اثر بر معاش نزاریان
سیاستهای جلالالدین حسن در برقراری مناسبات با اهل سنّت، مزایای آشکاری برای جامعه نزاری -که تا آن فرصت به تیتر ملاحده در لبه قرار داده گردیده و دائماً در معرض خطر و هجوم بودند- دربرداشت. نزاریان پس از باخت در قیام اولیه خویش، خویشتن را در بدور قیامت روضه خوان و معنوی خود، در قلاع کوهستانی منزوی ساختند و دنیای بیرون را بیالتفات خواندند. ولی، حقیقت دنیا بیرون قابل دیدهپوشی مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد خلا.
در اینگونه احوال و احوالی، بخش اعظمی از نزاریان از انزوای جامعه خویش ناراضی، و مایل به بهبود ارتباط ها با سایر مسلمانها شدند. جلالالدین حسن، با اصلاح شرعی خویش، نزاریان را با عالم بیرون آشتی بخشید. این سیاست، خیر صرفا امنیت میهن نزاریه را ضمانت کرد، بلکه موجب شد تا برای اولیهتوشه حکمرانان و سلاطین نام دار دنیای اسلام دولت نزاری را به رسمیت بشناسند. در قهستان نیز هجوم ها غوریان به نزاریان خاتمه یافت و در شام، نزاریان در تقابل با خصومتهای فرنگان، به موقع از یاری ایوبیان سودمند آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد شدند.[۸]
کلیه اسماعیلیان نزاری دیلمان و قومس و قهستان و دیگر بخشها جمهوری اسلامی ایران و نیز نزاریان شام، اصلاحات فقهی جلالالدین حسن را، فارغ از هیچگونه مخالفتی، پذیرفتند، چون اورا امام معصومی میدانستند که امت خویش را هدایت و شریعت را با دقت به وضع و اوضاع و حال و روز زمان، چنانکه بایسته میباشد، تعبیر مینماید و پیروانش بایستی بیشک دستورهای اورا جاری ساختن کنند؛ چنانکه بعداً، در روزگار جانشینش علاءالدین محمد، نزاریان اصلاح فقاهتی تازه را به مثابه دستور به اجرای دوباره تقیهای تلقی کردند که در بدور قیامت از آن ها برداشته گردیده بود. بر این مبنا، رعایت نمودن تقیه میتوانست به معنای هرگونه همسازی و توافق با عالم بیرون، به صورتی که امام معصوم نزاری ضروری میدانست، رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد باشد.[۹]
امداد دادن اهل سنت
بهبود مناسبات نزاریان و عالم اسلام ـ که به ایفای نقش مؤثر نزاریان در ساختار حیطهای توان انجامید ـ به منفعت اهل تسنن نیز بود. چنانکه در سال ۶۱۰ ق، جلالالدین حسن شخصاً سپاهیان خویش را برای امداد رساندن به نیروهای مظفرالدین اُزبک (حکومت: ۶۰۷ـ۶۲۲) هدایت کرد و در برد مظفرالدین سهم مهمی داشت. مظفرالدین واپسین حکمران اتابکان آذربایجان و یک کدام از از متحدان اصلی خلیفه بود که در آن هنگام برضد یکیاز از امرای سرکش خویش، به اسم ناصرالدین مَنْکلی/ مَنْگَلی، لشکرکشی کرده بود. پس از موفقیت، برای تقدیر از نزاریان، شهرهای ابهر و زنجان با حومه آنان به امام نزاری واگذار شد و این نواحی تعدادی سالی در اختیار نزاریان باقیماند. جلالالدین، پس از یک سال و نیم غایب بودن، به الموت رجوع و مناسبات صمیمانه خود را با خلیفه عباسی و مظفرالدین مراقبت شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کرد.[۱۰]
رای زنی با مغول
در اواخر زمان حکمرانی جلالالدین حسن، بخش اعظمی از علمای سنّیمذهب که از بیم مغولان از خراسان و دیگر بخشها شرقی میگریختند، به شهرها و قلاع نزاری در قُهستان پناهنده میشدند و در آنجا باگشاده دستی تک تک از آن ها پذیرایی می شد.[۱۱] جلالالدین، که به خطر قریبالوقوع حمله مغولان پیبرده بود، ظاهراً اولین فرمانروای مسلمان بود که به محض آنکه مغولان از جیحون گذشتند با آن ها وارد مصاحبه شد.[۱۲]
وفات
جلالالدین حسن نومسلمان، پس از یازده سال حکومت، در نصفه رمضان سال ۶۱۸ق درگذشت. وزیر وی، که سرپرست یگانه پسرش نیز بود، زنان سنّی مذهب و خواهر جلالالدین را جنایتکار به مسموم ساختن وی کرد و تمامی را به قتل رساند.[۱۳]
اثر بر معاش نزاریان
سیاستهای جلالالدین حسن در برقراری مناسبات با اهل سنّت، مزایای آشکاری برای جامعه نزاری -که تا آن فرصت به تیتر ملاحده در لبه قرار داده گردیده و دائماً در معرض خطر و هجوم بودند- دربرداشت. نزاریان پس از باخت در قیام اولیه خویش، خویشتن را در بدور قیامت روضه خوان و معنوی خود، در قلاع کوهستانی منزوی ساختند و دنیای بیرون را بیالتفات خواندند. ولی، حقیقت دنیا بیرون قابل دیدهپوشی مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد خلا.
در اینگونه احوال و احوالی، بخش اعظمی از نزاریان از انزوای جامعه خویش ناراضی، و مایل به بهبود ارتباط ها با سایر مسلمانها شدند. جلالالدین حسن، با اصلاح شرعی خویش، نزاریان را با عالم بیرون آشتی بخشید. این سیاست، خیر صرفا امنیت میهن نزاریه را ضمانت کرد، بلکه موجب شد تا برای اولیهتوشه حکمرانان و سلاطین نام دار دنیای اسلام دولت نزاری را به رسمیت بشناسند. در قهستان نیز هجوم ها غوریان به نزاریان خاتمه یافت و در شام، نزاریان در تقابل با خصومتهای فرنگان، به موقع از یاری ایوبیان سودمند آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد شدند.[۸]
کلیه اسماعیلیان نزاری دیلمان و قومس و قهستان و دیگر بخشها جمهوری اسلامی ایران و نیز نزاریان شام، اصلاحات فقهی جلالالدین حسن را، فارغ از هیچگونه مخالفتی، پذیرفتند، چون اورا امام معصومی میدانستند که امت خویش را هدایت و شریعت را با دقت به وضع و اوضاع و حال و روز زمان، چنانکه بایسته میباشد، تعبیر مینماید و پیروانش بایستی بیشک دستورهای اورا جاری ساختن کنند؛ چنانکه بعداً، در روزگار جانشینش علاءالدین محمد، نزاریان اصلاح فقاهتی تازه را به مثابه دستور به اجرای دوباره تقیهای تلقی کردند که در بدور قیامت از آن ها برداشته گردیده بود. بر این مبنا، رعایت نمودن تقیه میتوانست به معنای هرگونه همسازی و توافق با عالم بیرون، به صورتی که امام معصوم نزاری ضروری میدانست، رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد باشد.[۹]
امداد دادن اهل سنت
بهبود مناسبات نزاریان و عالم اسلام ـ که به ایفای نقش مؤثر نزاریان در ساختار حیطهای توان انجامید ـ به منفعت اهل تسنن نیز بود. چنانکه در سال ۶۱۰ ق، جلالالدین حسن شخصاً سپاهیان خویش را برای امداد رساندن به نیروهای مظفرالدین اُزبک (حکومت: ۶۰۷ـ۶۲۲) هدایت کرد و در برد مظفرالدین سهم مهمی داشت. مظفرالدین واپسین حکمران اتابکان آذربایجان و یک کدام از از متحدان اصلی خلیفه بود که در آن هنگام برضد یکیاز از امرای سرکش خویش، به اسم ناصرالدین مَنْکلی/ مَنْگَلی، لشکرکشی کرده بود. پس از موفقیت، برای تقدیر از نزاریان، شهرهای ابهر و زنجان با حومه آنان به امام نزاری واگذار شد و این نواحی تعدادی سالی در اختیار نزاریان باقیماند. جلالالدین، پس از یک سال و نیم غایب بودن، به الموت رجوع و مناسبات صمیمانه خود را با خلیفه عباسی و مظفرالدین مراقبت شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد کرد.[۱۰]
رای زنی با مغول
در اواخر زمان حکمرانی جلالالدین حسن، بخش اعظمی از علمای سنّیمذهب که از بیم مغولان از خراسان و دیگر بخشها شرقی میگریختند، به شهرها و قلاع نزاری در قُهستان پناهنده میشدند و در آنجا باگشاده دستی تک تک از آن ها پذیرایی می شد.[۱۱] جلالالدین، که به خطر قریبالوقوع حمله مغولان پیبرده بود، ظاهراً اولین فرمانروای مسلمان بود که به محض آنکه مغولان از جیحون گذشتند با آن ها وارد مصاحبه شد.[۱۲]
وفات
جلالالدین حسن نومسلمان، پس از یازده سال حکومت، در نصفه رمضان سال ۶۱۸ق درگذشت. وزیر وی، که سرپرست یگانه پسرش نیز بود، زنان سنّی مذهب و خواهر جلالالدین را جنایتکار به مسموم ساختن وی کرد و تمامی را به قتل رساند.[۱۳]
نقش مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی