بهترین مرجع مسجد غدیر باباعلی مشهد

در اواخر قرن چهاردهم میلادی تیمور گورکانی حاکمیت را در مشت شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد گرفته و سمرقند را پایتخت خود قرار بخشید .تیمور همانند اسلاف مغول خود سنگدل و بی باک بود .
بخش اعظمی از بنا های زیبا به ویرانی و نابودی کشاند ولی از آنجاییکه شیفته عمارتی خوب بود به گرد آوری همه نوع استاد کار پرداخته وآنان را روانه سمرقند ایجاد کرد . درین بعدازظهر انواع معماری مغولی با ظرافت و مهارت رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد منطقی بیشتری دنبال شد . به یاری امکانات مادی و تلاش صنعت گران و هنر مندان مساجد ، مدرسه های ، کاخ ها و آرامگاههای فراوانی بر پا ساختند . موقتا اکثر بناهای تاریخی سمرقند به همین فرصت اختصاص دارااست که معروف ترین آنان عبارت می باشد از : گور آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد امیر ( آرامگاه امیر تیمور – تصویر 33) ، تیم آرامگاههای معروف به فرمانروا زند ، مجموعه بناهای میدان ریگستان ، بی بی خانم و بالاخره باقی‌مانده بنای عظیم برج الغ بیک .
یکی مهم ترین بناهای بعدازظهر تیموری مقبره تیمور می‌باشد . بنای گور مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میر چه از لحاظ نمای خارجی وچه از حیث تزیینات داخلی یکی مهم‌ترین و خوشگل ترین بناهای سمرقند به حساب می‌آید. بناهای مزبور در حین خود تیمور و به امر او و به وسیله محمد معمار دارای اسم و رسم اصفهانی برای آرامگاه نوه مورد علاقه اش محمد سلطان ایجاد شده است . بنای مزبور دارای سردر تعالی وزیبایی می‌باشد ، کتیبه ای در سردر وجود دارد که نام مهمار تولید کننده را به این گستردن بر آن نقش بسته است : « شغل العبدا ضعیف محمد بن محمود البنا اصفهانی » .
در دو سوی رمز در دو مناره قرار داشته ، گنبد پیازی شکل با کاشی های فیروزه ای رنگ و طرح رخنه‌ دارش منظره چشم گیری برای نمای خارجی بنا به وجود آورده می‌باشد . پایه گنبد استوانه ای شکل و بارکتر از گنبد هست . محل دفن اجساد در داخل سردابی می‌باشد که در زیر محوطه داخلی آرامگاه قراردارد . در سرداب مزبور علاوه بر تیمور ، الغ بیک و محمد پادشاه و یک‌سری تن از شاهزادگان تیموری نیز دفن شده اند . سنگ سبز تیره به رنگ یشمی در وسط محوطه آرامگاه مربوط به گور تیمور می‌باشد .
کلان ترین بنای سمرقند مسجد بی بی خانم محسوب می‌شود ومناره های آن در جریان زمین‌لرزه دو قرن پیش فرو می ریزد با این اکنون باید بیان کرد آنچه که از بنای مسجد بر جای باقی‌مانده به نیکی بیان کنده عظمت و قدرت معماران آن میباشد .
از دیگر اثر ها این بعد از ظهر تیم میدان ریگستان می باشد که در چهار ضلع چهار بنا قرار داشته هست که تا حدودی هنوز پابرجا می باشند : مدرسه شیردار ، مدرسه الغ بیک ، مسجد و مدرسه بی بی خاتون و مدرسه طلا کاری از اثرها این میدان می باشند .
یک کدام از‌از سایر از معروف ترین بنا های سمرقند رصد خانه سمرقند می باشد که در حوالی این شهر بر فراز یک صفه بزرگ قرار دارد . این بنا تا سال 1908م. در پایین توده های خاک مخفی بود و در منفعت حفریات باستان شناسان شوروی کهن ( روسیه ) بخش عمده مثلا پلکان و دیوارهای آن را خارج کردند . بنای مزبور به دستور الغ بیک فرزند شاهرخ که به ستاره شناسی علاقه داشت ساخته شد . پلکان و دیوارهای آن پوششی از سنگ مرمر داشت و بر دیوارها جدول های اختر شناسی و صورتکهای فلکی را نقش کرده بودند .
مدرسه خرگرد در هرات از نوع مدارس چهار ایوانی به امر شاهرخ ساخته شد .عمارت درگاه از سه اطاق گنبددار تشکیل یافته هست که با تزیینات نقاشی گچبری های ظریف و مقرنس های پیچیده مزین گشته می‌باشد .
استفادهاز تلفیق آجر و سنگ ،کاشی کاری و کاشی هفت رنگ ، گره چینی و به کارگیری از کتیبه با خطوط کوفی و تزیینات اسلیمی از خصوصیات بارز معماری فرصت تیموریان میباشد .
دیگر اثر ها معماری این بعد از ظهر :
آرامگاه شاه نعمت اله ولی ( تصویر 34) ، مدرسه غیاثیه( تصویر 35) آرامگاه گوهرشاد در مشهد(تصویر 36 ) ، آرامگاه خواجه عبدالله انصازی در هرات ، آرامگاه شیخ استکان در طبس ، کاخ آق سرا .
سبک آذری :
این راه از اوایل مجال ایلخانی آغاز و تا نقطه پایان بعد از ظهر تیموریان تداوم داشته هست . به عنوان مثال خصوصیات آن باید از تغییرات اصول سازه در این‌شیوه خیال کرد که پیدایش گنبد های مخروطی شکل و هرمی شکل ، گنبد های دو پوسته ، تراس های بلند و بناهای مرتفع با قوس های تیز جناغی از جمله خصوصیات آن می‌باشد . مقبره اولجایتو ومسجد جامع یزد از نمونه های طریق معماری آذری می باشند.

در اواخر قرن چهاردهم میلادی تیمور گورکانی حاکمیت را در مشت شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد گرفته و سمرقند را پایتخت خود قرار بخشید .تیمور همانند اسلاف مغول خود سنگدل و بی باک بود .
بخش اعظمی از بنا های زیبا به ویرانی و نابودی کشاند ولی از آنجاییکه شیفته عمارتی خوب بود به گرد آوری همه نوع استاد کار پرداخته وآنان را روانه سمرقند ایجاد کرد . درین بعدازظهر انواع معماری مغولی با ظرافت و مهارت رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد منطقی بیشتری دنبال شد . به یاری امکانات مادی و تلاش صنعت گران و هنر مندان مساجد ، مدرسه های ، کاخ ها و آرامگاههای فراوانی بر پا ساختند . موقتا اکثر بناهای تاریخی سمرقند به همین فرصت اختصاص دارااست که معروف ترین آنان عبارت می باشد از : گور آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد امیر ( آرامگاه امیر تیمور – تصویر 33) ، تیم آرامگاههای معروف به فرمانروا زند ، مجموعه بناهای میدان ریگستان ، بی بی خانم و بالاخره باقی‌مانده بنای عظیم برج الغ بیک .
یکی مهم ترین بناهای بعدازظهر تیموری مقبره تیمور می‌باشد . بنای گور مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد میر چه از لحاظ نمای خارجی وچه از حیث تزیینات داخلی یکی مهم‌ترین و خوشگل ترین بناهای سمرقند به حساب می‌آید. بناهای مزبور در حین خود تیمور و به امر او و به وسیله محمد معمار دارای اسم و رسم اصفهانی برای آرامگاه نوه مورد علاقه اش محمد سلطان ایجاد شده است . بنای مزبور دارای سردر تعالی وزیبایی می‌باشد ، کتیبه ای در سردر وجود دارد که نام مهمار تولید کننده را به این گستردن بر آن نقش بسته است : « شغل العبدا ضعیف محمد بن محمود البنا اصفهانی » .
در دو سوی رمز در دو مناره قرار داشته ، گنبد پیازی شکل با کاشی های فیروزه ای رنگ و طرح رخنه‌ دارش منظره چشم گیری برای نمای خارجی بنا به وجود آورده می‌باشد . پایه گنبد استوانه ای شکل و بارکتر از گنبد هست . محل دفن اجساد در داخل سردابی می‌باشد که در زیر محوطه داخلی آرامگاه قراردارد . در سرداب مزبور علاوه بر تیمور ، الغ بیک و محمد پادشاه و یک‌سری تن از شاهزادگان تیموری نیز دفن شده اند . سنگ سبز تیره به رنگ یشمی در وسط محوطه آرامگاه مربوط به گور تیمور می‌باشد .
کلان ترین بنای سمرقند مسجد بی بی خانم محسوب می‌شود ومناره های آن در جریان زمین‌لرزه دو قرن پیش فرو می ریزد با این اکنون باید بیان کرد آنچه که از بنای مسجد بر جای باقی‌مانده به نیکی بیان کنده عظمت و قدرت معماران آن میباشد .
از دیگر اثر ها این بعد از ظهر تیم میدان ریگستان می باشد که در چهار ضلع چهار بنا قرار داشته هست که تا حدودی هنوز پابرجا می باشند : مدرسه شیردار ، مدرسه الغ بیک ، مسجد و مدرسه بی بی خاتون و مدرسه طلا کاری از اثرها این میدان می باشند .
یک کدام از‌از سایر از معروف ترین بنا های سمرقند رصد خانه سمرقند می باشد که در حوالی این شهر بر فراز یک صفه بزرگ قرار دارد . این بنا تا سال 1908م. در پایین توده های خاک مخفی بود و در منفعت حفریات باستان شناسان شوروی کهن ( روسیه ) بخش عمده مثلا پلکان و دیوارهای آن را خارج کردند . بنای مزبور به دستور الغ بیک فرزند شاهرخ که به ستاره شناسی علاقه داشت ساخته شد . پلکان و دیوارهای آن پوششی از سنگ مرمر داشت و بر دیوارها جدول های اختر شناسی و صورتکهای فلکی را نقش کرده بودند .
مدرسه خرگرد در هرات از نوع مدارس چهار ایوانی به امر شاهرخ ساخته شد .عمارت درگاه از سه اطاق گنبددار تشکیل یافته هست که با تزیینات نقاشی گچبری های ظریف و مقرنس های پیچیده مزین گشته می‌باشد .
استفادهاز تلفیق آجر و سنگ ،کاشی کاری و کاشی هفت رنگ ، گره چینی و به کارگیری از کتیبه با خطوط کوفی و تزیینات اسلیمی از خصوصیات بارز معماری فرصت تیموریان میباشد .
دیگر اثر ها معماری این بعد از ظهر :
آرامگاه شاه نعمت اله ولی ( تصویر 34) ، مدرسه غیاثیه( تصویر 35) آرامگاه گوهرشاد در مشهد(تصویر 36 ) ، آرامگاه خواجه عبدالله انصازی در هرات ، آرامگاه شیخ استکان در طبس ، کاخ آق سرا .
سبک آذری :
این راه از اوایل مجال ایلخانی آغاز و تا نقطه پایان بعد از ظهر تیموریان تداوم داشته هست . به عنوان مثال خصوصیات آن باید از تغییرات اصول سازه در این‌شیوه خیال کرد که پیدایش گنبد های مخروطی شکل و هرمی شکل ، گنبد های دو پوسته ، تراس های بلند و بناهای مرتفع با قوس های تیز جناغی از جمله خصوصیات آن می‌باشد . مقبره اولجایتو ومسجد جامع یزد از نمونه های طریق معماری آذری می باشند.