باعث تقرّب به خداوند است. (توبه/99)
انفاق نزد پروردگار ثبت میشود. (توبه/121)
نفس را تزکیه میکند. (توبه/103)
انگیزههای انفاق
انفاق زیربناها و انگیزههایی میتواند داشته باشد. بعضیها حاتم صفت آفریده شدهاند و بخشنده سرشتاند این طبیعت و فطرت آنهاست. انسانهایی هستند که از این سرشت و طینت و فطرت برخوردار نیستند، اما روحیه مهربان و قابل انعطافی دارند. عده دیگر در خلوت، سخاوتی و بخششی ندارند، اما آنجا که سخاوتمندانی بخشنده، نمایش میدهند، آنها هم بازیگر خوبی خواهند بود.
انفاق و بخششی که برای این انگیزه ها و بر اثر این عوامل به وجود میآید، ارزشی ندارد و قربی نمیآورد و حتی تمام سخاوتهای حاتم به چیزی خریده نمیشود. سخاوتی ارزش دارد که برای وظیفه و با اختیار و آگاهی و عشق به حق تحقق یافته باشد. سخاوتی که از روی غریزه ها و هوسها و یا حرفهای مردم و یا جلوهگری باشد، ارزشی ندارد و خریداری ندارد. آنها که از سطح غریزهها بالاتر آمده و از ظلمات خلق و دنیا رهیده و به ولایت حق رسیدهاند، آنچه به جای آورند و نیاورند، خریدار دارد. بخل و بخشش آنان از روی وظیفه و به خاطر امر حق و دستور او است و این است که هر دو ارزش دارد.
انسان عجیب آفریدهای است. در درون او غوغاست، چه بسا خودنماییها و یا منفعتجوییها او را از سودهای زیاد جدا کند، و چه بسا عشق شهرت و برای تعریف این و آن، از همه هستیاش بگذرد.
آنها که مراقب نفس خویش بوده و آن را کنترل کردهاند، بازیهای آن را خوب میشناسند و نمایشهای آن را خوب می فهمند و این است که فریب اعمال خود را نمیخورند و در محاسبه، به اعمال خود توجهی ندارند، بلکه در انگیزه اعمال دقت می کنند که گفتهاند: «حاسبوا أنفسکم» و نگفتهاند: حاسبوا أعمالکم. این مهم نیست که در امروز چه کارهایی کردهام، مهم آن است که این کارها را برای چه انجام دادهام و از چه عاملی کمک گرفتهام.
کسی می تواند از غریزه حب به مال و دنیا و نفس آزاد شود که به عشق عظیمتری رسیده و به نیروی وسیعتر و عمیقتری دست یافته باشد که: )الذین امنوا اشد حباالله(. آنان علاقه به خودشان را وظیفه خود میدانند و رسیدگی به خودشان را به خاطر دستور حق میدانند. اینها به آسانی میتوانند هنگامی که محتاجتر و یا کم ظرفیتتر از خود را مشاهده کردند، مال خود را که مال خداست، به او ببخشند و حتی چند شب گرسنه بمانند.[17] زیربنای ایثار امیرالمؤمنین علی(ع) و یا آنها که قرآن به ستایش و مدحشان اشاره دارد: )وَیُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ کَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ(،[18] همین آزادی و عشق به خداست.
آنها خود را مالک مالی نمیبینند که مال خداست و انسانهایی را میبینند که نسبت اینها با او یکی است. با این دید، هر که محتاجتر و یا کم ظرفیتتر است، مقدمتر است و با آن شناختها و با این دید و با این عشق، انفاق و ایثار اسلامی مفهوم و مشخص میشود و با این زیر بناست که انفاق ارزش حقیقی خود را مییابد.

راهنمای کامل آشنایی با مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد، خدمات و نقش آن در توسعه فرهنگی محله